కలౌ నాస్త్యేవ నాస్త్యేవ గతిరన్యథా
కలియుగంలో నిజంగా, నిజంగా, వేరే మార్గం లేదు.
పరాం నిర్వృత్తిమాపన్నః పునరేతదువాచ హ
పరమానందాన్ని పొందినవాడు మళ్లీ ఇలా అన్నాడు.
ప్రకాశితం జగజ్జ్యోతిః పరం బ్రహ్మ సనాతనమ్
ఈ జగత్తుకు వెలుగుగా ఉండే శాశ్వతమైన పరబ్రహ్మం వెలుగులోకి వచ్చింది.
యః స్మరేత్పుణ్డరీకాక్షం సర్వపాపవినాశనమ్
పద్మనాభుని స్మరించే వాడు అన్ని పాపాలను నశింపజేస్తాడు.
త్వయోక్తం తత్ప్రతీయే ఽహం కథం దృష్టాన్తమన్తరా
నీవు చెప్పింది నేను నమ్ముతున్నాను, కాని దానికి ఉదాహరణ లేకుండా ఎలా అర్థం చేసుకోగలను?
తదాఖ్యాహి యథా చిత్తం సీదత్స్థితిమవాప్నుయాత్
మనస్సు కుంగిపోతున్నప్పుడు, అది స్థిరంగా ఉండే మార్గాన్ని నాకు చెప్పు.
సనకః ప్రత్యువాచేదం స్మరన్నారాయణం పరమ్
సనకుడు పరమ నారాయణుని స్మరిస్తూ ఇలా సమాధానం ఇచ్చాడు.
వేదాన్తశాస్త్రే కుశలస్తవాయం నివర్తయేద్వా పరమార్యవన్ద్యః
వేదాంత శాస్త్రాల్లో నిపుణుడైన ఈయన, నిన్ను తిరిగి మార్గం చూపగలడు; మహనీయులందరిలోను అత్యంత పూజ్యుడు.
సనన్దనం మోక్షధర్మాన్ప్రష్టుం సముపచక్రమే
సనందనుడు మోక్ష ధర్మాల గురించి ప్రశ్నించడం ప్రారంభించాడు.
ప్రలయే చ కమభ్యేతి తన్మే బ్రూహి సనన్దన
ప్రళయం జరిగినప్పుడు అది ఎక్కడికి వెళ్తుంది? సనందనా, దయచేసి నాకది చెప్పు.
సభూమిః సాగ్నిపవనో లోకో ఽయం కేన నిర్మితః
ఈ భూమి, అగ్ని, వాయువు కలిసిన లోకాన్ని ఎవరు సృష్టించారు?
శౌచాశౌచం కథం తేషాం ధర్మాధర్మవిధిః కథమ్
వారికి శౌచం, అశౌచం ఎలా నిర్ణయించబడుతుంది? ధర్మం, అధర్మానికి నియమం ఎలా ఏర్పడుతుంది?
అస్మాల్లోకాదముం లోకం సర్వం శంసతు మే భవాన్
ఈ లోకం నుండి ఆ లోకానికి, అన్నీ నాకూ వివరంగా చెప్పు.
భృగుణాభిహితం శాస్త్రం భరద్వాజాయ పృచ్ఛతే
భృగువు చెప్పిన శాస్త్రాన్ని భరద్వాజుడు ప్రశ్నించాడు.
భృగుమహర్షిమాసీనం భరద్వాజో ఽన్వపృచ్ఛత
భృగు మహర్షి ఆసీనుడై ఉన్నప్పుడు భరద్వాజుడు ఆయనను అడిగాడు.
కథం ముక్తిశ్చ సంసారాజ్జాయతే తస్య మానద
సంసార బంధనాల నుంచి ముక్తి ఎలా కలుగుతుంది, ఓ ఘనతనిచ్చేవాడా?
సేవ్యసేవకభావేన వర్తేతే ఇతి తౌ సదా
ప్రభువు, సేవకుడు అనే భావంతో వారు ఎప్పుడూ ఉంటారు.
లోకానాం రమణః సో ఽయం నిర్గుణశ్చ నిరఞ్జనః
ప్రపంచాలకు ఆనందదాయకుడైన ఆయన, గుణరహితుడు, మలినములేని వాడు.
కథమేనం పరాత్మానం కాలశక్తిదురన్వయమ్
కాలశక్తి వల్ల గ్రహించడానికి కష్టమైన పరమాత్మను ఎలా తెలుసుకోవచ్చు?
జీవో జీవత్వముల్లఙ్ఘ్య కథం బ్రహ్మ సమన్వయాత్
వ్యక్తిగతత్వాన్ని దాటి జీవుడు, బ్రహ్మతో ఏకత్వాన్ని ఎలా పొందగలడు?
ఏవం స భగవాన్పృష్టో భరద్వాజేన సంశయమ్
ఇలా భరద్వాజుడు సందేహంతో అడిగినప్పుడు, భగవంతుడు—
మానసో నామ యః పూర్వో విశ్రుతో వే మహర్షిభిః
మునులందరిచేత ప్రసిద్ధి చెందిన మానసుడు అనే పురాతనమైనది—
అవ్యక్త ఇతి విఖ్యాతః శాశ్వతో ఽథాక్షయో ఽవ్యయః
అది అవ్యక్తం, శాశ్వతం, నశించని, మారని అని పిలవబడుతుంది.
సో ఽమృజత్ప్రథమం దేవో మహాన్తం నామ నామతః
ఆ దేవుడు మొదట పేరుతో ప్రసిద్ధమైన మహత్తును సృష్టించాడు.
ఆకాశాదభవద్వారి సలిలాదగ్నిమారుతౌ
ఆకాశం నుండి నీరు పుట్టింది; నీటి నుండి అగ్ని, గాలి ఉద్భవించాయి.
తతస్తేజో మయం దివ్యం పద్మం సృష్టం స్వయంభువా
తర్వాత స్వయంభువుడు దివ్యమైన, ప్రకాశవంతమైన పద్మాన్ని సృష్టించాడు.
అహౄఙ్కార ఇతి ఖ్యాతః సర్వభూతాత్మభూతకృత్
అతడు 'అహంకారుడు' అని ప్రసిద్ధి, సమస్త భూతాలకు ఆత్మ, కర్త.
శైలాస్తస్యాస్థిసంధాస్తు మేదో మసిం చ మేదినీ
అతని ఎముకలు పర్వతాలు; అతని మజ్జ, భూమి మట్టి, మసి.
పవనశ్చైవ నిశ్వాసస్తేజో ఽగ్నిర్నిమ్నగాః శిరాః
అతని ఊపిరి పవనం; అతని తేజస్సు అగ్ని; అతని నాడులు నదులు.
నభశ్చోర్ధ్వశిరస్తస్య క్షితిః పదౌ భుజౌ దిశః
అతని తల ఆకాశం; అతని పాదాలు భూమి; అతని భుజాలు దిశలు.