కామధేన్వా పుష్యమాణశ్చిత్రాభరణభూషితః
కామధేనువు పోషణతో, అద్భుతమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి,
గచ్ఛన్విష్ణుపదం దివ్యంమనుజం పథి దృష్టవాన్
విష్ణుపదానికి వెళ్లే దివ్య మార్గంలో, అతడు ఒక మనిషిని మార్గమధ్యంలో చూశాడు.
ఇతస్తతః ప్రాధావన్తం విలపన్తమనాథవత్
అతడు ఇక్కడ అక్కడ పరుగెత్తుతూ, అనాథలా విలపిస్తూ ఉన్నాడని చూశాడు.
క్రోశన్తం చ సుదన్తం చ దృష్ట్వా మనసి వివ్యథే
అతడు అరుస్తూ, బాగా అదుపులో ఉండి ఏడుస్తున్నాడని చూసి, మనసులో బాధపడ్డాడు.
కో ఽయం భటైర్బాధ్యమానం ఇత్యపృచ్ఛత్కృతాఞ్జలిః
చేతులు జోడించి, "ఈయనను భటులు ఎందుకు బాధిస్తున్నారు?" అని అడిగాడు.
అసౌ సుమాలీ భ్రాతా తే పాపాత్మేతి సమబ్రువన్
వారు, "ఇతడు నీ సోదరుడు సుమాలి, పాపాత్ముడు" అని సమాధానం ఇచ్చారు.
మనసా దుఃఖమాపన్నః పునః పప్రచ్ఛ నారద
మనసులో బాధతో, అతడు మళ్లీ నారదుని అడిగాడు.
తదుపాయంబదధ్వం మే యూయం హి మమబాన్ధవాః
"మీరు నా బంధువులే కదా, దీనికి మార్గం చెప్పండి" అని అడిగాడు.
సతాం సాప్తపదీ మైత్రీ సత్సతాం త్రిపదీ తథా
మంచివారి మధ్య ఏడడుగులు కలిసినప్పుడు స్నేహం ఏర్పడుతుంది; సత్సంగతిలో మూడు అడుగులకే స్నేహం కలుగుతుంది.
సత్సతామపి యే సంతస్తేషాం మైత్రఘీ పదే పదే
మంచివారు కలిసి ఉన్నా, ప్రతి అడుగులో స్నేహమూ, శత్రుత్వమూ కలుగుతాయి.
యతో ఽయం మమ భ్రాతాపి ముచ్యతే తదిహోచ్యతామ్
ఇతడు నా సోదరుడే కాబట్టి, ఇతడు విడిపోవడానికి మార్గం ఉంటే ఇక్కడ చెప్పండి.
పునః స్మితాముఖాః ప్రోచుర్యజ్ఞమాలిహరిప్రియమ్
అప్పుడా హరిప్రియుడైన యజ్ఞమాలిని, వారు చిరునవ్వుతో ఇలా పలికారు.
ఉపాయం తవ వక్ష్యామః సుమాలిప్రేమముక్తిదమ్
సుమాళీ, నీకు ప్రేమను, ముక్తిని ప్రసాదించే ఒక మార్గాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను.
ప్రవక్ష్యామః సమాసేన తచ్ఛ్రణుష్వ సమాహితః
దీనిని సంక్షిప్తంగా వివరించబోతున్నాను, నీవు మనసుపూర్వకంగా విను.
త్వయా కృతాని పాపాని అహన్త్యగణితాని వై
నీవు చేసిన పాపాలు నిజంగా లెక్కించలేనంతగా ఉన్నాయి.
ఏకదా బన్ధుభిస్త్యక్తః శోకసంతాపపీడితః
ఒకసారి, బంధువులు నిన్ను వదిలిపెట్టగా, నీవు దుఃఖంతో బాధపడినావు.
తదా వృష్టిరభూత్తత్ర తత్స్థానం పఙ్కిలం హ్యభూత
అప్పుడు అక్కడ వర్షం పడింది, ఆ స్థలం మట్టిలో మునిగిపోయింది.
ఉపలేపనతాం ప్రాప్తం తత్స్థానం విష్ణుమన్దిరే
ఆ స్థలం మురికి పడి, విష్ణుమందిరంలో ఉండిపోయింది.
దంశితశ్చైవ సర్పేణ ప్రాప్తం పఞ్చత్వమేవ చ
అక్కడ నీవు పాము కాటుకు గురై, ప్రాణాలు కోల్పోయావు.
విప్రజన్మ త్వయా ప్రాప్తం హరి భక్తిస్తథాచలా
ఆ తరువాత నీవు బ్రాహ్మణుడిగా జన్మించి, హరిలో అచంచలమైన భక్తిని పొందావు.
వసాద్య జ్ఞానమాసాద్య పరం మోక్షం గమిష్యసి
అక్కడ నివసిస్తూ జ్ఞానం సంపాదించి, నీవు పరమ మోక్షాన్ని పొందుతావు.
ఉపాయం తవ వక్ష్యామస్తం నిబోధ మహామతే
ఈ మార్గాన్ని నేను నీకు చెప్పబోతున్నాను, ఓ మహామతి, దాన్ని శ్రద్ధగా విను.
దత్త్వోద్ధర మహాభాగ భ్రాతరం కృపయాన్వితః
ఓ మహాభాగ, దయతో నీ అన్నకు దానం చేసి, అతన్ని రక్షించు.
తత్ఫలం ప్రదదౌ తస్మై భ్రాత్రే పాపవిముక్తయే
తన అన్న పాపాలు పోవడానికి అతనికి ఆ ఫలాన్ని ఇచ్చాడు.
బభూవ యమదూతాస్తు తం త్యక్త్వా ప్రపలాయితాః
అప్పుడు యమదూతలు అతన్ని వదిలిపెట్టి అక్కడినుంచి పారిపోయారు.
తదా సుమాలీ స్వర్యానమారుహ్య ముముదే మునే
ఆ సమయంలో, మునీశ్వరా, సుమాళీ స్వర్గానికి వెళ్లి ఆనందించాడు.
అవాపతుర్భృశం ప్రీతిం సమాలిఙ్గ్య పరస్పరమ్
వారు పరస్పరం ఆలింగనం చేసుకొని, అపారమైన ఆనందాన్ని అనుభవించారు.
గీయమానౌ చ గన్ధర్వైర్విష్ణులోకం ప్రజగ్మతుః
గంధర్వులు పాటలు పాడుతుండగా, వారు విష్ణులోకానికి వెళ్లారు.
యజ్ఞమాలీ చోషతుస్తౌ కల్పమేకం ముదాన్వితౌ
యజ్ఞమాళీ కూడా అతనితో కలిసి ఒక కల్పకాలం సంతోషంగా అక్కడే ఉండిపోయాడు.
తత్రైవ జ్ఞానసంపన్నః పరం మోక్షముపాగతః
అక్కడే జ్ఞానంతో పరిపూర్ణుడై, అతను పరమ మోక్షాన్ని పొందాడు.