వర్తతే యత్ర మార్తాణ్డః కథం తత్రతమో భవేత్
సూర్యుడు ఉన్న చోట చీకటి ఎలా ఉంటుంది?
చకార తత్సరస్తీరే మునిప్రోక్తవిధానతః
ఆ సరస్సు ఒడ్డున ముని చెప్పిన విధంగా ఆమె కర్మలు నిర్వహించింది.
ప్రపేదే పరమం ధామ నత్వా చౌర్వం మునీశ్వరమ్
ఔర్వ మునిశ్వరునికి నమస్కరించి, ఆమె పరమ పదాన్ని పొందింది.
పరం పదం ప్రయాన్త్యేవ మహద్భిరవలోకితాః
మహానుభావులు గౌరవించినవారు నిజంగా పరమ స్థితికి చేరుతారు.
యది పశ్యతి పుణ్యాత్మా స ప్రయాతి పరాం గతిమ్
పుణ్యాత్ముడు దాన్ని దర్శిస్తే, అతడు పరమ గమ్యాన్ని పొందుతాడు.
చకార తస్య శుశ్రూషాం సపత్న్యా సహ నారద్
నారదా! ఆమె తన సహధర్మిణితో కలిసి అతనికి సేవచేసింది.
చక్రాతే భక్తిభావేన శుశ్రూషఆం ప్రతివాసరరమ్
వారు ప్రతిరోజూ భక్తితో సేవచేశారు.
తస్యాః పాపమతిర్జాతా సపత్న్యాః సంపదం ప్రతి
తన సహధర్మిణి ఐశ్వర్యాన్ని చూసి, ఆమె మనస్సు పాపబుద్ధిగా మారింది.
న స్వప్రభావం చక్రే వై గరో మునినిషేవయా
గరో మహర్షులను సేవిస్తూ తన స్వశక్తిని బయటపెట్టలేదు.
చకార సేవాం తేనాసౌ జీర్ణపుణ్యేన కర్మణా
తన పూర్వపుణ్యఫలంతో, గరో సేవా కార్యాలు చేశాడు.
సుషావ సుశుభే కాలే శుశ్రూషానష్టకిల్బిషా
సరైన సమయంలో, తప్పులేని, శ్రద్ధతో, పవిత్రంగా సేవ చేశాడు.
న తదాతిసుఖం కిం వా నరాణాం పుణ్యకర్మణామ్
పుణ్యకార్యాలు చేసే మనుషులకు ఎంత గొప్ప ఆనందం ఉంటుందో!
తత్సర్వం నాశయత్యాశు పరిచర్యా మహాత్మనామ్
మహాత్ములను సేవించడం వలన ఆ అన్నీ ఫలితాలు త్వరగా నశించిపోతాయి.
కలామాత్రో ఽపి శీతాశుః శంభునా స్వీకృతో యథా
ఒక్క చిటికెడు చల్లని బూడిదను శంభుడు స్వీకరించినా అది శుభాన్ని ఇస్తుంది.
ఇహాముత్ర చ విగ్నేన్ద్ర సన్తః పూజ్యతమాస్తతః
ఇక్కడా, పరలోకంలోనూ, వినాయకా, సద్గుణులు అత్యంత పూజ్యులు.
గర్భం ప్రాత్పో గరో జీర్ణో మాసత్రయమహో ఽద్భుతమ్
గరో బలహీనుడై గర్భంలో ప్రవేశించాడు. మూడు నెలలు గడిచాయి—ఇది ఆశ్చర్యకరం.
జాతకర్మ చచకారాసౌ తన్నామ సగరేతి చ
పుట్టిన వెంటనే సంస్కారాలు చేసి, ఆ బిడ్డకు ‘సాగరుడు’ అని పేరు పెట్టారు.
చౌలోపవీతకర్మాణి తథా చక్రే మునీశ్వరః
మహర్షి చౌళం, ఉపనయనాది కర్మలను కూడా నిర్వహించాడు.
సమర్థం సగరం దృష్ట్వా కిఞ్చిదుద్భిన్నశైశవమ్
సాగరుడు ఇంకా చిన్నవాడే అయినా, అతడిలో సామర్థ్యం కనిపించింది.
సగరః శిక్షితస్తేన సమ్యగౌర్వర్షిణా మునే
ఆ మహర్షి ఔర్వుడు సాగరుని సరిగ్గా విద్యాబోధ చేశాడు.
సభిత్కుశాంవుపుష్పాది ప్రత్యహం సముపానయత్
సాగరుడు ప్రతిరోజూ దర్భ, పువ్వులు ఇతర పూజాసామగ్రిని తీసుకొచ్చేవాడు.
ఉవాచ ప్రాఞ్జలిర్భూత్వా సగరో వినయాన్వితః
సాగరుడు చేతులు జోడించి వినయంతో మాట్లాడాడు.
తత్సర్వం మేసమాచక్ష్వ శ్రోతుం కౌతూహలం మమ
ఇది అన్నీ నాకు వివరంగా చెప్పండి. వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది.
పిత్రా విహీనా యే లోకే జీవన్తో ఽపి మృతోపమాః
ఈ లోకంలో తండ్రిని కోల్పోయినవారు, బ్రతికున్నా, చనిపోయినవారితో సమానం.
యస్య మాతా పితా నాస్తి సుఖం తస్య న విద్యతే
ఎవరికీ తల్లి తండ్రి లేని వాడికి సుఖం ఉండదు.
అపుత్రస్య వృథాం జన్మ ఋణగ్రస్తస్య చైవ హి
కుమారుడు లేని వాడి జన్మం, అప్పులో ఉన్న వాడి జన్మం వ్యర్థం.
పతిహీనా యథా నారీ పితృహీనస్తథా శిశుః
భర్తను కోల్పోయిన మహిళ ఎలా ఉంటుందో, తండ్రి లేని పిల్ల కూడా అలాగే ఉంటాడు.
పశుహీనో యథా వైశ్యస్తయా పిత్రా వినార్భక్తః
పశువులు లేని వాణికుడు ఎలా ఉంటాడో, తండ్రి లేని పిల్ల కూడా అలాగే ఉంటాడు.
తపో యథా దయాహీనం సథా పిత్రా వివార్భకః
దయ లేని తపస్సు ఎలా శూన్యంగా ఉంటుందో, తండ్రి లేని పిల్ల కూడా అలాగే ఉంటాడు.
బేదహీనో యథా వాజీ తథా పిత్రా వినార్భక్తః
బెడులు లేని గుర్రం ఎలా నియంత్రణ లేకుండా ఉంటుందో, తండ్రి లేని పిల్ల కూడా అలాగే ఉంటాడు.