తమః కర్త్తారమధ్వానం కథమేకో గమిష్యసి
చీకటి సృష్టికర్త వేసిన మార్గాన్ని నీవొక్కడే ఎలా దాటి పోతావు?
సుకృతం దుష్కృతం చ త్వాం గచ్ఛన్తమనుయాస్యతః
నీవు వెళ్ళేప్పుడు నీ మంచి చెడు పనులు వెంట వస్తాయి.
అర్థార్థమనుశీర్యన్తే సిద్ధార్థస్తు విముచ్యతే
ధనానికి మమకారం పెడితే బంధాలు ఏర్పడతాయి; కానీ లక్ష్యాన్ని సాధించినవాడు విముక్తి పొందుతాడు.
ఛిత్వైనాం సుకృతో యాన్తి నైనాం ఛిన్దన్తి దుష్కృతః
ఈ బంధాలను మంచివారు తెంచుకుని వెళ్ళిపోతారు; చెడ్డవారు వాటిని తెంచుకోలేరు.
న చ నామాస్తి నిర్వేదో లోహం హి హృదయం తవ
విరక్తి అనే పేరు నీకు లేదు; నీ హృదయం ఇనుపలా కఠినంగా ఉంది.
గన్ధపఙ్కాం శబ్దజలాం స్వర్గమార్గదురారుహామ్
సువాసన గల మట్టి, శబ్దాల నీరు, స్వర్గమార్గాన్ని చేరడం చాలా కష్టం.
త్యాగవాతాధ్వగాం శీఘ్రాం బుద్ధినావం నదీం తరేత్
త్యాగమనే గాలులతో వేగంగా పోయే నదిని, బుద్ధి అనే నౌకతో దాటి పోవాలి.
త్యజ ధర్మమసంకల్పాదధర్మం చాప్యహింసయా
ఆసక్తి లేకుండా ధర్మాన్ని, హింస చేయకుండా అధర్మాన్ని వదిలిపెట్టు.
అస్థిస్థూణం స్నాయుయుతం మాంసశోణితలేపనమ్
ఎముకలతో కూడిన, నరములతో బంధించిన, మాంసం రక్తంతో పూతబడిన శరీరం.
జరాశోకసమావిష్టం రోగాయతనమస్థిరమ్
వృద్ధాప్యంతో, దుఃఖంతో నిండిన, వ్యాధులకు నిలయమైన, స్థిరంగా లేని శరీరం.
ఇదం విశ్వం జగత్సర్వమజగఞ్చాపి యద్భవేత్
ఈ విశ్వమంతా, జగతంతా, ఇంకా జగత్తు కానివన్నీ — ఏది ఉన్నా ఇదే.
ఇన్ద్రియాణి చ పఞ్చైవ తమః సత్త్వం రజస్తథా
ఐదు ఇంద్రియాలు, చీకటి, సత్త్వం, రజస్సు కూడా.
సర్వైరిహేన్ద్రియార్థైశ్చ వ్యక్తావ్యక్తైర్హి హితమ్
ఈ అందరి ఇంద్రియాలకు సంబంధించిన వస్తువుల ద్వారా, కనిపించేవైనా కనిపించనివైనా, మానవునికి మేలు కలుగుతుంది.
ఏతైః సర్వైః సమాయుక్తమనిత్యమభిధీయతే
ఈ అన్నింటితో కూడినది శాశ్వతమైనది కాదని చెబుతారు.
య ఇదం వేద తత్త్వేన సస వేద ప్రభవాప్యయౌ
ఈ విషయాన్ని ఎవరు నిజంగా తెలుసుకుంటారో వారు ఆది అంత్యాలను కూడా తెలుసుకుంటారు.
అవ్యక్తమథ తజ్జ్ఞేయం లిఙ్గగ్రాహ్యమతీన్ద్రియమ్
కనిపించని దాన్ని సూక్ష్మ సంకేతాల ద్వారా, ఇంద్రియాలకు అందని విధంగా, తెలుసుకోవాలి.
లోకే విహితమాత్మానం లోకం చాత్మని పశ్యతి
ఈ లోకంలో ఆత్మను స్థాపించినట్టు, ఆత్మలోనే లోకాన్ని చూస్తాడు.
పశ్యతః సర్వభూతాని సర్వావస్థాసు సర్వదా
ఎవరైనా ప్రతి స్థితిలో, అన్ని కాలాల్లో, అన్ని జీవులను చూస్తారో—
జ్ఞానేన వివిధాత్క్లేశాన్న నివృత్తిశ్చ దేహజాత్
జ్ఞానంతో విభిన్నమైన బాధలు పోవు, శరీర జన్మ కూడా ఆగదు.
అనాదినిధనం జన్తుమాత్మని స్థితమవ్యయమ్
ఆది అంతం లేని జీవి, అవినాశిగా, ఆత్మలోనే నిలిచి ఉంటుంది.
యో జన్తుః స్వకృతైస్తైస్తైః కర్మభిర్నిత్యదుఃఖితః
ఆ జీవి తన చేత చేసిన వివిధ కర్మల వల్ల ఎప్పుడూ బాధపడుతూనే ఉంటాడు.
తతః కర్మ సమాదత్తే పునరన్యన్నవం బహు
అప్పుడతడు మళ్లీ కొత్తగా, మరెన్నో కర్మలను చేపడతాడు.
అజస్రమేవ మోహాన్తో దుఃఖేషు సుఖసంజ్ఞితః
మోహంలో ఉన్నప్పటికీ, నిరంతరం బాధను సుఖమనే పేరుతో పిలుస్తాడు.
తతో నివృత్తో బన్ధాత్స్వాత్కర్మణాముదయాదిహ
అప్పుడతడు తన కర్మల వల్ల ఏర్పడిన బంధనాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.
సంయమేన చ సంబన్ధాన్నివృత్త్యా తపసో బలాత్
నిగ్రహంతో, తపస్సు బలంతో, బంధాల నుంచి విడిపోవడం ద్వారా—
సమ్ప్రాప్తా బహవః సిద్ధిం అవ్యాబాధాం సుఖోదయామ్
చాలామంది నిరంతర సుఖాన్ని, అశాంతి లేకుండా, సిద్ధిని పొందారు.
నిశమ్య లభ్యతే బుద్ధిర్లబ్ధాయాం సుఖమేధతే
వినడం వల్ల జ్ఞానం కలుగుతుంది; జ్ఞానం వచ్చినప్పుడు సుఖం పెరుగుతుంది.
దివసే దివసే మూఢమావిశన్తి న పణ్డితమ్
ప్రతి రోజూ మూర్ఖులు దగ్గరికి వస్తారు, కానీ పండితులు కాదు.
మనుష్యా మానసైర్దుఃఖైర్యుజ్యన్తే యే ఽల్పబుద్ధయః
తక్కువ బుద్ధి కలిగిన మనుషులు మనసులో బాధలతో బాధపడుతుంటారు.
తాననాద్రియమాణశ్చ స్నేహబన్ధాద్విముచ్యతే
వారిని గౌరవించని వాడు మమకార బంధనాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.