స్వరవ్యణ్డజనమాధుర్యం లుప్యతే నాత్ర సంశయః
అచ్చులు, హల్లుల మాధుర్యం పోతుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
కుతీర్థాదాగతం దగ్ధమపవర్ణైశ్చ భక్షితమ్ న తస్య పరిమోక్షో ఽస్తి పాపాహేరివ కిల్బిషాత్
తప్పు చోటు నుంచి తీసుకొచ్చినది, కాలినది, లేదా తప్పుగా పలికిన అక్షరాలతో తిన్న ఆహారానికి పాపం నుంచి విముక్తి ఉండదు, పాపి పాపం నుంచి తప్పించుకోలేని విధంగా.
సుస్వరేణ స్వవక్రేణ ప్రయుక్తం బ్రహ్మ రాజతి న తకాలో న లంబోష్టో న చ సర్వానునాసికః
తన స్వరంతో, మధురంగా పలికితే బ్రహ్మం ప్రకాశిస్తుంది; ముక్కు స్వరం, మందంగా పెదవులతో, లేదా పూర్తిగా నాసిక స్వరంతో పలికితే కాదు.
గద్గదో బద్ధజిహ్వశ్చ ప్రయోగాన్వక్తుమర్హతి
మొరటుగా మాట్లాడేవాడు, నాలుక బిగుసుకున్నవాడు కూడా వేదోచారణ చేయవచ్చు.
స తు వర్ణాన్ప్రయుఞ్జీత దేతోష్ఠం యస్య శోభనమ్
అయితే, పెదవులు బాగున్నప్పుడు అక్షరాలను సరిగ్గా పలకాలి.
అలసాశ్చ సరోగాశ్చ యేషాం చ విసృతం మనః
ఆలస్యం ఉన్నవారు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు, మనస్సు చెలరేగినవారు—
శనైరధ్వసు వర్తేత యోజనాన్న పరం వ్రజేత్
వారు మార్గంలో నెమ్మదిగా నడవాలి, ఒక యోజన దాటి పోకూడదు.
అగచ్ఛన్వైనతేయో ఽపి పదమేకం న గచ్ఛతి
వెళ్ళకపోతే, గరుడుడు అయినా ఒక్క అడుగు ముందుకు వేయలేడు.
బధిరస్యేవ జల్పస్య విదగ్ధా వామలోచనా
చెవిటివాడి మాటల లాగ, తెలివైన కానీ శత్రుత్వ దృష్టి కలిగిన స్త్రీ మాటల లాగ.
అపి రూపసహస్రేషు సందేహేష్వేవ వర్తతే
వెయ్యి రూపాలు ఉన్నా, ఆమె సందేహంలోనే ఉంటుంది.
రాజతే న సభామధ్యేజారగర్భేవ కామినీ
ముసలి వాడి గర్భంలో ఉన్న స్త్రీ లాగ, సభలో మధ్యలో ఆమె ప్రకాశించదు.
అవన్ధ్యం దివసం కుర్యాద్దానాధ్యయనకర్మసు
దానం, పఠనం, కర్మలతో ప్రతి రోజును ఫలప్రదంగా మార్చాలి.
న తత్ర బలసామర్థ్యముద్యోగస్గతత్ర కారణమ్
అక్కడ బలమో, సామర్థ్యమో, శ్రమయో ఏదీ కారణం కాదు.
ఆగమిష్యతి జిహ్వాగ్రే స్థలాన్నిమ్నమివోదకమ్
ఎలాగైతే నీరు ఎత్తు స్థలంనుంచి తక్కువ స్థలానికి పారుతుందో, అలాగే అది నోటికడుపు మీదకు వస్తుంది.
నహి వాద్యార్థినాం నిద్రా చిరం నేత్రేషు తిష్టతి
విద్యను కోరేవారి కన్నుల్లో నిద్ర ఎక్కువసేపు ఉండదు.
సముద్రమపి విద్యార్థీ వ్రజేద్గరుడహంసవత్
విద్య కోసం తపించేవాడు, గరుడుడు లేదా హంసలా, సముద్రాన్ని కూడా దాటి వెళ్తాడు.
రాక్షసీభ్య ఇవ స్రిభ్యః స విద్యామధిగచ్ఛతి
రాక్షసుల దగ్గర నుండి ఎలా తీసుకుంటారో, అలాగే ధనవంతుల దగ్గర నుండి విద్యను పొందుతాడు.
న చ లోకరవా దీనా న చ స్వస్వప్రతీక్షకాః
వారు లోకంలో శబ్దాలకు బాధపడరు, తమ సుఖం కోసం ఎదురు చూడరు.
ఏవం గురుగతాం విద్యాం శూశ్రూషురధిగచ్ఛతి
ఇలా గురువుని సేవించేవాడు, గురువులో ఉన్న విద్యను పొందుతాడు.
అథవా విద్యయా విద్యా హ్యన్యథా నోపపద్యతే
లేకపోతే, విద్య ద్వారా మాత్రమే విద్య లభిస్తుంది; వేరే విధంగా రావదు.
వన్ధ్యేవ యౌవనవతీ న తస్య సాఫల్యవతి భవతి
పుట్టుబడి లేని యువతిలా, అది ఫలితాన్ని ఇస్తుంది కాదు.
జ్ఞాత్వా వేదాఙ్గమాద్యం తు బ్రహ్మభూయాయ కల్పతే
వేదాంగాలలో మొదటిదాన్ని తెలుసుకున్నవాడు, బ్రహ్మంతో ఏకత్వానికి యోగ్యుడవుతాడు.
యస్య విజ్ఞానమాత్రేణ స్యాత్కర్మకుశలో నరః
జ్ఞానం వలన మనిషి పనిలో నైపుణ్యం సంపాదిస్తాడు.
చతుర్థః స్యాదాఙ్గిరసః శాన్తికల్పశ్చ పఞ్చమః
నాల్గవది ఆంగిరసం, ఐదవది శాంతికల్పం.
నక్షత్రకల్పే నిర్దిష్టం జ్ఞాతవ్యం తదిహాపి చ
నక్షత్రకల్పంలో చెప్పినదాన్ని ఇక్కడ కూడా తెలుసుకోవాలి.
ధర్మార్థకామమోక్షాణాం సిద్ధ్యై ప్రోక్తం సవిస్తరమ్
ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం సాధన కోసం ఇది విస్తృతంగా బోధించబడింది.
నిర్దిష్టాః సంహితాకల్పే మునిభిస్తత్త్వదర్శిభిః
సత్యాన్ని దర్శించిన మునులు సంహితాకల్పంలో ఇవి పేర్కొన్నారు.
అభిచారవిధానేన నిర్దిష్టాని స్వయంభువా
అభిచార విధానాలు స్వయంభువుడు పేర్కొన్నాడు.
తథాన్తరిక్షోత్పాతానాం శాన్తయో హ్యుదితాః పృథక్
అలాగే, ఆకాశంలో సంభవించే అపశకునాలకు శాంతి విధానాలు వేర్వేరుగా చెప్పబడ్డాయి.
విశేషః పృథగేతేషాం స్థితః శఙ్ఖాన్తరేషు చ
వాటికి వేర్వేరు విశేషాలు కూడా శంఖాలలో స్థిరంగా ఉన్నాయి.