ప్రలంబాష్టభుజం విష్ణుమథ వాపి చతుర్భుజమ్
ఎనిమిది పొడవైన చేతులు గల విష్ణువుని, లేక నాలుగు చేతులు ఉన్నవాడిని ధ్యానించాలి.
చిన్తయేద్బూహ్యభూతం తం పీతనిర్మలవాససమ్
అతడిని ప్రత్యక్షంగా, పవిత్రమైన పసుపు వస్త్రాలు ధరించినవాడిగా మనస్సులో నిలిపుకోవాలి.
శార్ఙ్గశఙ్ఖగదాఖడ్గప్రకాశవలయాఞ్చితమ్
శారంగం విల్లు, శంఖం, గద, ఖడ్గం ధరించి, మెరిసే వలయాలతో అలంకరించబడినవాడిగా ధ్యానం చేయాలి.
తావద్యావద్ దృఢీభూతా తత్రైవ నృప ధారణా
ఓ రాజా! ధారణ అక్కడ బలంగా నిలిచినంతవరకు కొనసాగుతుంది.
నాపయాతి యదా చిత్తాత్సిద్ధాం మన్యేత తాం తదా
మనస్సు నుండి అది పోకుండా ఉన్నప్పుడు, ఆ ధారణ సంపూర్ణమైంది అని భావించాలి.
చిన్తయే ద్భగవద్రూపం ప్రశాన్తం సాక్షసూత్రకమ్
ప్రశాంతంగా, ఛాతీపై యజ్ఞోపవీతం ధరించిన భగవంతుని రూపాన్ని ధ్యానం చేయాలి.
కిరీటకేయూరముఖైర్భూషణై రహితం స్మరేత్
కిరీటము, కేయూరము, హారము వంటి ఆభరణాలు లేని వాడిగా ఆయనను స్మరించాలి.
కుర్యాత్తతో ఽవయవిని ప్రాణిధానపరో భవేత్
అనంతరం, ప్రతి అవయవంలో ప్రాణాన్ని స్థిరపరచడంలో మనస్సును కేంద్రీకరించాలి.
తద్ధ్యానం ప్రథమైరఙ్గైః షఙ్భిర్నిష్పాద్యతే నృప
ఓ రాజా! ఆ ధ్యానం మొదటి ఆరు అంగాలతో సంపూర్ణమవుతుంది.
మనసా ధ్యాననిష్పాద్యం సమాధిః సో ఽభిధీయతే
మనస్సుతో సాధించే ధ్యానమే సమాధి అని పిలవబడుతుంది.
ప్రాపణీయస్తథైవాత్మా ప్రక్షీణాశేషభావనః
అలాగే, మనసులో మిగిలిన అన్ని సంకల్పాలు పూర్తిగా తొలగినప్పుడు ఆత్మను పొందవచ్చు.
నిష్పాద్య ముక్తికార్యం వై కృతకృత్యో నివర్తతే
విముక్తి కార్యాన్ని పూర్తిచేసినవాడు, తన కర్తవ్యాలు నెరవేర్చినవాడు, మళ్ళీ లోకంలోకి రాడు.
భవత్యభేదీ భేదశ్చ తస్యాజ్ఞానకృతో భవేత్
ఒకరూపత కూడా కలుగుతుంది, భేదం కూడా కనిపిస్తుంది; కాని అతనికి ఆ భేదం అజ్ఞానంతోనే కలుగుతుంది.
ఆత్మనో బ్రహ్మణాభేదం సంమతం కః కరిష్యతి
ఆత్మ, బ్రహ్మం రెండింటిలో ఏకత్వాన్ని ఎవరు తిరస్కరించగలరు?
సంక్షేపవిస్తరాభ్యాం తు కిమన్యత్క్రియతాం తవ
సంక్షిప్తంగా చెప్పినా, విస్తృతంగా చెప్పినా, నీకు ఇంకేమి చేయాల్సి ఉంది?
తవోపదేశాత్సకలో నష్టశ్చిత్తమలో మమ
నీ ఉపదేశంతో నా మనస్సులోని మలినత అంతా పోయింది.
నరేద్రం గదితుం శక్యమపి విజ్ఞేయవేదభిః
వేదాలను తెలిసినవారు కూడా నరేంద్రుని గురించి పూర్తిగా వివరించలేరు.
పరమార్థస్త్వ సంలాప్యో వచసాం గోచరో న యః
పరమార్థం అనేది మాటలతో తెలుసుకోలేం, అది అనుభవించాల్సిందే.
యద్విముక్తిపరో యోగః ప్రోక్తః కేశిద్వజావ్యయః
విముక్తికి దారి చూపే యోగాన్ని నీకు వివరించాను, ఓ కేశిద్వజా, నశించని వాడా.
ఆజగామ పురం బ్రహ్మంస్తతః కేశిధ్వజో నృపః
అంతట తరువాత కేశిద్వజుడు బ్రహ్మపురికి వెళ్లాడు.
విశాలామగమత్కృష్ణే సమావేశితమానసః
తన మనస్సు పూర్తిగా లీనమైన స్థితిలో, కృష్ణుని విశాలమైన పురాన్ని చేరాడు.
విష్ణ్వాఖ్యే నిర్మలే బ్రహ్మణ్యవాప నృపతిర్లయమ్
విష్ణువు అనే పవిత్రమైన బ్రహ్మంలో ఆ రాజు లయాన్ని పొందాడు.
బుభుజే విషయాన్కర్మ చక్రే చానభిసంధితమ్
అతడు విషయాలను అనుభవిస్తూ, ఫలితాన్ని ఆశించకుండా కర్మలు చేసేవాడు.
అవాప సిద్ధిమత్యన్తత్రితాపక్షపణీం మునే
ఓ మునీశ్వరా, అతడు అన్ని బాధలను తొలగించే పరిపూర్ణ సిద్ధిని పొందాడు.
తాపత్రయచికిత్సార్థం కిమన్యత్కథయామి తే
తాపత్రయ నివారణ కోసం నీకు ఇంకేమి చెప్పాలి?
తథాపి మే మనో భ్రాన్తం న స్థితిం లభతేంఽజసా
అయినా నా మనస్సు ఇంకా భ్రమలోనే ఉంది, సులభంగా స్థిరపడటం లేదు.
సోఢుం శక్యేత మనుజైస్తన్మమాఖ్యాహి మానద
ఓ గౌరవాన్ని ఇచ్చేవాడా, ఈ స్థితిని మనిషి ఎలా తట్టుకోగలడో నాకు చెప్పు.
ఉవాచ హర్షసంయుక్తః స్మరన్భఘరతచేష్టితమ్
ఆయన ఆనందంతో నిండిపోయి, భగవంతుడైన రాజు చేసిన కార్యాలను గుర్తు చేసుకుంటూ మాట్లాడాడు.
యం శ్రుత్వా త్వన్మనో భ్రాన్తమాస్థానం లభతే భూశమ్
ఎవరిని వినగానే నీ మనసు అయోమయంగా ఉండి, మళ్లీ స్థిరంగా తన స్థానం పొందుతుందో, ఆయనే.
ఆర్షభో యస్య నామ్నేదం భారతం ఖణ్డముచ్యతే
ఆ మహాత్ముడి పేరుతోనే ఈ భరత ఖండాన్ని 'భారతం' అని పిలుస్తారు.