భృతే ఽహని తు కర్తవ్యం ప్రతిమాసం తు వత్సరమ్
వారికి భోజన దినాన చేయాలి; ప్రతి నెలా, ఏడాది పాటు చేయాలి.
పిణ్డాంశ్చగో ఽజవిప్రేభ్యో దద్యాదగ్నౌ జలే ఽపి వా
పిండాలను ఆవులకు, మేకలకు, గొర్రెలకు, లేదా అగ్నిలో, లేక నీటిలో కూడా సమర్పించాలి.
హవిష్యాన్నేన వై మాసం పాయసేన తు వత్సరమ్
ఒక నెల పాటు హవిష్యన్నంతో, ఏడాది పాటు పాయసంతో చేయాలి.
ఐణరౌరవవారాహశాశైర్మాంసైర్యథాక్రమమ్
జింక, గొర్రె, అడవి పంది, ముషిక మాంసాలతో, క్రమంగా సమర్పించాలి.
ఖడ్గామిషం మహాకల్పం మధు మున్యన్నమేవ చ
ఖడ్గమృగ మాంసం అత్యుత్తమం; తేనె, మునుల ఆహారం కూడా సమర్పించవచ్చు.
యో దదాతి గయాస్థశ్చ సర్వమానన్త్యమశ్నుతే
గయలో దానం చేసే వాడు అనంతమైన ఫలితాలను పొందుతాడు.
కల్యాం కన్యావేదినశ్చ పశూన్వై సత్సుతానపి
మంచి భార్య, కన్యాదానం తెలిపేవారు, పశువులు, మంచి సంతానం కూడా లభిస్తాయి.
బ్రహ్మవర్చస్వినః పుత్రాన్స్వర్ణరూప్యే సకుప్యకే
బ్రాహ్మణ తేజస్సుతో కూడిన కుమారులు, బంగారం, వెండి పాత్రలో పెట్టినవీ లభిస్తాయి.
ప్రతిపత్ప్రభృతిష్వేకాం వర్జయిత్వా చతుర్దశీమ్
పాడ్యమి మొదలు, చతుర్దశిని తప్పించి, ప్రతి తిథిలో చేయాలి.
స్వర్గం హ్యపత్యమోజశ్చ శౌర్యం క్షేత్రం బలం తథా
స్వర్గం, సంతానం, బలము, వీరత్వం, భూమి, శక్తి కూడా లభిస్తాయి.
ప్రవృత్తం చక్రతాం చైవ వాణిజ్యప్రభృతీని చ
సంపద, రాజ్యాధికారం, వ్యాపారం మొదలైనవి కూడా సిద్ధిస్తాయి.
ధనం విద్యాం భిషక్ సిద్ధిం కుప్యఙ్గా అప్యజావికమ్
ధనం, విద్య, వైద్య విజయం, పాత్రలు, జీవనోపాధి కూడా లభిస్తాయి.
కృత్తికాది భరణ్యన్తం సకామానాప్నుయాదిమాన్
కృత్తికా నుండి భరణి వరకు, కోరినవన్నీ పొందుతాడు.
వసురుద్రాదితిసుతాః పితరః శ్రాద్ధదేవతాః
వసువులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులు—వీరు శ్రాద్ధ దేవతలు.
ఆయుః ప్రజాం ధనం విద్యాం స్వర్గం మోక్షం సుఖాని చ
ఆయుష్సు, సంతానం, ధనం, జ్ఞానం, స్వర్గం, మోక్షం, ఆనందాలు—
ఇత్యేవం కథితం కిఞ్చిత్కల్పాధ్యాయే విశేషతః
ఇలా, కల్పాధ్యాయంలో కొంత భాగం ప్రత్యేకంగా వివరించబడింది.
య ఇమం చిన్తయేద్విద్వాన్కల్పాధ్యాయం మునీశ్వర
మహర్షీ, ఈ కల్పాధ్యాయాన్ని యథార్థంగా ఆలోచించే జ్ఞాని—
యః శృణోతి నరో భక్త్యా దైవే పిత్ర్యే చ కర్మణి
దైవికమైనదీ, పితృకర్మలదీ ఈ విషయాన్ని భక్తితో వినే మనిషి—
ధనం విద్యాం యశః పుత్రాన్పరత్ర చ గతిం పరామ్
ఆయనకు ధనం, జ్ఞానం, కీర్తి, సంతానం, పరలోకంలో ఉత్తమమైన మార్గం లభిస్తాయి.
కథయిష్యే సమాసేన శృణుష్వ సుసమాహితః
ఇప్పుడు నేను సంక్షిప్తంగా వివరించబోతున్నాను; నీవు ఏకాగ్రతతో విను.
సిద్ధరూపప్రబన్ధేన ముఖం వేదస్య సాంప్రతమ్
ఇప్పుడు సిద్ధరూపంగా వేదం ప్రారంభ భాగం వివరించబడుతోంది.
స్వౌజసః ప్రథమా ప్రోక్తా సా ప్రాతిపదికాత్మికా
మొదటిది 'స్వౌజసః' అని పిలవబడుతుంది; అది ప్రాతిపదిక స్వరూపంలో ఉంటుంది.
అర్థావత్ప్రాతిపదికం ధాతుప్రత్యయవార్జితమ్
అర్థం కలిగి, ధాతువు లేదా ప్రత్యయము లేని పదమే ప్రాతిపదికం.
ద్వితీయా కర్మణి ప్రోక్తాన్తరాన్తరేణ సంయుతే
రెండవ విభక్తి కర్మార్థంగా, మధ్యలో ఇంకొక పదంతో కలిసినప్పుడు వస్తుంది.
యేన క్రియతే తత్కరణం సః కర్తా స్యాత్కరోతి యః
ఎవరైతే పని చేయిస్తారో, వారు 'కర్త' అవుతారు; పని చేసే వాడే కర్త.
యస్మై దిత్సా ధారయేద్వై రోచతే సంప్రదానకమ్
ఎవరికి ఇవ్వాలనే ఉద్దేశ్యం ఉంటుందో, అతడే సమర్పితుడు అని అంటారు.
యతో ఽపైతి సమాదత్తే అపదత్తే చ యం యతః
ఎవరినుంచి ఏదైనా పోతుందో, ఎవరితో తీసుకుంటారో, ఎవరినుంచి తీసుకుంటారో—
ఙ్యోఃసుపః సప్తమీ తు స్యాత్సా చాధికరణే భవేత్
'ఙి' మరియు 'సు' కలిసినప్పుడు, ఏడవ విభక్తి ఏర్పడుతుంది; అది అధికరణానికి ఉపయోగిస్తారు.
ఈప్సితం చానీప్సితం యత్తదపాదానకం స్మృతమ్
ఇష్టమైనదైనా, అనిష్టమైనదైనా, అది 'అపాదానం'గా గుర్తించబడుతుంది.
ఏతైర్యోగే ద్వితీయా స్యాత్కర్మప్రవచనీయకైః
ఇవి కలిసినప్పుడు, కర్మప్రవచనీయ పదాలతో రెండవ విభక్తి ఉపయోగిస్తారు.