అస్తే సావయవా జ్ఞేయా గతైష్యాస్తిథయో బుధైః
అది అస్తమించేటప్పుడు, అది భాగాలుగా ఉన్నదని తెలుసుకోవాలి; జ్ఞానులు వచ్చే, పోయే సమయాలను నిర్ణయిస్తారు.
సంస్కారదికలంబనమఙ్గులాద్యం ప్రజాయతే
లెక్కింపు ఆధారం, వ్రేళ్లతో మొదలై, ఏర్పడుతుంది.
శృఙ్గమన్యత్ర ఉద్వాచ్యం బలనాఙ్గులలేఖనాత్
ఇతర చోట్ల శిఖరం గురించి చెప్పాలి; బలాన్ని గుర్తించడం, వ్రేళ్లతో గీయడం ద్వారా తెలుసుకోవాలి.
వికృజ్యకాఙ్గసిద్ధాగ్నిభక్తాలబ్ధోనసంయుతాః
వక్రీకృత అవయవం, అగ్ని, భక్తితో స్థిరపడినవారు, లభించిన ఆధారంతో కలవని వారు—
ఋజ్వోరనృజ్వోర్వివరం గత్యన్తరవిభాజితమ్
గుళ్ళు మరియు గుళ్లు కానివాటిల మధ్య ఉన్న రంధ్రం, వాటి నడకలు వేర్వేరుగా ఉండటం వల్ల ఏర్పడుతుంది.
ఖనత్యాసంస్కృతౌవ్వేషూదక్సామ్యేన్యేన్తరం యుతిః
తవ్వకం సరిగా సిద్ధం కాకపోతే, దక్షిణ దిక్కు మరియు ఇతర దిశలు కలిసే చోట కలయిక జరుగుతుంది.
యదా భేదోలంబనాద్యం స్ఫుటార్థం సూర్యపర్వవత్
విభజన స్పష్టంగా ఆధారపడినప్పుడు, అర్థం సూర్యుని సంధులు లాగ స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.
తయుతే మణ్డలే క్రాన్త్యౌ తుల్యత్వే వై ధృతాభిధః
రెండు పరిభ్రమణాలు వలయంలో సమానంగా ఉన్నప్పుడు, దానిని 'సమత్వంలో నిలిచినది' అంటారు.
సమాస్తదా వ్యతీపాతో భగణార్ద్ధే తపోయుతౌ
అప్పుడు రెండూ సమంగా ఉన్నపుడు, సంధి అర్ధవృత్తంలో, సూర్యునితో కలిసిన చోట జరుగుతుంది.
దృక్కల్పసాధితాంశాదియుక్తయోః స్వావపక్రమౌ
కాలాన్ని లెక్కించి, ఆ ఇద్దరి ముందుకు సాగడమూ వెనక్కు తగ్గడమూ నిర్ణయించబడతాయి.
యది స్యాదధికా భానోః క్రాన్తేః పాతో గతస్తదా
సూర్యుని పరిభ్రమణం ఎక్కువైతే, సంధి ముందుకు కదులుతుంది.
యదాన్యత్వం విధోః క్రాన్తిః క్షేపాచ్చేద్యది శుద్ధ్యతి
చంద్రుని పరిభ్రమణం వేరుగా ఉంటే, దూరం సరిచేస్తే అది శుద్ధమవుతుంది.
తచ్చాపాన్తర్మర్ద్ధవాయోర్జ్యభావినశీతగౌ
అది వలయంలో, గాలి ప్రాంతంలో, గ్రహణమయ్యే చంద్రునికి జరుగుతుంది.
చన్ద్రభుక్త్యా హృతం భానౌ లిప్తాదిశశివత్ఫలమ్
చంద్రుని గ్రహణంతో, సూర్యునికి లిప్తలు మరియు దిక్కులు వంటి ఫలితాలు పోతాయి.
కర్మైతదసకృత్తావత్క్రాన్తీ యావత్సమేతయోః
ఈ కార్యం, ఇద్దరి పరిభ్రమణాలు సమంగా ఉన్నంత కాలం పునఃపునః చేయబడుతుంది.
హీనేర్ఽద్వరాత్రఘికాఘతో భావీ తాత్కాలికే ఽధికా
తక్కువైతే, ప్రభావం రాత్రి జరుగుతుంది; ఎక్కువైతే, అదే సమయంలో జరుగుతుంది.
షష్టిశ్చాచన్ద్రభుక్తాప్తా పాతకాలస్య నాడికాః
చంద్రుని గ్రహణం ద్వారా లభించిన అరవై నాడికలు, సంధి సమయాన్ని సూచిస్తాయి.
తయోర్భుక్తయన్తరేణాప్తం స్థిత్యమర్ద్ధాం నాడికాదివత్
వాటిద్దరి గ్రహణాల మధ్య లభించిన అర్ధకాలం, నాడిక వంటిది.
తస్య సంభవకాలః స్యాత్తత్సంయోగేక్తసంజ్ఞకః
దాని సంభవ సమయాన్ని, ఆ ఇద్దరి సంయోగం అని అంటారు.
ప్రజ్వలజ్జ్వలనాకారః సర్వకర్మసు గర్హితః
అది మండుతున్న అగ్ని రూపంలో ఉండి, అన్ని కార్యాలలో నిందించబడుతుంది.
జాతకం వాచ్మి సమయాద్రాశిసంజ్ఞాపురఃసరమ్
రాశి పేర్లు మరియు సమయాన్ని ముందుగా చెప్పి, జన్మఫలితాన్ని వివరించబోతున్నాను.
జానుజఙ్ఘాఙ్ఘ్నియుగలం కాలాఙ్గాని క్రియాదయః
మోకాళ్లు, కాల్లు, పాదాల జత, ఇవన్నీ కాలానికి అవయవాలు, అలాగే క్రియలు మొదలైనవూ కూడా.
గురుమన్దార్కిగురవో మేషాదీనామధీశ్వరాః
మేషాది రాశుల యజమానులు సూర్యుడు, చంద్రుడు మరియు ఇతర గ్రహాలు.
ఆదిపఞ్చనవాధీశాద్రేష్కాణేశాః ప్రకీర్తితాః
మొదటి, ఐదవ, తొమ్మిదవ స్థానాల యజమానులను త్రికోణాధిపతులు అని అంటారు.
ఓజే విపర్యయాద్యుగ్మే త్రిశాంశేశాః సమీరితాః
యుగ్మ రాశులలో మూడవ భాగానికి యజమానులు వెనుకటి క్రమంలో నిర్ణయించబడతారు.
స్వభాద్ద్వాదశభాగేశాః షర్డ్గం రాశిపూర్వకమ్
తమ రాశి నుండి మొదలుకొని ద్వాదశ భాగాలకు యజమానులను రాశితో కలిపి తెలుసుకోవాలి.
శేషా దినాఖ్యాస్తూభయం తిమిః క్రూరః సౌమ్యః పుమాన్
మిగతావారు దినాధిపతులు అని పిలవబడతారు; ఇద్దరినీ పరిగణించాలి — తిమి క్రూరుడు, మృదువు, పురుషుడు.
మేషాద్యాః పూర్వతోదిక్స్థాః స్వస్వస్థానచరాస్తథా
మేషాది రాశులు తూర్పు దిశలో తమ తమ స్థానాల్లో సంచరిస్తుంటాయి.
ఉచ్చాని ద్విత్రిమనుయుక్తిథీషుభనఖాంశకైః
ఉచ్చస్థానాలు రెండు లేదా మూడు అంశాలు, తిథులు, బాణాలు, నఖాలు, విభాగాలతో కలిసివుంటాయి.
వర్గోత్తమాశ్చరాధేషు భావాద్ద్వాదశ మూర్తిమాన్
చలించే రాశుల్లో, ద్వాదశస్థానంలో ఉన్నవాడు శ్రేష్ఠుడిగా, రూపంతో ఉంటాడు.