మహీరుహాం శ్చానుతటే పాతయన్తి నదీరయాః
నదీ ప్రవాహాలు కూడా ఒడ్డున ఉన్న చెట్లను కూల్చేస్తాయి.
తత్రాశ్రీర్వృద్ధతా నిత్యం ముర్ఖత్వం చాపి జాయతే
అక్కడ ఐశ్వర్యం ఎప్పుడూ పెరుగుతుంది, మూర్ఖత్వం కూడా కలుగుతుంది.
నామసామ్యాదహో చిత్రం ధత్తూరో ఽపిమదప్రదః
పేరు ఒకేలా ఉండటం వలన, ధత్తూరం కూడా మత్తునిస్తుంది — ఎంత విచిత్రం!
యథా సఖాగ్నేః పవనః పన్నగస్య యథా విషమ్
ఎలా అగ్నికి గాలి మిత్రుడు, అలాగే పాముకు విషం సహజంగా ఉంటుంది.
యది పశ్యత్యామహితం స పశ్యతి న సంశయః
అతడు హానికరమైనదాన్ని చూస్తే, నిజంగా చూశాడనే సందేహం లేదు.
స వహ్నిః సాగరాన్సర్వాన్భస్మసాదకరోత్క్షణాత్
ఆ అగ్ని ఒక్క క్షణంలోనే సముద్రాలన్నింటినీ బూడిదగా మార్చింది.
అకాలప్రలయం మత్వా చుక్రుశుః శోకలాలసాః
ప్రపంచాంతం ముందే వచ్చిందని భావించి, వారు దుఃఖంతో విలపించారు.
సాగరం వివిశుః శీఘ్రం సతాం కోపో హి దుఃసహః
ధార్మికుల కోపం భరించలేనిది కాబట్టి, వారు వెంటనే సముద్రంలోకి దూకారు.
దేవదూత ఉవాచేదం సర్వం వృత్తం హి యక్షతే
దైవదూత ఇలా అన్నాడు: 'జరిగిన సంగతులన్నీ యక్షులు తెలుసుకుంటారు.'
దైవేన శిక్షితా దుష్టా ఇత్యువాచాతి హర్షితః
ఆ దూత ఆనందంగా, 'దుష్టులు విధి చేత శిక్షించబడ్డారు' అని చెప్పాడు.
అధర్మం కురుతే యస్తు స ఏవ రిపురిష్యతే
అధర్మంగా వ్యవహరించే వాడే తన శత్రువుగా పరిగణించబడతాడు.
తం రిపుం పరమం విద్యాచ్ఛాస్త్రాణామేష నిర్ణయః
అటువంటి వాడిని పరమ శత్రువుగా తెలుసుకోవాలి; ఇదే శాస్త్రాల నిర్ణయం.
దుర్వృత్తనిధనం యస్మాత్సతాముత్సాహ కారణమ్
దుష్టుల మరణం ధార్మికులకు ఉత్సాహానికి కారణమవుతుంది.
పౌత్రం తమంశుమన్తం హి పుత్రత్వే కతవాన్ప్రభుః
ప్రభువు తన మనవడు అంశుమంతుని కుమారుడిగా చేసుకున్నాడు.
యుయోజ సారవిద్భూయో హ్యశ్చానయనకర్మణి
తనను తీసుకురావడంలో మళ్లీ సారుడనే బాధ్యతవహించేలా నియమించాడు.
కపిలం తేజసాంరాశిం సాష్టాఙ్గంప్రణనామహా
వారు ప్రకాశరాశియైన కపిలుని పాదాభివందనం చేశారు.
ఉవాచ శాన్తమనసం దేవదేవం సనాతనమ్
ఆయన ప్రశాంతమైన మనసుతో శాశ్వత దేవదేవునితో మాట్లాడాడు.
పరోపకారనిరతాః క్షమాసారా హి సాధవః
ధార్మికులు ఎప్పుడూ ఇతరులకు ఉపకారం చేయడంలో, క్షమలో నిలిచివుంటారు.
నహి సంహరతేజ్యోత్స్నాం చన్ద్రశ్చాణ్డాలవేశ్మనః
చంద్రుడు చండాలుని ఇంటి మీద కూడా తన వెలుతురును తగ్గించడు.
దదాతి పరమాం తుష్టిం భక్ష్యమాణో ఽమరైః శశీ
దేవతలు చంద్రుని తినిపోతున్నా, ఆయన పరమ సంతృప్తిని ప్రసాదిస్తాడు.
సౌరభం కురుతే సర్వం తథైవ సుజనోజనః
అలాగే, మంచి మనిషి అందరికీ సుగంధాన్ని పంచుతాడు.
సంజాతం శాసితుం లోకాంస్త్వాం విదుః పురుషోత్తమ
ప్రపంచాలను పాలించేందుకు నీవు జన్మించావని వారు తెలుసుకుంటారు, పరమపురుషా!
నమో బ్రహ్మణ్యశీలాయ బ్రహ్మధ్యానపరాయ చ
బ్రహ్మనిష్ఠగా, బ్రహ్మధ్యానంలో నిమగ్నుడై ఉన్న నీకు నమస్కారం.
వరం వరయ చేత్యాహ ప్రసన్నో ఽస్మి తవానఘ
నీవు పాపరహితుడవు, నేను సంతుష్టుడను; కావలసిన వరం కోరుకో అని ఆయన అన్నాడు.
ప్రాపయాస్మత్పితౄన్బ్రాహ్మం లోకమిత్యభ్యభాషత
మన పితృదేవతలను బ్రహ్మలోకానికి చేర్చమని ఆయన అన్నారు.
గఙ్గామానీయ పౌత్రస్తే నయిష్యతి పితౄన్దివమ్
నీ మనవడు గంగను తీసుకొచ్చి, పితృదేవతలను స్వర్గానికి నడిపిస్తాడు.
కృత్వైతాన్ధూతపాపాన్వై నయిష్యతి పరం పదమ్
ఈ పితృదేవతల పాపాలను తొలగించి, వారిని పరమపదానికి చేర్చుతాడు.
పితామహాన్తికం ప్రాప్య సాశ్వం వృత్తం న్యవేదయత్
తన తాతగారి దగ్గరకు వెళ్లి, జరిగిన సంగతులన్నీ వివరంగా చెప్పాడు.
విధాయ తపసా విష్ణుమారాధ్యాపపదంహరేః
తపస్సు చేసి, విష్ణువును భక్తిగా పూజించి, హరిదేవుని పాపరహిత స్థితిని పొందాడు.
తస్మాద్భగీరథో జాతో యో గఙ్గామానయద్దివః
ఆయన వంశంలో భగీరథుడు జన్మించాడు. అతడు గంగను స్వర్గం నుంచి తీసుకొచ్చాడు.