శీర్ణపర్ణాశనం దృష్ట్వా వేదమాలిర్ననామ తమ్
పడి ఉన్న ఆకులు తిని జీవిస్తున్న వాడిని చూసి, వేదమాలి అతనికి నమస్కరించాడు.
కన్దమూలఫలాద్యైస్తు నారాయణధియా మునే
ఓ మునీంద్రా, వాడి మనస్సు నారాయణునిపై నిలిచి, కందమూలఫలాదులు తింటూ ఉండేవాడు.
వినయావనతో భూత్వా ప్రోవాచ వదతాం వరమ్
వేదమాలి వినయంగా వంగి, మాటలలో శ్రేష్ఠుడైన వాడిని సంభోదించాడు.
మాముద్ధర మహాభాగ జ్ఞానదానేన పణ్డిత
మహాభాగా, పండితుడా, నన్ను జ్ఞానం ఇచ్చి పైకి లేపు.
ప్రోవాచ ప్రహసన్వాగ్మీ వేదమాలిం గుణాన్వితమ్
గుణాలతో నిండిన వేదమాలిని చూసి, వాక్చాతుర్యంతో చిరునవ్వుతో అతడు ఇలా అన్నాడు.
ప్రవక్ష్యామి సమాసేన దుర్లభం త్వకృతాత్మనామ్
ఆత్మ నియంత్రణ లేని వారికి దుర్లభమైన విషయాన్ని, సంక్షిప్తంగా నీకు చెబుతాను.
పరాపవాదం పైశున్యం కదాచిదపి మా కృథాః
ఎప్పుడూ పరుల నిందను, దురుద్దేశ్యపు మాటలను చేయవద్దు.
హరిపూజాపరశ్చైవ త్యజ మూర్ఖసమాగమమ్
హరి పూజలో నిత్యం నిమగ్నుడవై, మూర్ఖుల సహవాసాన్ని వదిలిపెట్టు.
పరిత్యజ్యాత్మవల్లోకం దృష్ట్వా శాన్తిం గమిష్యసి
నీ శరీరం వదిలినట్టు లోకాన్ని వదిలి, నిశ్చలమైన శాంతిని పొందుతావు.
ద్రంభాచారమహౄఙ్కారం నైష్ఠుర్యం చ పరిత్యజ
అబద్ధపు ప్రవర్తన, అహంకారం, కఠినతను వదిలిపెట్టు.
త్వయా కృతాంశ్చ ధర్మాన్వై మా ప్రకాశయ పుచ్ఛతామ్
నీవు చేసిన ధర్మకార్యాలను, ఎవరు అడిగినా బయటపెట్టవద్దు.
పూజయస్వాతియిం నిత్యం స్వకుటుంబావిరోధతః
అతిధులను ఎప్పుడూ గౌరవించు, కానీ నీ కుటుంబంతో కలహించకు.
పూజయస్వ జగన్నాథం నారాయణమకాం మతః
జగన్నాథుడైన నారాయణుని పూజించు, ఇదే నేను శ్రేష్ఠంగా భావిస్తున్నాను.
అగ్రేశ్చ విధివద్వప్ర పరిచర్యాపరో భవ
ముందుగా, విధానానుసారం సేవలో నిమగ్నుడవు.
తథోపలేపనం చైవ కురుష్వ సుసమాహితః
అలాగే, శ్రద్ధతో అభిషేకాన్ని కూడా నిర్వహించు.
మార్గశోభాం చ దీపం చ విష్ణోరాయతనే కురు
విష్ణుమందిరంలో మార్గాన్ని అందంగా చేసి, దీపాన్ని వెలిగించు.
ప్రదక్షిణనమస్కారైః స్తోత్రాణాం పఠనైస్తథా
ప్రదక్షిణలు, నమస్కారాలు, స్తోత్రాల పఠనంతో—
వేదాన్తపఠనం చైవ ప్రత్యహం కురు శక్తితః
నీ శక్తికి తగినంత ప్రతిరోజూ వేదాంతాన్ని చదువు.
జ్ఞానాత్సమస్తపాపానాం మోక్షో భవతి నిశ్చితమ్
జ్ఞానంతో అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి తప్పకుండా లభిస్తుంది.
తథా జ్ఞానరతో నిత్యం జ్ఞానలేశమవాప్తవాన్
అలాగే, ఎప్పుడూ జ్ఞానంలో నిమగ్నుడై ఉన్నవాడు కొంత జ్ఞానాన్ని పొందాడు.
కో ఽహం మమ క్రియా కేతి స్వయమేవ వ్యక్తిన్తయత్
నేను ఎవరు? నా పనులు ఏమిటి? అని తానే తనలో తాను ఆలోచించాడు.
ఏవం విచారణపరోః దివానిశమతన్ద్రితః
ఇలా విచారణలో నిమగ్నమై, రాత్రింబవళ్ళు అలసట లేకుండా ఉండేవాడు.
పునర్జానన్తిమాగమ్య ప్రణమ్యేదమువాచ హ
తిరిగి జ్ఞానిని చేరి, నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు.
కో ఽహం మమ క్రియా కా చ మమ జన్మ కథం వద
నేను ఎవరు? నా పనులు ఏమిటి? నాకు జన్మ ఎలా కలిగింది? చెప్పు.
అవిద్యానిలర్య చిత్తం కథం సద్భావగగమేష్యతి
అజ్ఞానపు గాలికి లోనైన మనస్సు నిజమైన స్థితిని ఎలా పొందుతుంది?
అహౄఙ్కారో మనోధర్మ ఆత్మనో నహి పణ్డిత
అహంకారం, మనస్సు లక్షణాలు ఆత్మకు చెందవు, ఓ జ్ఞానీ!
మమ జాత్యాది శూన్యస్య కథం నామ కరోమ్యహమ్
జాతి మొదలైన లక్షణాలు లేని నాకెందుకు పనులు చేయడం?
నీరూపస్యాప్రమేయస్య కథం నామ కరోమ్యహమ్
రూపం లేని, కొలవలేనివాడినైన నేను ఎలా పనులు చేయగలను?
అవిచ్ఛిన్నస్వభావస్య కథ్యతే చ కథం క్రియా
నిరంతర స్వభావం ఉన్నవాడికి పనులు ఎలా చెప్పబడతాయి?
అనన్తస్య క్రియా చైవ కథం జన్మ చ కథ్యతే
అనంతుడికి పనులు, జన్మ ఎలా వివరించబడతాయి?