క్రీడన్త్యశ్చ హసంత్యశ్చ గాయన్త్యశ్చైవ తాః శుకమ్
అక్కడ ఆ స్త్రీలు ఆ శుకపక్షితో ఆడుతూ, నవ్వుతూ, పాటలు పాడుతూ ఆనందించారు.
ఆరణేయస్తు శుద్ధాత్మా జితక్రోధో జితేన్ద్రియః
ఆరణేయుడు పవిత్రమైన హృదయంతో, కోపాన్ని, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.
పాదశౌచం తు కృత్వా వై శుకః సంధ్యాముపాస్య చ
శుకపక్షి తన పాదాలను శుభ్రపరచుకుని, సంధ్యా సమయాన్ని ఆరాధించాడు.
పూర్వరాత్రే తు తత్రాసౌ భూత్వా ధ్యానపరాయణః
ఆ రాత్రి మొదటి భాగంలో, అక్కడే ధ్యానంలో లీనమయ్యాడు.
తతః ప్రాతః సముత్థాయ కృత్వా శౌచమనన్తరమ్
తర్వాత, ఉదయం లేచి వెంటనే శౌచాన్ని నిర్వహించాడు.
అనేన విధినా తత్ర తదహఃశేషమప్యుత
ఈ విధంగానే, ఆ రోజు మిగతా సమయాన్ని అక్కడ గడిపాడు.
తాం చ రాత్రిం నృపకులే వర్తయామాస నారద
ఆ రాత్రిని కూడా రాజ కుటుంబంలోనే గడిపాడు, నారదా.
పురః పురోహితం కృత్వా సర్వాణ్యన్తః పురాణి చ
పురోహితుడిని ముందుంచి, అంతఃపురాలన్నింటినీ సిద్ధం చేశాడు.
మహదాసనమాదాయ సర్వరత్నవిభూషితమ్
అన్ని రత్నాలతో అలంకరించిన గొప్ప ఆసనాన్ని తీసుకొచ్చాడు.
తత్రోపవిష్టం తం కార్ష్ణిశాస్త్రదృష్టేన కర్మణా
అక్కడ, కార్ష్ణి శాస్త్రంలో చెప్పిన విధంగా అతన్ని కూర్చోబెట్టాడు.
స చ తాంమన్త్రతః పూజాం ప్రతిగృహ్య ద్విజోత్తమః
ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు మంత్రాలతో చేసిన పూజను స్వీకరించాడు.
ఉదారసత్త్వాభిజనో రాజాపి గురుసూనవే
ఉత్తమ స్వభావం, గొప్ప వంశాన్ని కలిగిన రాజు తన గురుపుత్రునితో మాట్లాడాడు.
కిమాగమనిమిత్యేవ పర్యపృచ్ఛద్విధానవిత్
విధిని తెలిసినవాడు, "మీ రాకకు కారణం ఏమిటి?" అని అడిగాడు.
విదేహరాజోహ్యాద్యోమే జనకో నామ విశ్రుతః
విదేహ రాజు, జనకుడు అని ప్రసిద్ధి చెందినవాడు, నా పూర్వీకుడు.
ప్రవృత్తౌ చ నివృత్తౌ చ సర్వం ఛేత్స్యత్యసంశయమ్
కార్యాలలోనూ, విరమణలోనూ, అన్ని విషయాల్లోనూ ఆయన సందేహం లేకుండా నిర్ణయిస్తారు.
తన్మే ధర్మభృతాం శ్రేష్ఠ యథావద్వక్తుమర్హసి
కాబట్టి, ధర్మాన్ని పాటించే వారిలో శ్రేష్ఠుడవైనవాడా, నాకు యథావిధిగా వివరించాలి.
కథం చ మోక్షః కర్తవ్యో జ్ఞానేన తపసాపి వా
విముక్తి ఎలా సాధించాలి? జ్ఞానంతోనా, లేక తపస్సుతోనా?
కృతోపనయనస్తాత భవేద్వేదపరాయణః
ఉపనయనం జరిగినవాడు, ప్రియమైనవాడా, వేదాలకు నిబద్ధుడై ఉండాలి.
దేవతానాం పితౄణాం చ హ్యతృష్ణశ్చానసూయకః
దేవతలు, పితృదేవతల పట్ల అతనికి ఆశలు లేకుండా, అసూయ లేకుండా ఉండాలి.
అభ్యనుజ్ఞామనుప్రాప్య సమావర్తేత వై ద్విజః
అనుమతి పొంది, ద్విజుడు నిజంగా ఇంటికి తిరిగి రావాలి.
అనసూయుర్యథాన్యాయమాహితాగ్నిరనాదృతే
అసూయ లేకుండా, నియమానుసారం, అగ్నిని నిబద్ధంగా నిర్వహిస్తూ, వాటిని నిర్లక్ష్యం చేయకుండా ఉండాలి.
తానేవాగ్నీన్యథాన్యాయం పూజయన్నతిథిప్రియః
ఆ అగ్నులను విధిగా పూజిస్తూ, అతిథులను ప్రేమగా ఆహ్వానించాలి.
నిర్ద్వన్ద్వో వీతరాగాత్మా బ్రహ్మాశ్రమపదే వసేత్
ద్వంద్వాలు లేని మనస్సుతో, రాగద్వేషాలు లేకుండా, బ్రహ్మాశ్రమంలో నివసించాలి.
న వినా గురుసంవాసాజ్జ్ఞానస్యాధిగమః స్మృతః
గురువు వద్ద నివసించకుండా జ్ఞానం లభించదని చెప్పబడింది.
ఏతద్భవన్తం పృచ్ఛామి తద్భవాన్వక్తుమర్హతి
ఈ విషయాన్ని నేను మిమ్మల్ని అడుగుతున్నాను; మీరు చెప్పగలరని యోగ్యులు.
న వినా గురుసంబధాజ్జ్ఞానస్యాధిగమస్తథా
అలాగే, గురువుతో సంబంధం లేకుండా జ్ఞానం పొందడం సాధ్యపడదు.
విజ్ఞాయ కృతకృత్యస్తు తీర్ణస్తత్రోభయం త్యజేత్
తన కర్తవ్యాన్ని తెలుసుకొని, పూర్తి చేసి, ఆ స్థితిని దాటి, రెండింటినీ వదిలివేయాలి.
కృత్వా శుభాశుభం కర్మ మోక్షో నామేహ లభ్యతే
శుభాశుభ కార్యాలు చేసినా, ఇక్కడ పేరుకే విముక్తి లభించదు.
ఆసాదయతి శుద్ధాత్మా మోక్షం హి ప్రథమాశ్రమే
శుద్ధమైన మనస్సు గలవాడు మొదటి ఆశ్రమంలోనే విముక్తిని పొందుతాడు.
త్రిధాశ్రమేషు కోన్వర్థో భవేత్పరమభీప్సతః
పరమార్థాన్ని కోరువాడికి మూడు ఆశ్రమాల్లో ప్రయోజనం ఏమిటి?