అక్షతాంశ్చైవ పుష్పాణి ధూపం దీపం ఫలాని చ
పొడవని ధాన్యాలు, పువ్వులు, ధూపం, దీపం, పండ్లు ఇవన్నీ సమర్పించాలి.
నీరాజనం దక్షిణాం చ క్రమాద్దద్యాఞ్చ తుష్టయే
ఆరతి, దక్షిణా అన్నీ క్రమంగా సమర్పించి, దేవుని సంతృప్తికి పూజ చేయాలి.
అమావస్యాష్టకా వృద్ధిః కృష్ణపక్షాయనద్వయమ్
అమావాస్య, అష్టకా, వృద్ధి, రెండు కృష్ణపక్షాలు ఇవన్నీ ముఖ్యమైనవి.
వ్యతీపాతో గజచ్ఛాయా గ్రహణం చన్ద్రసూర్యయోః
వ్యతీపాతం, గజఛాయ, చంద్రుడు, సూర్యుని గ్రహణాలు కూడా ముఖ్యమైనవి.
అగ్ర్యాః సర్వేషు వేదేషు శ్రోత్రియో బ్రహ్మవిద్యువా
వేదాల్లో అందరిలోనూ బ్రహ్మవిద్యలో నిపుణుడైన యువకుడు అత్యుత్తముడు.
స్వస్రీయ ఋత్విగ్జామాతా యాజ్యశ్వశురమాతులాః
తమ్ముడు, యజ్ఞకర్త, అత్తగారు, మామగారు, మేనమామ ఇవన్నీ కూడా గౌరవించదగినవారు.
కర్మనిష్టాస్తపోనిష్టాః పఞ్చాగ్నిబ్రహ్మచారిణః
కర్మలో నిష్ట ఉన్నవారు, తపస్సులో నిష్ట ఉన్నవారు, ఐదు అగ్నుల యజ్ఞం చేసే వారు, బ్రహ్మచారులు వీరందరూ శ్రేష్ఠులు.
రోగీ న్యూనాతిరిక్తాఙ్గః కాణః పౌనర్భవస్తథా
రోగంతో బాధపడేవారు, అవయవాలు తక్కువ లేదా ఎక్కువ ఉన్నవారు, ఒక కన్నుతో ఉన్నవారు, మళ్లీ పెళ్లి చేసుకున్నవారు కూడా ఉన్నారు.
భృతకాధ్యాపకః క్లీబః కన్యాదూష్యభిశస్తకః
వేతనానికి బోధించే ఉపాధ్యాయుడు, శక్తిలేని వాడు, కన్యను అపహరించినవాడు, శాపగ్రస్తుడైనవాడు కూడా ఉన్నారు.
మాతృపితృగురుత్యాగీ కుణ్డాశీ వృషలాత్మజః
తల్లిని, తండ్రిని, గురువును వదిలినవాడు, బావిలో తిన్నవాడు, శూద్రుని కుమారుడు కూడా ఉన్నాడు.
నిమన్త్రయీత పూర్వేద్యుర్బ్రాహ్మణానాత్మవాన్ శుచిః
ఆత్మనిగ్రహంతో, పవిత్రంగా ఉండి, ముందురోజే బ్రాహ్మణులను ఆహ్వానించాలి.
అపరాహ్నే సమఘభ్యర్చ్య స్వాగతేనాగతాంస్తు తాన్
మధ్యాహ్నం తరువాత, తప్పులేకుండా పూజ చేసి, వచ్చిన వారిని సాదరంగా స్వాగతించాలి.
విప్రాన్దైవే యథాశక్తి పిత్ర్యే ఽయుగ్మాంస్తథైవ చ
దైవకార్యాలకు బ్రాహ్మణులను శక్తికి తగినట్టు, పితృకార్యాలకు జతలు కానివారిని కూడా పిలవాలి.
ద్వౌ ద్వైవే ప్రాక్ త్రయః పిత్రఘ్యే ఉదగేకైకమేవ చ
ప్రతి దైవకార్యానికి ఇద్దరు, పితృకార్యానికి ముగ్గురు, జలార్పణానికి ఒక్కరిని పిలవాలి.
పాణిప్రక్షాలనం దత్త్వా విష్టరార్థం కుశానపి
చేతులు కడుక్కోవడానికి నీరు ఇచ్చి, కూర్చోవడానికి దర్భలు కూడా ఇవ్వాలి.
యవైరన్వావకీర్యాథ భాజనే సపవిత్రకే
తర్వాత, పాత్రలో పవిత్రపు వలయంతో కలిసి యవాలను చల్లాలి.
యాదివ్యా ఇతి మన్త్రేణ హస్తే పాద్యం వినిఃక్షిపేత్
'యా దివ్యా' మంత్రంతో చేతిలో పాద్యం నీరు పోయాలి.
అపసవ్యం తతః తృత్వా పితౄణాం సప్రదక్షిణమ్
తర్వాత, అపసవ్యంగా చేసి, పితృదేవతలను ప్రదక్షిణగా చుట్టాలి.
ఆవాహ్య తదనుజ్ఞాతో జపేదాయన్తు నస్తతః
వారిని ఆహ్వానించి, వారి అనుమతి తీసుకున్న తరువాత, "వారు మన దగ్గరకు రానివ్వండి" అని జపించాలి.
దత్త్వార్ధ్యం సయవాంస్తేషాం పాత్రే కృత్వా విధానతః
విధానంగా యవలు కలిపిన అర్ఘ్యం వారికి పాత్రలో పెట్టి సమర్పించాలి.
అగ్నౌ కరిష్యన్నాదాయ పృచ్ఛత్యన్నం ఘృతప్లుతమ్
అగ్నికి సమర్పించాలనుకుని, నెయ్యితో తడిపిన అన్నాన్ని తీసుకొని అనుమతి అడగాలి.
హుతశేషం ప్రదద్యాత్తు భాజనేషు సమాహితః
హోమంలో మిగిలిన అన్నాన్ని శ్రద్ధగా పాత్రల్లో పంచాలి.
దత్త్వాన్నం పృథివీపాత్రమితి పాత్రా భిమన్త్రణమ్
అన్నం ఇచ్చిన తర్వాత, "ఇది భూమి పాత్రం" అని పలకాలి; అలా ఆ పాత్రను పవిత్రం చేయాలి.
సవ్యాహృతికాం గాయత్రీం మధువాతా ఇతి త్యృచమ్
వ్యాహృతులతో కూడిన గాయత్రీ మంత్రాన్ని, 'మధువాతా' అని మొదలయ్యే ఋచ్చను పఠించాలి.
అగ్నమిష్టం హవిప్యం చ దద్యాదక్రోధనో ఽత్వరః
కోపం లేకుండా, తొందరపడకుండా, అగ్నికి అర్పించాల్సిన హవిస్సును, అన్నాన్ని సమర్పించాలి.
అన్నమాదాయ తృప్తాఃస్థ శేషం చైవానుమాన్య చ
అన్నాన్ని తీసుకుని, వారు తృప్తిపడిన తరువాత, మిగిలినదానికి అనుమతి తీసుకోవాలి.
సర్వమన్నముపాదాయ సతిలం దక్షిణాముఖః
అన్నాన్ని, నువ్వులతో కలిపి, దక్షిణదిశను చూసి తీసుకోవాలి.
మాతామహానామప్యేవం దద్యాదాచమనం తతః
అలాగే, మాతామహులకు కూడా ఆచమనం కోసం నీళ్లు సమర్పించాలి.
దత్త్వా చ దక్షిణాం శక్త్యా స్వధాకారముదాహరేత్
తన శక్తికి తగినట్టు దక్షిణా ఇచ్చిన తరువాత, 'స్వధా' మంత్రాన్ని పలకాలి.
బ్రూయురస్తు స్వధేత్యుక్తే భూమౌ సించేత్తతో జలమ్
'స్వధా' అని పలికినప్పుడు, వారు 'అస్తు' అని చెప్పాలి; తరువాత భూమిపై నీళ్లు పోయాలి.