అసూయావిసృష్టమనసస్తస్య రాజ్ఞః పరైః సహ
అసూయతో నిండిన మనసుతో ఉన్న ఆ రాజు, ఇతరులతో కలిసి—
హైహయైస్తాలజఙ్ఘైశ్చ రిపుభిః స పరాజితః
హైహయులు, తాళజంఘులు మరియు ఇతర శత్రువులచేత ఓడిపోయాడు.
అవాప పరమాం తుష్టిం తత్ర దృష్ట్వా మహత్సరః
అక్కడ ఆ మహాసరస్సును చూసి అతడు పరమ సంతృప్తిని పొందాడు.
సరోగతవిహఙ్గాస్తే లీనాశ్చిత్రమిదం మహత్
అన్ని వ్యాధిగ్రస్త పక్షులు దాగిపోయాయి; ఇది గొప్ప ఆశ్చర్యం.
విశన్తస్త్వరయా వాసమిత్యూచుస్తే విహఙ్గమాః
పక్షులు త్వరగా లోపలికి వెళ్లి, 'ఇక్కడే నివసిద్దాం' అని అన్నారు.
పీత్వా జలం చ సుఖదం వృక్షమూలముపాశ్రితః
సుఖంగా ఉండే నీటిని తాగి, వృక్షమూలంలో ఆశ్రయం పొందారు.
దుర్గుణాన్విగణయ్యాస్యధిగ్ధిగిత్యబ్రువన్ప్రజాః
దోషాలను లెక్కపెట్టుకుంటూ ప్రజలు 'చీ చీ' అని అనీ, అక్కడినుండి వెళ్లిపోయారు.
సర్వసంపత్సమాయుక్తో ఽప్యగుణీనిన్దితో జనైః
అన్ని సంపదలు ఉన్నా, లోపాల వల్ల జనులు నిందిస్తారు.
సంతుష్టిం పరమాం యాతా దవథౌ విగతే యథా
జ్వరం పోయినప్పుడు లభించే పరమ సంతృప్తిలా వారు పరమ సంతృప్తిని పొందారు.
నిహత్య కర్మ చ యశో లోకే ద్వజవరోత్తమ
ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, లోకంలో కర్మను, కీర్తిని నశింపజేసి,
నాస్తి నిన్దాసమం పాపం నాస్తి మోహసమాసవః
నిందకు సమానం పాపం లేదు; మోహానికి సమానమైన మత్తు లేదు.
నాస్తి రాగసమః పాశో నాస్తి సఙ్గసమం విషమ్
రాగానికి సమానమైన బంధనం లేదు; సంగానికి సమానమైన విషం లేదు.
జీర్ణాఙ్గోమనసస్తాపాద్ వృద్ధభావాదభూదసౌ
వృద్ధాప్యంతో శరీరం, మనస్సు బలహీనమై బాధపడుతూ, అతను వృద్ధుడయ్యాడు.
స బాహుర్వ్యాధినా గ్రస్తే మమార మునిసత్తమ
ఆ మహర్షి భుజం వ్యాధితో బలహీనమై, చివరికి మరణించాడు.
చిరం విలప్య బహుధా సహగన్తుం మనో దధే
ఆమె చాలా కాలం ఎన్నో విధాలుగా విలపించి, అతనితో కలిసిపోవాలని మనసులో నిర్ణయించుకుంది.
సమారోప్య తన్పూరుఢం స్వయం సముపచక్రమే
ఆమె అతని శరీరాన్ని చితిపై ఉంచి, తానే అంత్యక్రియలు ప్రారంభించింది.
ఏతద్విజ్ఞాతవాన్సర్వం పరమేణ సమాధినా
ఆయన పరమధ్యానం ద్వారా ఈ సంగతులన్నీ తెలుసుకున్నాడు.
గతాసూయా మహాత్నానః పశ్యన్తిజ్ఞాన చక్షుషా
ఈర్ష్య లేకుండా ఉన్న మహాత్ములు జ్ఞానదృష్టితో అన్నిటిని చూస్తారు.
సంప్రాత్పస్తత్ర సాధ్వీ చ యత్ర బాహుప్రియా స్థితా
ఆ సతీమంతుడు కూడా అక్కడికి వచ్చి, తన ప్రియమైన బాహుతో ఉన్న చోట చేరింది.
ప్రోవాచ ధర్మమూలాని వాక్యాని మునిసత్తమః
ఆ మహర్షి ధర్మానికి ఆధారమైన మాటలు చెప్పాడు.
తవోదరే చక్రవర్తీ శనుహన్తా హి తిష్టతి
నీ గర్భంలో శత్రువులను సంహరించే ఒక చక్రవర్తి ఉన్నాడు.
రజస్వలా రాజసుతేనారోహతి చిన్తాశుభో
రజస్వల అయిన స్త్రీ రాజ కుమారునితో కలిసి చితిపై ఎక్కితే, ఆలోచనలతో బాధపడుతుంది.
దామ్భినోనిన్దకస్యాపి భ్రూణఘ్రస్య న నిష్కృతిః
అభిమాని, నిందకుడు, గర్భహంతకుడికీ పాప పరిహారం లేదు.
విశ్వాసఘాతకస్యాపి నిష్కృతిర్నాస్తి సువ్రతే
నమ్మకాన్ని ద్రోహించినవాడికీ ఎలాంటి పరిహారం ఉండదు, ఓ సతీ!
యదేతద్దుఃఖముత్పన్నం తత్సర్వం శాన్తిమేష్యతి
ఈ బాధ అంతా త్వరలోనే శాంతించిపోతుంది.
విలలాపాతిదుఃఖార్తా సముహ్యధవపత్కుజౌ
తీవ్రమైన దుఃఖంతో బాధపడుతూ, ఆమె భర్త పాదాలను ఆలింగనం చేసి ఏడ్చింది.
మారోదీరాజ ననయే శ్రియమగ్ర్యే గమిష్యసి
రాజ్ఞీ, ఏడవవద్దు; నీవు అత్యుత్తమమైన ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతావు.
తస్మాచ్ఛోకం పరిత్యజ్య కురు కాలోచితా క్రి పామ్
కాబట్టి, శోకాన్ని విడిచిపెట్టి, కాలానుగుణంగా చేయవలసిన పనులు చేయు.
దుర్వృత్తే వా సువృత్తే వా మృత్యోఃసర్వత్రతుల్యతా
దుష్టుడైనా, సజ్జనుడైనా, మరణం అందరికీ ఒకేలా ఉంటుంది.
నగరే వా తథామన్యే దైన్యమత్రాతిరిచ్యతే
పట్టణంలోనైనా, ఎక్కడైనా, ఇక్కడ దుఃఖం ఎక్కువగా ఉంది.