బాలానాం జన్మతశ్చౌలం స్వగృహ్యోక్తవిధానతః
పిల్లలు పుట్టిన దగ్గర నుండే, తమ తమ గృహసూత్రంలో చెప్పిన విధంగా చౌళకర్మ చేయాలి.
అపర్వరిక్తాతిథిషు శుక్రేజ్యజ్ఞేన్దువాసరే
పర్వదినాలు కాని, ఖాళీ తిథులు కాని, శుక్రవారం, యజ్ఞ సమయంలో, చంద్రుని వారంలో చేయాలి.
చౌలకర్మణి హస్తక్షార్ర్త్రీణిత్రీణి చ విష్ణుభాత్
చౌళకర్మను విష్ణువు చెప్పిన విధంగా మూడు రాత్రులు చేయాలి.
శుభదం జన్మనక్షత్రమశుభం త్వన్యకర్మణి
పుట్టిన నక్షత్రం చౌళకర్మకు శుభదాయకం, ఇతర కర్మలకు మాత్రం శుభం కాదు.
జన్మాష్టమే న శీతాంశౌ షష్టాష్టాన్త్యవివర్జితే
పుట్టిన ఎనిమిదవ రోజున, చంద్రుడు ఆరు, ఎనిమిది లేదా చివరి నక్షత్రాల్లో లేని సమయంలో,
అభ్యక్తే సన్ధ్యయోర్నారే నిశి భుక్త్వా న వాహవే
సంధ్యా సమయాల్లో కాదు, రాత్రిపూట కాదు, తిన్న వెంటనే కాదు, ప్రయాణంలో కూడా కాదు,
క్షౌరకర్మ మహీపానాం పఞ్చమేపఞ్చమే ఽహని
రాజులకు తల కత్తిరించే కార్యం ప్రతి ఐదవ రోజున చేయాలి.
నృపవిప్రాజ్ఞయా యజ్ఞే మరణే బన్ధమోక్షణేం
రాజు, పండిత బ్రాహ్మణుడు లేదా జ్ఞానిగారు ఆజ్ఞాపించినప్పుడు, యజ్ఞంలో, మరణ సమయంలో, బంధనాల నుంచి విడుదలైనప్పుడు,
కర్తవ్యం మఙ్గలేష్వాదౌ మఙ్గలాయ క్షురార్పణమ్
మంగళ కార్యాల ప్రారంభంలో, శుభం కోసం ముందుగా తల కత్తిరించాలి.
తృతీయే బీజనక్షత్రే శుభవారే శుభోదయే
మూడవ రోజున, బీజ నక్షత్రంలో, శుభవారం, శుభ ముహూర్తంలో,
ఆశిషో వాచనం కార్యం పుణ్యం పుణ్యాఙ్గనాదిభిః
పుణ్యవంతులైన మహిళలు మరియు ఇతరులు ఆశీర్వచనాలు పలకాలి, పుణ్యం సంపాదించాలి.
తత్ర మృదతతస్తీక్ష్ణా గృహీత్వా పునరాగతః
అక్కడ మట్టి తీసుకుని, పదునైన పరికరం తీసుకొని, మళ్లీ రావాలి.
అనేకబీజసంయుక్తం తోయం పుష్పాభిశోభితమ్
అనేక రకాల విత్తనాలు కలిపిన, పువ్వులతో అలంకరించిన నీళ్లు,
రాజ్ఞా మేకాదశే మైఞ్జీబన్ధనం ద్వాదశే విశామ్
రాజుకు పదకొండవ రోజున మంజి కట్టాలి; ఇతరులకు పన్నెండవ రోజున కట్టాలి.
ఉపవీతీ యతః శ్రీమాన్కార్యం తత్రోపనాయనమ్
యజ్ఞోపవీతం ధరించినవాడు, ఐశ్వర్యవంతుడైతే, అక్కడే ఉపనయనం చేయాలి.
యథోక్తవత్సరే కార్యమనుక్తే నోపనాయనమ్
నిర్దేశించిన సంవత్సరంలో ఉపనయనం చేయాలి; చెప్పని సంవత్సరంలో చేయకూడదు.
వేదానామధిపా జీవశుక్రభౌమబుధాః క్రమాత్
వేదాలకు అధిపతులు వరుసగా చంద్రుడు, శుక్రుడు, మంగళుడు, బుధుడు.
ముఖ్యం సాధారణం తేషాం తపోమాసాదిపఞ్చసు
వాటిలో ముఖ్యమైనవి, సాధారణమైనవి తపస్సు మొదలైన అయిదు నెలలు.
విధిజ్ఞశ్చార్థవాంశ్చైత్రే వేదవేదాఙ్గపారగః
విధిని తెలిసినవాడు, విద్యావంతుడు, వేదాలు, వేదాంగాలు నేర్చుకున్నవాడు చైత్రమాసంలో చేయాలి.
ఉపనీతో బలాఢ్యశ్చ జ్యేష్ఠే విధివిదాం వరః
ఉపనయనం అయినవాడు, బలవంతుడు, ధనవంతుడు, విధిని బాగా తెలిసినవాడు జ్యేష్ఠమాసంలో చేయాలి.
త్రయోదశీ చ దశమీ సప్తమీ వ్రతబన్ధనే
వ్రతబంధానికి త్రయోదశి, దశమి, సప్తమి తిథులు అనుకూలం.
కృథష్ణే ద్విత్రీషుసంఖ్యాశ్చ తిథ్యో ఽన్యా హ్యతినిన్దితాః
రెండవ, మూడవ, ఆరో తిథులు తప్ప మిగతా తిథులు చాలా దోషకరమైనవే.
విష్ణుత్రయాంశ్విమిత్రాబ్జయోనిభాన్యుపనాయనే
ఉపనయన సమయంలో విష్ణువు యొక్క మూడు భాగాలు, మిత్రుడు, పద్మంలో జన్మించినవాడు ఇవన్నీ పరిగణించబడతాయి.
అష్టాదశం సముదయం త్రయోవింశం వినాశనమ్
పదహారవ తేదీ సముదాయానికి, ఇరవై మూడవ తేదీ నాశనానికి సూచిస్తుంది.
ఆచార్యసౌమ్యకావ్యానాం వారాః శస్తాః శశీనయోః
ఆచార్యులు, మృదువైన కవులు చంద్రుడు పెరుగుతున్నపుడు, తగ్గుతున్నపుడు చేసే రోజులు శుభకరంగా ఉంటాయి.
త్రిధా విభజ్య దివసం తత్రాదౌ కర్మ దైవికమ్
రోజును మూడు భాగాలుగా విడగొట్టి, మొదటిభాగంలో దైవిక కర్మలు చేయాలి.
స్వనీచగే తదంశే వా స్వారిభే వా తదంశకే
తన స్వస్థానంలో, నాశన స్థితిలో, లేదా శత్రువు భాగంలో ఉన్నప్పుడు కూడా అలాగే.
స్వాధిశత్రుగృహస్థే వా తదంశస్థే ఽథ వా వ్రతీ
లేదా తన శత్రువు ఇంట్లో, తన భాగంలో, లేదా వ్రతధారి భాగంలో ఉన్నప్పుడు కూడా.
స్వోచ్చసంస్థే తదంశే వా స్వరాశౌ రాశిగే గణే
తన ఉత్కృష్ట స్థితిలో, తన భాగంలో, తన రాశిలో, లేదా రాశుల గుంపులో ఉన్నప్పుడు కూడా.
అతీవ ధనవాంశ్చైవ వేదవేదాఙ్గపారగః
అతడు అపారమైన ధనవంతుడు అవుతాడు, వేదాలు మరియు వాటి ఉపవేదాలలో నిపుణుడవుతాడు.