శషసేషు వివృతాం తు హకారే సంవృతాం విదుః
'ష' మరియు 'స' అక్షరాలలో తెరిచిన రూపాన్ని, 'హ' అక్షరంతో మూసిన రూపాన్ని తెలుసుకోవాలి.
ఇకారం చాప్యుకారం గ్రస్తదోషం తథైవ చ
'ఇ' మరియు 'ఉ' అక్షరాలు, అలాగే లోపం ఉన్నవీ, ఇక్కడ చేర్చబడ్డాయి.
అథ సాన్తిక చ నఙ్మసానుస్వారం ఘుటతం చ
తర్వాత, చివర నాసిక్యం, అనుస్వారం, ఘుటకార నాసిక్యాన్ని కూడా పరిగణించాలి.
యస్యా లక్షణముక్తం యా త్వన్యా సా స్మృతా విపులా
ఏది చెప్పిన లక్షణాలు కలిగి ఉంటే అది అలా గుర్తించాలి; మిగతాది విపులా అని పిలుస్తారు.
తత్సంయోగోత్తరం విద్యాద్గురుదార్ఘాక్షరాణి తు
అలాంటి సంయోగాల తర్వాత, అక్షరాలు దీర్ఘంగా, బరువుగా ఉంటాయని తెలుసుకోవాలి.
వివృత్తిర్ యత్ర దృశ్యతే స్వారస్యైవాగ్రతః స్థితః
ఎక్కడ తెరిచిన రూపం కనిపిస్తే, అది తన స్వంత స్వరానికి ముందు నిలుస్తుంది.
అష్టప్రకారం విజ్ఞేయం పదానాం స్వరలక్షణమ్
పదాల స్వర లక్షణాలు ఎనిమిది విధాలుగా తెలుసుకోవాలి.
మధ్యోదాత్తం స్వరితం ద్విరుదాత్తమిత్యేతా అష్టౌ పదసంజ్ఞాః
మధ్యంలో ఉన్న ఉదాత్తం, స్వరితం, రెండు సార్లు ఉదాత్తం—ఇవి పదాలకు ఎనిమిది పేర్లు.
సర్వాణి ప్రచయస్థాన్యుపోదాత్తం నిహన్యతే
సమూహంలో ఉన్నవన్నీ ప్రారంభ ఉదాత్తంతో పలకబడతాయి.
స్వరితః కేవలో యత్ర మృదుస్తత్ర నిపాతయేత్
ఎక్కడ స్వరిత స్వరం మాత్రమే ఉంటే, అక్కడ మృదువైన స్వరం వాడాలి.
అత్రోచ్యతే శ్రేయః ఖలు వైశ్యాః ప్రతిజ్ఞాతోచ్చారణా యస్య కస్యచిద్వర్ణస్య కరణం నోపలభ్యతే ప్రతిజ్ఞా తత్ర వోఢవ్యాకరణం హి తదాత్మకమ్
ఇక్కడ చెప్పబడింది: వైశ్యులకు గొప్పతనం ఉంది; ఏ అక్షరాన్ని ఎలా ఉచ్చరించాలో తెలియకపోతే, దాని స్వంత వ్యాకరణాన్ని అనుసరించాలి.
సామసు నిభృతం కరణం స్వరసౌక్ష్మ్యాన్నైవ జానీయుః
సామవేద గీతల్లో ఉచ్చారణ మృదువుగా ఉంటుంది; స్వరాల సూతక్ష్మత వల్ల అది స్పష్టంగా తెలియదు.
జీర్ణో హారః ప్రబుద్ధః ఖలూషసిన్బ్రహ్మ చిన్తయేత్
హారం పాతదై, మళ్ళీ మేల్కొన్నప్పుడు, బ్రాహ్మణుడు దాని తాత్పర్యాన్ని ఆలోచించాలి.
యావద్వాసంతికీ రాత్రిర్మధ్యమా పర్యుపస్థితా
వాసాంతిక రాత్రి, అంటే మధ్య రాత్రి, ఉన్నంత కాలం.
వాగ్యతః ప్రాతరుత్థాయ భక్షయేద్ద్వతధావనమ్
మాటల్ని నియంత్రించి, తెల్లవారిన వెంటనే లేచి, రెండు రకాల అన్నాన్ని తినాలి.
సర్వే కణ్టకినః పుణ్యాః క్షీరిణశ్చ యశస్వినః
అన్ని ముల్లు మొక్కలు పవిత్రమైనవే, పాలిచ్చే మొక్కలు మంచి పేరుగలవే.
వర్ణాంశ్చ కురుతే సమ్యక్ప్రాచీనౌదవతిర్యథా
అక్షరాలను సరిగ్గా పలకాలి, అది తూర్పు నదిని దాటి వెళ్ళినట్టు ఉండాలి.
అగ్నిమేధాజనన్యేషా స్వరవర్ణకరీ తథా
ఇవి అగ్నిహోత్ర యజ్ఞం వల్ల పుట్టినవే, ఇవి సరైన ధ్వనులను కలిగిస్తాయి.
పీత్వా మధుం ఘృతం చైవ శుచిర్భూత్వా తతో వదేత్
తేనె, నెయ్యి తాగి, శుద్ధుడై తరువాత మాట్లాడాలి.
సప్తమన్త్రానతిక్రమ్య యథేష్టాం వాచముత్సృజేత్
ఏడు మంత్రాలను మర్చిపోకుండా, తాను కోరినట్టు మాటలు చెప్పవచ్చు.
స్వరవ్యణ్డజనమాధుర్యం లుప్యతే నాత్ర సంశయః
అచ్చులు, హల్లుల మాధుర్యం పోతుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
కుతీర్థాదాగతం దగ్ధమపవర్ణైశ్చ భక్షితమ్ న తస్య పరిమోక్షో ఽస్తి పాపాహేరివ కిల్బిషాత్
తప్పు చోటు నుంచి తీసుకొచ్చినది, కాలినది, లేదా తప్పుగా పలికిన అక్షరాలతో తిన్న ఆహారానికి పాపం నుంచి విముక్తి ఉండదు, పాపి పాపం నుంచి తప్పించుకోలేని విధంగా.
సుస్వరేణ స్వవక్రేణ ప్రయుక్తం బ్రహ్మ రాజతి న తకాలో న లంబోష్టో న చ సర్వానునాసికః
తన స్వరంతో, మధురంగా పలికితే బ్రహ్మం ప్రకాశిస్తుంది; ముక్కు స్వరం, మందంగా పెదవులతో, లేదా పూర్తిగా నాసిక స్వరంతో పలికితే కాదు.
గద్గదో బద్ధజిహ్వశ్చ ప్రయోగాన్వక్తుమర్హతి
మొరటుగా మాట్లాడేవాడు, నాలుక బిగుసుకున్నవాడు కూడా వేదోచారణ చేయవచ్చు.
స తు వర్ణాన్ప్రయుఞ్జీత దేతోష్ఠం యస్య శోభనమ్
అయితే, పెదవులు బాగున్నప్పుడు అక్షరాలను సరిగ్గా పలకాలి.
అలసాశ్చ సరోగాశ్చ యేషాం చ విసృతం మనః
ఆలస్యం ఉన్నవారు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు, మనస్సు చెలరేగినవారు—
శనైరధ్వసు వర్తేత యోజనాన్న పరం వ్రజేత్
వారు మార్గంలో నెమ్మదిగా నడవాలి, ఒక యోజన దాటి పోకూడదు.
అగచ్ఛన్వైనతేయో ఽపి పదమేకం న గచ్ఛతి
వెళ్ళకపోతే, గరుడుడు అయినా ఒక్క అడుగు ముందుకు వేయలేడు.
బధిరస్యేవ జల్పస్య విదగ్ధా వామలోచనా
చెవిటివాడి మాటల లాగ, తెలివైన కానీ శత్రుత్వ దృష్టి కలిగిన స్త్రీ మాటల లాగ.
అపి రూపసహస్రేషు సందేహేష్వేవ వర్తతే
వెయ్యి రూపాలు ఉన్నా, ఆమె సందేహంలోనే ఉంటుంది.