సగరః కో మునిశ్రేష్ఠ తన్మ్రమాఖ్యాతుమర్హసి
మునిశ్రేష్ఠా! సాగరుని గురించి నాకు వివరంగా చెప్పండి.
గతం విష్ణుపదం విప్ర సర్వలోకోత్తమోత్తమమ్
విప్రా! ఆయన విష్ణుపదాన్ని, అన్ని లోకాలలో అత్యుత్తమమైన స్థానం పొందాడు.
బుభుజే పృథివీం సర్వాం ధర్మతో ధర్మతత్పరః
అతడు ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, భూమంతటినీ ధర్మబద్ధంగా అనుభవించాడు.
స్థాపితాః స్వస్వధర్మేషు తేన బాహుర్విశాంపతిః
అతడు ప్రజల పాలకుడిగా, అందరినీ వారి వారి ధర్మంలో స్థిరపరిచాడు.
అతర్ప్పయద్భూమిదేవాన్ గోభూస్వర్ణాశుకాదిభిః
గోవులు, భూమి, బంగారం, వస్త్రాలు మొదలైనవి ఇచ్చి భూమిదేవతలను సంతృప్తిపరిచాడు.
మేనే కృతార్థమాత్మానమన్యాతపనివారణమ్
ఇతరుల బాధను తొలగించి, తాను సంతృప్తుడినని భావించాడు.
భూషితా భూషణౌర్దివ్యైస్తద్రాష్ట్రే సుఖినో మునే
ఆ లోకంలో ప్రజలు దివ్యమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, ఆనందంగా ఉన్నారు, మునివరా.
అకృష్టపచ్యా పృథివీ ఫలపుష్పసమన్వితా
ఆ భూమి ఎటువంటి దున్నుబాటు లేకుండానే పండ్లు, పువ్వులు పండించేది.
ఆధర్మనిరతాపాయే ప్రజా ధర్మేణ రక్షితాః
అధర్మం తొలగిపోయినప్పుడు, ప్రజలు ధర్మంతో రక్షించబడ్డారు.
అహౄఙ్కారో మహాఞ్జజ్ఞే సాసూయో లోపహేతుకః
అప్పుడు ఒక గొప్ప గర్వం పుట్టింది, అసూయ కూడా కలిగి, నష్టమే కారణంగా.
కర్త్తా మహాక్రతూనాం చ మత్తః పూజ్యో ఽస్తి కో ఽపరః
బహు మహాయజ్ఞాలు చేసిన నన్ను తప్ప మరొకరు పూజకు యోగ్యుడు ఎవడు?
వేదవేదాఙ్గతత్త్వజ్ఞో నీతిశాస్త్ర విశారదః
వేదాలు, వేదాంగాల సారాన్ని తెలిసినవాడు, నీతిశాస్త్రంలో నిపుణుడు.
అహౄఙ్కారపరస్యైవం జాతాసూయా పరేష్వపి
ఇలా అధిక గర్వం ఉన్నవాడిని చూసి ఇతరుల్లో కూడా అసూయ పుడుతుంది.
ఏషు స్థితేషు తు నరో వినాషం యత్యసంశయమ్
ఇవి మనిషిలో ఉన్నప్పుడు అతడు తప్పకుండా నాశనానికి దారి తీస్తాడు.
ఏకైకమప్యనర్థాయ కిము యత్ర చతుష్టయమ్
ఇవి ఒక్కటి ఉన్నా హానికరం, నాలుగూ కలిసితే ఎంత ప్రమాదమో చెప్పనక్కర్లేదు.
స్వదేహనాశినీ విగ్ర సర్వసంపద్వినాశినీ
వివాదం తన శరీరాన్నే నాశనం చేస్తుంది, అన్ని సంపదలను కూడా నాశనం చేస్తుంది.
తుషాగ్నిం వాయుసంయోగమివ జానీహి సువ్రత
సద్గుణసంపన్నుడా, దీన్ని గాలిలో కలిసిన పొట్లిపుల్లలోని అగ్నిలా తెలుసుకో.
పరుషోక్తిరతానాం చ సుఖం నేహ పరత్ర చ
కఠినంగా మాట్లాడేవారికి ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ సుఖం ఉండదు.
ప్రియావా తనయా వాపి బాన్ధవా అప్యరాతయః
ప్రియమైనవారు, పిల్లలు, బంధువులు కూడా శత్రువులవుతారు.
స స్వసంపద్వినాశాయ కుఠారో నాత్ర సంశయః
తన సంపదను నాశనం చేసుకునే కర్రపరికం అతడే; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
సర్వేషాం శ్రేయసం దృష్ట్వా స కుర్యాన్మత్సూరం కుధీః
అందరి మేలు చూసి, దుష్టబుద్ధి కలిగినవాడు అసూయపడతాడు.
హానిమిచ్ఛన్నరః కుర్యాదసూయాం సతతం ద్విజ
బ్రాహ్మణా, నష్టాన్ని కోరుకునే మనిషి ఎప్పుడూ అసూయతో ప్రవర్తిస్తాడు.
హైహయాస్తాలలజఙ్ఘాశ్చ బలినో ఽరాతయో ఽభవన్
హైహయులు, తాలలజఙ్ఘులు మొదలైన వారు బలమైన శత్రువులయ్యారు.
స ఏవ విముఖో యస్య సౌభాగ్యం తస్య హీయతే
ఎవరో ఒకరిని దూరం చేసుకుంటే, అతని అదృష్టం తగ్గిపోతుంది.
యావదీక్షేత లక్ష్మీశః కృపాపాఙ్గేన నారద
ఓ నారదా, లక్ష్మీశ్వరుడు కరుణతో చూపు వేసేంతవరకు,
శ్లాధ్యా భవన్తి విప్రేన్ద్ర ప్రేక్షితా మాధవేన యే
ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, మాధవుడు దృష్టి పెట్టినవారు ప్రశంసనీయులవుతారు.
జాయతే నాత్ర సందేహో జన్తుద్వేషో విశేషతః
ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు, ముఖ్యంగా జీవుల మధ్య ద్వేషానికి సంబంధించి.
తస్య సర్వాణి నశ్యన్తి శ్రేయాంసి మునిసతమ్
ఓ మునిశ్రేష్ఠా, అటువంటి వ్యక్తికి ఉన్న అన్ని శుభఫలాలు నశించిపోతాయి.
ధనం ధాన్యం మహీ సంపనద్విశ్యతి తతో ధ్రువమ్
ఆ తరువాత అతని వద్ద ఉన్న ధనం, ధాన్యం, భూమి అన్నీ తప్పక పోతాయి.
ఆపదః సంభవన్త్యేవేత్యహౄఙ్కారం త్యజేత్తతః
అపాయాలు తప్పక వస్తాయి కనుక, అహంకారాన్ని వదిలేయాలి.