రాజతే న సభామధ్యేజారగర్భేవ కామినీ
ముసలి వాడి గర్భంలో ఉన్న స్త్రీ లాగ, సభలో మధ్యలో ఆమె ప్రకాశించదు.
అవన్ధ్యం దివసం కుర్యాద్దానాధ్యయనకర్మసు
దానం, పఠనం, కర్మలతో ప్రతి రోజును ఫలప్రదంగా మార్చాలి.
న తత్ర బలసామర్థ్యముద్యోగస్గతత్ర కారణమ్
అక్కడ బలమో, సామర్థ్యమో, శ్రమయో ఏదీ కారణం కాదు.
ఆగమిష్యతి జిహ్వాగ్రే స్థలాన్నిమ్నమివోదకమ్
ఎలాగైతే నీరు ఎత్తు స్థలంనుంచి తక్కువ స్థలానికి పారుతుందో, అలాగే అది నోటికడుపు మీదకు వస్తుంది.
నహి వాద్యార్థినాం నిద్రా చిరం నేత్రేషు తిష్టతి
విద్యను కోరేవారి కన్నుల్లో నిద్ర ఎక్కువసేపు ఉండదు.
సముద్రమపి విద్యార్థీ వ్రజేద్గరుడహంసవత్
విద్య కోసం తపించేవాడు, గరుడుడు లేదా హంసలా, సముద్రాన్ని కూడా దాటి వెళ్తాడు.
రాక్షసీభ్య ఇవ స్రిభ్యః స విద్యామధిగచ్ఛతి
రాక్షసుల దగ్గర నుండి ఎలా తీసుకుంటారో, అలాగే ధనవంతుల దగ్గర నుండి విద్యను పొందుతాడు.
న చ లోకరవా దీనా న చ స్వస్వప్రతీక్షకాః
వారు లోకంలో శబ్దాలకు బాధపడరు, తమ సుఖం కోసం ఎదురు చూడరు.
ఏవం గురుగతాం విద్యాం శూశ్రూషురధిగచ్ఛతి
ఇలా గురువుని సేవించేవాడు, గురువులో ఉన్న విద్యను పొందుతాడు.
అథవా విద్యయా విద్యా హ్యన్యథా నోపపద్యతే
లేకపోతే, విద్య ద్వారా మాత్రమే విద్య లభిస్తుంది; వేరే విధంగా రావదు.
వన్ధ్యేవ యౌవనవతీ న తస్య సాఫల్యవతి భవతి
పుట్టుబడి లేని యువతిలా, అది ఫలితాన్ని ఇస్తుంది కాదు.
జ్ఞాత్వా వేదాఙ్గమాద్యం తు బ్రహ్మభూయాయ కల్పతే
వేదాంగాలలో మొదటిదాన్ని తెలుసుకున్నవాడు, బ్రహ్మంతో ఏకత్వానికి యోగ్యుడవుతాడు.
యస్య విజ్ఞానమాత్రేణ స్యాత్కర్మకుశలో నరః
జ్ఞానం వలన మనిషి పనిలో నైపుణ్యం సంపాదిస్తాడు.
చతుర్థః స్యాదాఙ్గిరసః శాన్తికల్పశ్చ పఞ్చమః
నాల్గవది ఆంగిరసం, ఐదవది శాంతికల్పం.
నక్షత్రకల్పే నిర్దిష్టం జ్ఞాతవ్యం తదిహాపి చ
నక్షత్రకల్పంలో చెప్పినదాన్ని ఇక్కడ కూడా తెలుసుకోవాలి.
ధర్మార్థకామమోక్షాణాం సిద్ధ్యై ప్రోక్తం సవిస్తరమ్
ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం సాధన కోసం ఇది విస్తృతంగా బోధించబడింది.
నిర్దిష్టాః సంహితాకల్పే మునిభిస్తత్త్వదర్శిభిః
సత్యాన్ని దర్శించిన మునులు సంహితాకల్పంలో ఇవి పేర్కొన్నారు.
అభిచారవిధానేన నిర్దిష్టాని స్వయంభువా
అభిచార విధానాలు స్వయంభువుడు పేర్కొన్నాడు.
తథాన్తరిక్షోత్పాతానాం శాన్తయో హ్యుదితాః పృథక్
అలాగే, ఆకాశంలో సంభవించే అపశకునాలకు శాంతి విధానాలు వేర్వేరుగా చెప్పబడ్డాయి.
విశేషః పృథగేతేషాం స్థితః శఙ్ఖాన్తరేషు చ
వాటికి వేర్వేరు విశేషాలు కూడా శంఖాలలో స్థిరంగా ఉన్నాయి.
వక్ష్యామి తే ద్విజశ్రేష్ఠ సావధానతయా శృణు
ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా, నేను నీకు వివరంగా చెప్పబోతున్నాను. దయచేసి శ్రద్ధతో విను.
కణ్ఠం భిత్త్వా వినిర్యాతౌ తస్మాన్మాఙ్గల్యకావిమౌ
ఈ రెండూ గొంతును దాటి బయటకు వచ్చి శుభాన్ని కలిగిస్తాయి.
సో ఽథ శబ్దం ప్రంయుజీత తదానన్త్యార్థమిష్యతే
అప్పుడు ఒక శబ్దాన్ని ఉచ్చరించాలి; అది అనంతత్వాన్ని సూచించేందుకు అనుమతించబడింది.
న్యూనాధికా నిష్ఫలాయ కర్మణో ఽభిమతస్య చ
పూర్తిగా కాకపోయిన పనులు, ఎక్కువగా చేసిన పనులు లేదా ఉద్దేశించని పనులు ఫలితం ఇవ్వవు.
తేషాం సంరక్షణార్థాయ ప్రోక్తం పరిసమూహనమ్
వాటిని రక్షించేందుకు పూర్తిగా శుద్ధి చేయడం చెప్పబడింది.
న్యూనాధికా న కర్త్తవ్యా ఇత్యేవ పరిభాషితమ్
తక్కువగా లేదా ఎక్కువగా చేసే పనులు చేయకూడదు అని నిబంధన ఉంది.
గోమయేనోపలేప్యేయం తదర్థమితి నారద
దీనికోసం ఇది గోమయంతో పూత చేయాలి, ఓ నారదా.
యజ్ఞార్థం గోమయం తస్యా నాహరేదితి భాషితమ్
యజ్ఞార్థంగా గోమయాన్ని దీనికోసం తీసుకురావద్దని చెప్పబడింది.
తషాం ప్రహరణార్థాయ మతం ప్రోద్ధరణం ద్విజ
వాటిని తొలగించేందుకు తీసివేయడం మంచిదని భావించబడింది, ఓ బ్రాహ్మణా.
అస్థికణ్టకసిద్ధ్యర్థం బ్రహ్మణా పరిభాషితమ్
ఎముకలు, ముల్లు తొలగించేందుకు ఈ నియమాన్ని బ్రహ్మదేవుడు చెప్పారు.