పతితో వ్యాధశస్త్రేణ సాయం విష్ణోర్గృహాఙ్గణే
సాయంత్రం విష్ణువు ఇంటి ప్రాంగణంలో వేటగాడి ఆయుధంతో పడిపోయాడు.
జగ్రాహ మాం స్వవక్రేణ శ్వభిరన్యైశ్చరన్ద్రుతః
అతడు తన వంకర చేతితో నన్ను పట్టుకున్నాడు. మిగతా వారు కుక్కలతో కలిసి పరుగెత్తారు.
గతః ప్రదక్షిణా కారం విష్ణోస్తన్మన్దిరం ప్రభో
ఆయన విష్ణుమందిరాన్ని ప్రదక్షిణగా తిరిగి వెళ్లాడు, ప్రభూ.
మమ చాపి శునశ్చాపి దత్తావన్పరమం పదమ్
నాకు, ఆ కుక్కకూ, పరమపదాన్ని ప్రసాదించారు.
సంప్రాప్తం విబుధశ్రేష్ఠ కిం పునః సమ్యగర్చనాత్
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, అది లభించిన తర్వాత, సక్రమంగా పూజచేసినా ఇంకేం సాధించగలం?
మనసా ప్రీతిమాపన్నో హరిపూజా రతో ఽభవత్
ఆయన మనసులో ఆనందాన్ని పొందాడు, హరిదేవుని పూజలో మునిగిపోయాడు.
తానర్చయన్తి సతతం బ్రహ్మాద్యా దేవతాగణాః
బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు వారిని ఎప్పుడూ పూజిస్తారు.
కథం భవత్యుగ్రభవస్య బన్ధస్తత్సఙ్గలుబ్ధా యది ముక్తిభాజః
బంధనానికి లోనయ్యే వారు ముక్తిని పొందబోతే, ఈ భయంకరమైన సంసారబంధం ఎలా కలుగుతుంది?
తే సర్వపాపనికరైః పరితో విముక్తా విష్ణోః పదం శుభతరం ప్రతియాన్తి హృష్టాః
వారు అన్ని పాపాలనుండి పూర్తిగా విముక్తులై, ఆనందంగా విష్ణుపదాన్ని, అత్యంత శుభమైన స్థలాన్ని చేరుకుంటారు.
ధ్యానేన తేన హతకిల్బిషచేతనాస్తే మాతుః పయోధరరసం న పునః పిబన్తి
ధ్యానం వల్ల వారి మనస్సు పాపాలనుండి విముక్తమై, వారు మళ్లీ తల్లిపాల రుచి అనుభవించరు.
తే వా పుంనతి చ జగన్తి శరీరసంగాత్ సంభాషణాదపి తతో హరిరేవ పూజ్యః
వారు శరీరసంబంధం లేదా మాటల ద్వారా కూడా లోకాలను పవిత్రం చేస్తారు. అందుకే హరిదేవునే పూజించదగినవాడు.
తత్రైవ సకలం భద్రం యథా నిమ్నే జలం ద్విజ
బ్రాహ్మణుడా, నీచస్థానంలో నీరు చేరినట్టు, అక్కడ అన్ని శుభాలు కూడిపోతాయి.
హరిరేవ తతః పూజ్యో యతశ్చేతన్యకారణమ్
హరిదేవునే పూజించదగినవాడు, ఎందుకంటే ఆయనే చైతన్యానికి కారణం.
పృజ్యస్య మునిశ్రేష్ఠ పరం శ్రేయో భవిష్యతి
పూజించబడే వానికి, మునిశ్రేష్ఠా, పరమమైన మంగళం కలుగుతుంది.
తేషాం విష్ణుః ప్రసన్నాత్మా సర్వాన్కామాన్ ప్రయచ్ఛతి
వారికోసం విష్ణువు సంతోషంతో అన్ని కోరికలను తీర్చుతాడు.
స ప్రాప్నోత్యశ్వమేధస్య ఫలం మునివరోత్తమ
మునివరుడా, అతడు అశ్వమేధయాగఫలాన్ని పొందుతాడు.
సంకోచవిస్తరాభ్యాం తు కిమన్యత్కథయామి తే
సంక్షిప్తంగా అయినా, విస్తృతంగా అయినా, ఇంకేం చెప్పగలను నీకు?
ఇదానీం శ్రోతుమిచ్ఛామి యుగానాం స్థితిలక్షణమ్
ఇప్పుడు యుగాల లక్షణాలు, వాటి వ్యవధి గురించి వినాలని నాకు ఉంది.
యుగధర్మాన్ప్రబక్ష్యామి సర్వలోకోపకారకాన్
ప్రపంచాలన్నిటికీ మేలు చేసే యుగధర్మాలను నేను వివరించబోతున్నాను.
తథా వినాసమాయాతి ధర్ంమ ఏవ మహీతలే
అలాగే, వినాశనం సమీపించినప్పుడు, భూమిపై ధర్మమే మిగిలిపోతుంది.
దివ్యైర్ద్వాదశభిర్జ్ఞేయం వత్సరైస్తత్ర సత్తమ
అక్కడ, ఓ ఉత్తముడా, ఒక సంవత్సరం అంటే పన్నెండు దివ్యమైన నెలలు అని తెలుసుకోవాలి.
కాలతో వేదితవ్యాని ఇత్యుక్తం తత్త్వా దర్శిభిః
కాలాన్ని ఇలా తెలుసుకోవాలని సత్యాన్ని గ్రహించిన వారు చెప్పారు.
తతశ్చ ద్వాపరం ప్రాహుః కలిమన్త్యం విదుః క్రమాత్
ఆ తర్వాత ద్వాపరయుగం అని, చివరగా కలియుగం అని వారు క్రమంగా చెబుతారు.
నాసన్కృతయుగే విప్ర సర్వే దేవసమాః స్మృతాః
ఓ బ్రాహ్మణా, కృతయుగంలో అందరూ దేవతలతో సమానంగా భావించబడ్డారు.
వేదానాం చ విభాగశ్చ న యుగే కృతసంజ్ఞకే
కృతయుగం అనే యుగంలో వేదాల విభజన లేదు.
సదా నారాయణపరాస్తపోధ్యానపరాయణాః
అందరూ ఎప్పుడూ నారాయణుని భక్తితో, తపస్సు ధ్యానంలో నిమగ్నంగా ఉండేవారు.
ధర్మసాధనచిత్తాశ్చ గతాసూయా అదాంభికాః
వారు ధర్మాచరణలో మనస్సు పెట్టి, అసూయ లేకుండా, మాయాచాట్లు లేకుండా ఉండేవారు.
వేదాధ్యయనసంపన్నాః సర్వశాస్త్రవిచక్షణాః
వారు వేదాధ్యయనంలో నిపుణులు, అన్ని శాస్త్రాలలో తెలివిగలవారు.
అకామఫలసంయోగాః ప్రయాన్తి పరమాం గతిమ్
కామఫలానికి ఆశపడకుండా, వారు పరమగతిని పొందుతారు.
త్రేతాధర్మాన్ప్రవక్ష్యామి శృణుష్వ సుసమాహితః
ఇప్పుడు త్రేతాయుగ ధర్మాలను చెబుతాను; నీవు శ్రద్ధగా విను.