నహి సౌమ్య వృథా ఘ్నన్తి సజ్జనా అపి పాపినః
సౌమ్యా, మంచి మనుషులు ఏ కారణం లేకుండా పాపులను చంపరు.
విరోధం నహి కుర్వన్తి సజ్జనాః శాన్తచేతసః
శాంతమైన హృదయంతో ఉన్న సజ్జనులు ఎప్పుడూ శత్రుత్వానికి పాల్పడరు.
తముత్తమం నరం ప్రాహుర్విష్ణోః ప్రియతరం సదా
అలాంటి మనిషిని ఉత్తముడిగా, విష్ణువుకు ఎప్పుడూ ప్రియమైనవాడిగా అంటారు.
ఛేదే ఽపి చన్దనతరుః సురభయతి ముఖం కుఠారస్య
చెదరిపోయినా, చందనచెట్టు తన సువాసనతో కత్తిని కూడా పరిమళింపజేస్తుంది.
సర్వసంగవిహీనో ఽపి బాధ్యతే హి దురాత్మనా
ఎటువంటి బంధాలు లేకున్నా, దుర్మార్గుల వల్ల మంచి మనిషి బాధపడతాడు.
తత్రాపి సాధూన్బాధన్తే న సమానాన్కదాచన
అయినా, సజ్జనులను ఎప్పుడూ సమానులు కాదు, ఇతరులు మాత్రమే బాధిస్తారు.
లుబ్ధకధీవరపిశునా నిష్కారణవైరిణో జగతి
ఈ లోకంలో వేటగాళ్లు, మత్స్యకారులు, అపవాదులు కారణం లేకుండానే శత్రువులవుతారు.
పుత్రమిత్రకలత్రార్థం సర్వం దుఃఖేన యోజయేత్
కుమారుడు, స్నేహితుడు, భార్య, ధనం కోసం మనిషి అన్నీ బాధలు భరిస్తాడు.
అన్తే తత్సర్వముత్సృజ్య ఏక ఏవ ప్రయతి వై
చివరికి వాటన్నింటిని వదిలేసి, ఒంటరిగా ప్రయాణిస్తాడు.
మమేదమితి జన్తూనాం మమతా బాధతే వృథా
'ఇది నాది' అనే భావన జంతువులను వృథాగా బాధిస్తుంది.
ధర్మాధర్మౌం సహైవాస్తామిహాముత్ర న చాపరః
ధర్మం, అధర్మం రెండూ ఇక్కడా, పరలోకంలోనూ కలిసే ఉంటాయి; వేరే దేమీ లేదు.
మృతమగ్నిముఖే హుత్వా ఘృతాన్నం భుఞ్జతే హి తే
చనిపోయినవారికి నెయ్యితో అన్నం నైవేద్యం పెట్టి, ఆ అన్నాన్ని తింటారు.
ధర్మాధర్మౌం న చ ధనం న పుత్రా న చ బాన్ధవాః
ధర్మం, అధర్మం, ధనం, కుమారులు, బంధువులు ఏదీ నిలిచిపోవు.
కామః సంక్షయమాయాతి నరాణాం పుణ్యకర్మణామ్
పుణ్యకర్మ చేసినవారిలో కోరికలు తగ్గిపోతాయి.
వృథైవ వ్యాకులా లోకా ధనాదానాం సదార్జనే
ధనం కూడడం, దానం చేయడం వల్ల ప్రజలు వృథాగా కలవరపడుతున్నారు.
ఇతి నిశ్చితబుద్ధీనాం న చిన్తా బాధతే క్వచిత్
ఇలాంటి స్థిరమైన మనస్సు ఉన్నవారికి ఎక్కడా ఆందోళన కలగదు.
తస్మాజ్జన్మ చ మృత్యుం చ దైవం జానాతి నాపరః
కావున జననం, మరణం ఎప్పుడు జరుగుతాయో దైవమే తెలుసు, మరెవ్వరికీ తెలియదు.
లోకస్తు తత్ర విజ్ఞాయ వృథాయాసం కరోతి హి
ఇది తెలిసినా ప్రజలు వృథాగా శ్రమ పడుతూనే ఉంటారు.
మహాపాపాని కృత్వాపి పరాన్పుష్యాన్తి యత్నతః
పెద్ద పాపాలు చేసినా, ఇతరులకు మేలు చేయాలని శ్రమిస్తారు.
స్వయమేకతమో మూఢస్తత్పాపఫలమశ్నుతే
కానీ ఒక మూర్ఖుడు మాత్రం ఆ పాపఫలాన్ని ఒంటరిగా అనుభవిస్తాడు.
గులికః ప్రాఞ్జలిః ప్రాహ క్షమస్వేతి పునః పునః
గులికుడు చేతులు జోడించి, మళ్లీ మళ్లీ 'క్షమించండి' అని అడిగాడు.
గతపాపో లుబగ్దకశ్చ హ్యనుతాపీదమబ్రవీత్
పాపం పోయిన వేటగాడు, పశ్చాత్తాపంతో ఇలా అన్నాడు:
తాని సర్వాణి నష్టాని విప్రేన్ద్ర తవ దర్శనాత్
బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! మీ దర్శనంతో నా పాపాలన్నీ నశించాయి.
కథం మే నిష్కృతిర్ భూయో యామి కం శరణం విభోః
ఇంకా నేను ఎలా ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలి? ప్రభూ! నేను ఎవరిని ఆశ్రయించాలి?
అత్రాపి పాపజాలాని కృత్వా కాం గతిమాప్నుయామ్
ఇక్కడ ఎన్నో పాపాల కూపాలు చేసి, నేను ఏ స్థితికి చేరుతాను?
ప్రాతిక్రియా నైవ కృతా మయైషాం గతిశ్చ కా స్యాన్మమజన్మ కిం వా
ఈ పాపాలకు నేను ఎలాంటి పరిహారం చేయలేదు; నా గతి ఏమవుతుంది? నా తర్వాత జన్మ ఏమిటి?
కథం చ యత్పాపఫలం హి భోక్ష్యే కియత్సు జన్మస్వహముగ్రకర్మా
నేను చేసిన ఘోరమైన పాపాల ఫలితాన్ని ఎన్ని జన్మల్లో అనుభవించాలి?
అన్తస్తాపాగ్నిసంతప్తః సద్యః పఞ్చత్వమాగతః
పశ్చాత్తాపాగ్ని లోపల మండడంతో, వెంటనే ప్రాణాలు విడిచాడు.
విష్ణుపాదోదకేనైవమభ్యషిఞ్చన్మహామతిః
ఆ తెలివైనవాడు విష్ణుపాదోదకంతో అతడిని అభిషేకించాడు.
దివ్యం విమానమారుహ్య మునిమేతదథాబ్రవీత్
దివ్య విమానంలో ఎక్కి, ఆ తరువాత మునికి ఇలా అన్నాడు: