శబ్దాః సిద్ధా వైదికాస్తు లౌకికాశ్చాపి నారద
నారదా, సిద్ధమైన పదాలు, వైదిక పదాలు, అలాగే లోకిక పదాలు కూడా ఉన్నాయి.
లఘుమార్గేణ శబ్దానాం సాధూనాం సంనిరూపణమ్
సంక్షిప్తమైన మార్గంలో మంచి పదాలను నిర్ణయించడం జరుగుతుంది.
ప్రకృతిప్రత్యయాదేశలోపాగమముఖైః కృతమ్
ప్రకృతి, ప్రత్యయ, దేశ, లోప, ఆగమ అనే మార్గాల ద్వారా ఇది ఏర్పడుతుంది.
కాత్స్న్యేర్న వక్తుమానన్త్యాత్కో ఽపిశక్తో న నారద
నారదా, ఇవన్నీ సంపూర్ణంగా, అనంతంగా ఉన్నందున వాటిని పూర్తిగా చెప్పడం ఎవరికీ సాధ్యం కాదు.
యస్య విజ్ఞాన మాత్రేణ ధర్మసిద్ధిర్భవేన్నృణామ్
ఎవరి జ్ఞానం మాత్రమే ఉంటే, మనుషులకు ధర్మసిద్ధి కలుగుతుందో ఆయన గురించి చెబుతాను.
గణితం జాతకం విప్ర సంహితాస్కన్ధసంజ్ఞితాః
గణితం, జాతకం, బ్రాహ్మణా, స్కంధ అనే పేరుతో ఉన్న సంహితలు కూడా ఉన్నాయి.
అనుయోగశ్చన్ద్రసూర్యగ్రహణం తచోదస్యాకమ్
అనుయోగం, చంద్రగ్రహణం, సూర్యగ్రహణం, అలాగే ఉదాస్య అనే విషయాలు కూడా ఉన్నాయి.
జాతకే రాశిభేదాశ్చ గ్రహయోనిశ్చ యోనిజమ్
జాతకంలో రాశి భేదాలు, గ్రహాల ఉద్భవం, జన్మ సంబంధమైన విషయాలు ఉన్నాయి.
కర్మాజీవం చాష్టవర్గో రాజయోగాశ్చ నాభసాః
కర్మ, జీవితం, అష్టవర్గాలు, రాజయోగాలు, ఆకాశ సంబంధమైన యోగాలు ఉన్నాయి.
గ్రహభావఫలం చైవాశ్రయయోగప్రకీర్ణకే
గ్రహభావ ఫలితాలు, ఆశ్రయ యోగాలలో కలిసిన ఫలితాలు ఉన్నాయి.
నష్టజన్మవిధానం చ తథా ద్రేష్కాణలక్షణమ్
నష్టమైన జన్మ నిర్ణయం, అలాగే ద్రెష్కాణ లక్షణాలు కూడా ఉన్నాయి.
తిథివాసరనక్షత్రయోగతిథ్యర్ద్ధసంజ్ఞకాః
తిథి, వాసర, నక్షత్ర యోగాలు, తిథ్యర్ధ అనే పేరుతో ఉన్న యోగాలు కూడా ఉన్నాయి.
చన్ద్రతా రాబలం చైవ సర్వలగ్రార్తవాహ్వయః
చంద్రుని పెరుగుదల, తగ్గుదల, అలాగే అన్ని నక్షత్రాల కాలములు అని పిలువబడే ఋతువులు కూడా ఉన్నాయి.
చౌలఙ్కర్ణ్యయణం మైఞ్జీ క్షురికాబన్ధనం తథా
మొదటి జుట్టు తీసే కార్యక్రమం, చెవులు చీల్చడం, తల ముండనం, కత్తి కట్టడం వంటి వాటిని కూడా చెప్పవచ్చు.
యాత్రాప్రవేశనం సద్యోవృష్టిః కర్మవిలక్షణమ్
ప్రయాణం ప్రారంభించడం, ఏదైనా ప్రదేశంలో ప్రవేశించడం, అకస్మాత్తుగా వర్షం పడటం, ప్రత్యేకమైన పనులు చేయడం కూడా ఉన్నాయి.
ఏకం దశ శతం చైవ సహస్రాయుతలక్షకమ్
ఒకటి, పది, వంద, వెయ్యి, పది వేల, లక్ష అనే సంఖ్యలు కూడా ఉన్నాయి.
నిరవర్వ చ మహాపద్మం శఙ్కుర్జలధిరేవ చ
నిరవర, మహాపద్మం, అలాగే శంకు, సముద్రం కూడా ఉన్నాయి.
క్రమాదుత్క్రమతో వాపి యోగః కార్యోత్తరం తథా
క్రమంగా లేదా క్రమం తప్పినా, అవసరమైన ఫలితానికి అనుగుణంగా కలిపి చేయాలి.
శుద్ధేద్ధరోయద్గుణశ్చభాజ్యాన్త్యాత్తత్ఫలం మునే
విభజించేది శుద్ధమైనప్పుడు, మునీశ్వరా, భాగఫలాన్ని చివరి మిగిలినదానితో గుణించాలి; అదే ఫలితం అవుతుంది.
అన్త్యాత్తు విషమాత్త్యక్త్వా కృతిం మూలంన్యసేత్పృథక్
కానీ చివరిదీ బేసి సంఖ్య అయితే, ఆ బేసి భాగాన్ని విడిచి పెట్టి, మూలాన్ని వేరుగా ఉంచాలి.
తత్కృతిం చ త్యజేద్విప్ర మూలేన విభజేత్పునః
ఆ గుణితాన్ని విడిచిపెట్టి, బ్రాహ్మణా, మళ్లీ మూలంతో విభజించాలి.
సమత్ర్యఙ్కహతిః ప్రోక్తో ఘనస్తత్రవిధిః పదే
సమత్రయంక అనే చర్యను చెప్పారు; ఘనానికి నియమం అక్కడ ఉంది.
విశోధ్యం విషమాదన్త్యాద్ధనం తన్మూలముచ్యతే
చివరిదీ బేసి అయితే, ఆ బేసి భాగాన్ని తొలగించి, మిగిలినదే మూలం అని అంటారు.
తత్కృతిత్వేన నిహతాన్నిఘ్నీం చాపి విశోధయేత్
ఆ గుణితంతో కొట్టబడినదాన్ని, అలాగే నిఘ్నిని కూడా శుద్ధి చేయాలి.
అన్యోన్యహారనిహతౌ హరాంశౌ తు సముచ్ఛిదా
ఒకరినొకరు తీసుకోవడం, కొట్టడం జరిగితే, వాటి వాటాలను సరిగ్గా కట్ చేయాలి.
భాగప్రభాగే విజ్ఞేయం మునే శాస్రార్థచిన్తకైః
వాటాలలో నిష్పత్తిని, మునీశ్వరా, శాస్త్రార్థాన్ని ఆలోచించే వారు గ్రహించాలి.
భాగాస్తలస్థహారేణ హరం స్వాంశాధికేన తాన్
వాటాలను మొత్తం నుండి తీసివేసి, వాటి వాటాలను పెంచి ఇవ్వాలి.
కార్యస్తుల్యహరాం శానాం యోగశ్చాప్యన్తతో మునే
వాటాలు సమానంగా ఉన్నప్పుడు, చివర్లో కలిపి చేయాలి, మునీశ్వరా.
అంశాహతిశ్ఛేదఘాతహృద్భిన్నగుణనే ఫలమ్
వాటాల తీయడం, కత్తిరించడం, కొట్టడం, గుణించడం వంటి చర్యల ద్వారా ఫలితం లభిస్తుంది.
శేషః కార్యో భాగహారే కర్తవ్యో గుణనావిధిః
విభజనలో మిగిలినదాన్ని తీసుకోవాలి; గుణన నియమాన్ని పాటించాలి.