సుషావ సుశుభే కాలే శుశ్రూషానష్టకిల్బిషా
సరైన సమయంలో, తప్పులేని, శ్రద్ధతో, పవిత్రంగా సేవ చేశాడు.
న తదాతిసుఖం కిం వా నరాణాం పుణ్యకర్మణామ్
పుణ్యకార్యాలు చేసే మనుషులకు ఎంత గొప్ప ఆనందం ఉంటుందో!
తత్సర్వం నాశయత్యాశు పరిచర్యా మహాత్మనామ్
మహాత్ములను సేవించడం వలన ఆ అన్నీ ఫలితాలు త్వరగా నశించిపోతాయి.
కలామాత్రో ఽపి శీతాశుః శంభునా స్వీకృతో యథా
ఒక్క చిటికెడు చల్లని బూడిదను శంభుడు స్వీకరించినా అది శుభాన్ని ఇస్తుంది.
ఇహాముత్ర చ విగ్నేన్ద్ర సన్తః పూజ్యతమాస్తతః
ఇక్కడా, పరలోకంలోనూ, వినాయకా, సద్గుణులు అత్యంత పూజ్యులు.
గర్భం ప్రాత్పో గరో జీర్ణో మాసత్రయమహో ఽద్భుతమ్
గరో బలహీనుడై గర్భంలో ప్రవేశించాడు. మూడు నెలలు గడిచాయి—ఇది ఆశ్చర్యకరం.
జాతకర్మ చచకారాసౌ తన్నామ సగరేతి చ
పుట్టిన వెంటనే సంస్కారాలు చేసి, ఆ బిడ్డకు ‘సాగరుడు’ అని పేరు పెట్టారు.
చౌలోపవీతకర్మాణి తథా చక్రే మునీశ్వరః
మహర్షి చౌళం, ఉపనయనాది కర్మలను కూడా నిర్వహించాడు.
సమర్థం సగరం దృష్ట్వా కిఞ్చిదుద్భిన్నశైశవమ్
సాగరుడు ఇంకా చిన్నవాడే అయినా, అతడిలో సామర్థ్యం కనిపించింది.
సగరః శిక్షితస్తేన సమ్యగౌర్వర్షిణా మునే
ఆ మహర్షి ఔర్వుడు సాగరుని సరిగ్గా విద్యాబోధ చేశాడు.
సభిత్కుశాంవుపుష్పాది ప్రత్యహం సముపానయత్
సాగరుడు ప్రతిరోజూ దర్భ, పువ్వులు ఇతర పూజాసామగ్రిని తీసుకొచ్చేవాడు.
ఉవాచ ప్రాఞ్జలిర్భూత్వా సగరో వినయాన్వితః
సాగరుడు చేతులు జోడించి వినయంతో మాట్లాడాడు.
తత్సర్వం మేసమాచక్ష్వ శ్రోతుం కౌతూహలం మమ
ఇది అన్నీ నాకు వివరంగా చెప్పండి. వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది.
పిత్రా విహీనా యే లోకే జీవన్తో ఽపి మృతోపమాః
ఈ లోకంలో తండ్రిని కోల్పోయినవారు, బ్రతికున్నా, చనిపోయినవారితో సమానం.
యస్య మాతా పితా నాస్తి సుఖం తస్య న విద్యతే
ఎవరికీ తల్లి తండ్రి లేని వాడికి సుఖం ఉండదు.
అపుత్రస్య వృథాం జన్మ ఋణగ్రస్తస్య చైవ హి
కుమారుడు లేని వాడి జన్మం, అప్పులో ఉన్న వాడి జన్మం వ్యర్థం.
పతిహీనా యథా నారీ పితృహీనస్తథా శిశుః
భర్తను కోల్పోయిన మహిళ ఎలా ఉంటుందో, తండ్రి లేని పిల్ల కూడా అలాగే ఉంటాడు.
పశుహీనో యథా వైశ్యస్తయా పిత్రా వినార్భక్తః
పశువులు లేని వాణికుడు ఎలా ఉంటాడో, తండ్రి లేని పిల్ల కూడా అలాగే ఉంటాడు.
తపో యథా దయాహీనం సథా పిత్రా వివార్భకః
దయ లేని తపస్సు ఎలా శూన్యంగా ఉంటుందో, తండ్రి లేని పిల్ల కూడా అలాగే ఉంటాడు.
బేదహీనో యథా వాజీ తథా పిత్రా వినార్భక్తః
బెడులు లేని గుర్రం ఎలా నియంత్రణ లేకుండా ఉంటుందో, తండ్రి లేని పిల్ల కూడా అలాగే ఉంటాడు.
తథా పిత్రా విహీనస్తు బహుదుఃఖాన్వితః సుతః
అలాగే తండ్రి లేని కుమారుడు ఎన్నో బాధలతో బాధపడతాడు.
సంపృష్టం తద్యథావృత్తం సర్వం తస్మై న్యవేదయత్
అతడిని అడిగినప్పుడు, జరిగినదాన్ని అన్నీ యథావిధిగా అతనికి వివరించాడు.
హనిష్యామీత్యరాతీన్స ప్రతిజ్ఞామకరోత్తదా
ఆ సమయంలో తన శత్రువులను సంహరిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.
ప్రస్థాపితః ప్రతస్థే చ తేనైవ మునినా వదా
ఆ ముని పంపిన వెంటనే అతడు అతనితో కలిసి ప్రయాణం మొదలుపెట్టాడు.
వశిష్టం స్వకులాచార్యం ప్రాత్పః ప్రీతిసమన్వితః
తన కుటుంబ గురువు వశిష్ఠుని దగ్గరకు ప్రేమతో చేరాడు.
సర్వం విజ్ఞాపత్రామాస జ్ఞానదృష్ట్యా విజానతే
అతడు తెలిసినదంతా వశిష్ఠునికి వివరంగా చెప్పాడు; వశిష్ఠుడు జ్ఞానదృష్టితో అన్నీ గ్రహించాడు.
తేనైవ మునినావాప ఖడ్గం వజ్రోపమం ధనుః
ఆ ముని ద్వారా అతడు వజ్రంలా దృఢమైన ఖడ్గాన్ని, విల్లు కూడా పొందాడు.
ఆశీర్భిరర్చితః సద్యః ప్రతస్థే ప్రణిపత్య తమ్
ఆశీర్వాదాలతో గౌరవించబడిన వెంటనే, అతడు వశిష్ఠునికి నమస్కరించి ప్రయాణం ప్రారంభించాడు.
సపుత్రపౌత్రాన్సగణానకరోత్స్వర్గాసినః
తన శత్రువులను వారి కుమారులు, మనవలు, అనుచరులతో కలిసి స్వర్గానికి పంపించాడు.
కేచిద్వినష్టా సంత్రస్తాస్తథా చాన్యే ప్రదుద్రువుః
కొంతమంది భయంతో నాశనం అయ్యారు; మరికొంతమంది పారిపోయారు.