అనధ్యాయనిమిత్తఽస్మిన్నిదం వచనం మబ్రవీత్
ఈ అధ్యయనంలో అంతరాయం వచ్చినందువల్ల ఈ మాట చెప్పబడింది.
తమసా రజసా చాపి త్యక్తః సత్యే వ్యవస్థితః
అతడు అంధకారం, రజోగుణాన్ని వదిలిపెట్టి, సత్యంలో నిలబడిపోయాడు.
దేవయానచరో విష్ణోః పితృయానశ్చ తామసః
దేవతల మార్గం విష్ణువుకి చెందింది; పితృదేవతల మార్గం అంధకారానికి సంబంధించినది.
పిథివ్యామన్తరిక్షే చ యతః సంయాన్తి వాయవః
భూమిపై, ఆకాశంలో, ఎక్కడైతే గాలులు సంచరిస్తాయో,
తత్ర దేవగణాః సాధ్యాః సమభూవన్మహాబలాః
అక్కడే సద్భలముగల సాధ్య దేవతలు జన్మించాయి.
ఉదానస్తస్య పుత్రో ఽభూవ్ద్యానస్తస్యాభవత్సుతః
ఉదానుడు అతని కుమారుడయ్యాడు, ద్యానుడు కూడా అతని కుమారుడిగా జన్మించాడు.
అనపత్యో ఽభవత్ప్రాణో దుర్ద్ధర్షః శత్రుమర్దనః
ప్రాణుడు, దుర్జయుడు మరియు శత్రువులను సంహరించేవాడు, సంతానం లేకపోయాడు.
ప్రాణినాం సర్వతో వాయుశ్చేష్టా వర్తయతే పృథక్
ప్రతి జీవిలో వాయువు వేర్వేరుగా వారి క్రియలను నడిపిస్తాడు.
ప్రేషయత్యభ్రసంఘాతాన్ధూమజాంశ్చోష్మజాంస్తథా
అతడు మేఘ సముదాయాలను, పొగతో, వేడితో ఏర్పడిన వాటిని పంపిస్తాడు.
అంబరే స్నేహమాత్రేభ్యస్తడిద్భ్యశ్చోత్తమద్యుతిః
ఆకాశంలో, తక్కువ తేమ నుంచీ, మెరుపు నుండి కూడా, అతడు అత్యుత్తమ ప్రకాశాన్ని కలిగిస్తాడు.
ఉదయం జ్యోతిషాం శశ్వత్సోమాదీనాం కరోతి యః
చంద్రుడు మొదలైన నక్షత్రాల ఉదయాన్ని అతడు ఎప్పటికప్పుడు కలిగిస్తాడు.
యశ్చతుర్భ్యః సముద్రేభ్యో వాయుర్ద్ధారయతే జలమ్
నాలుగు సముద్రాల నుండి నీటిని వాయువు మోయించేస్తాడు.
యో ఽద్ధిః సంయోజ్య జీమూతాన్పర్జన్యాయ ప్రయచ్ఛతీ
అతడు మేఘాలను కూడగట్టి, వర్షదేవుడికి అందజేస్తాడు.
సంనీయమానా బహుధా యేన నీలా మహాఘనాః
అతని వల్ల అనేక విధాలుగా కూడిన గొప్ప నీలి మేఘాలు ఏర్పడతాయి.
యో ఽసౌ వహతి దేవానాం విమానాని విహాయసా
దేవతల విమానాలను ఆకాశంలో తీసుకెళ్లేది అతడే.
యేన వేగవతా రుగ్ణాః క్రియన్తే తరుజా రసాః
వేగంగా కదిలే అతని వలన చెట్లలోని రసాలు ప్రవహిస్తాయి.
యస్మిన్పరిప్లవే దివ్యా వహౄన్త్యాపో విహాయసా
అతని ప్రవాహంలో దివ్య జలాలు ఆకాశంలో ప్రయాణిస్తాయి.
దూరాత్ప్రతిహతో యస్మిన్నేకరశ్మిర్దివాకరః
దూరం నుండి అడ్డుపడినప్పుడు, ఒకే కిరణంతో ఉన్న సూర్యుడు కూడా అతనిలో నిలిచిపోతాడు.
యస్మాదాప్యాయతే సోమో నిధిర్దివ్యో ఽమృతస్య చ
ఎవరివలన సోముడు, ఆ పరమమైన అమృతానికి నిల్వగా ఉండి, నిత్యం పూరింపబడుతాడో,
సర్వప్రాణభృతాం ప్రాణార్న్యో ఽతకాలే నిరస్యతి
అప్పటికప్పుడు సమయం వచ్చినప్పుడు, అన్ని జీవుల ప్రాణాలను తీసివేసేవాడవాడు,
సమ్యగన్వీక్షతా బుద్ధ్యా శాన్తయాధ్యాత్మనిత్యయా
ఎవరిని, శాంతమైన, ఎల్లప్పుడూ ఆత్మ నియమంతో ఉన్న బుద్ధితో, యథావిధిగా గమనిస్తాడో,
యం సమాసాద్య వేగేన దిశామన్తం ప్రపేదిరే
ఎవరిని కలిసిన వెంటనే, వారు దిక్కుల చివరకు వేగంగా చేరిపోయారో,
యేన వృష్ట్యా పరాభూతస్తోయాన్యేన నివర్తతే
ఎవరివల్ల వర్షంతో నీళ్లు అధికంగా వచ్చి, మళ్లీ తగ్గిపోతాయో,
ఏవమేతే దితేః పుత్రా మరుతః పరమాద్భుతాః
ఇలా, దితి కుమారులు అయిన మరుతులు నిజంగా అద్భుతమైనవారు.
ఏతత్తు మహదాశ్చర్యం యదయం పర్వతోత్తమః
ఇది కూడా గొప్ప ఆశ్చర్యమే — ఈ శ్రేష్ఠమైన పర్వతం,
విష్ణోర్నిఃశ్వాసవాతో ఽయం యదా వేగసమీరితః
విష్ణువు ఊపిరితో వచ్చిన గాలివల్ల, బలంగా ఊదబడినప్పుడు కదలిపోతుంది.
తస్మాద్బ్రహ్మవిదో బ్రహ్మ న పఠన్త్యతివాయుతః
అందువల్ల, బ్రహ్మాన్ని తెలిసినవారు, గాలి బలంగా ఉన్నప్పుడు వేదాన్ని చదవరు.
ఏతావదుక్త్వా వచనం పరాశరసుతః ప్రభుః
ఇలా చెప్పిన తరువాత, పరాశరుని కుమారుడు, ప్రభువు,
తతో వ్యాసే గతే స్నాతుం శుకో బ్రహ్మవిదాం వరః
తర్వాత, వ్యాసుడు స్నానం చేయడానికి వెళ్లినప్పుడు, బ్రహ్మజ్ఞులలో శ్రేష్ఠుడు అయిన శుకుడు,
తత్ర స్వాధ్యాయసంసక్తం శుకం వ్యాససుతం మునే
అక్కడ, వ్యాసుని కుమారుడు అయిన శుకుడు, స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నంగా ఉన్నాడని ఆ ముని చూశాడు.