విష్ణుభక్తివిహీనానాం కిం తపోభిర్వ్రతైరపి
విష్ణుభక్తి లేని వారికి తపస్సు, వ్రతాలు కూడా ఏమి ఉపయోగం?
వేదాన్తవేద్యం భవరోగవైద్యం తే యాన్తి మర్త్యాః పదమచ్యుతస్య
వేదాంతం ద్వారా తెలిసే, భవబాధకు వైద్యమైన, అచ్యుతుని శాశ్వత స్థానాన్ని మానవులు పొందుతారు.
జ్యోతిః స్వరుపం పరమచ్యుతాఖ్యం స్మృత్వా సమభ్యేతి నరః సఖాయమ్
పరమమైన అచ్యుతుని జ్యోతిర్మయ స్వరూపాన్ని స్మరించుతూ, మనిషి తన స్నేహితుడిని చేరతాడు.
ఇదానీం శ్రోతుమిచ్ఛామి యమమార్గం సుదుర్గమమ్
ఇప్పుడు యముని మార్గం ఎంత కఠినమో వినాలని నాకు ఆసక్తి కలిగింది.
సుఖదం పుణ్యశీలానాం పాపినాం భయదాయకమ్
పుణ్యమైనవారికి ఇది ఆనందాన్ని ఇస్తుంది, పాపులకైతే భయాన్ని కలిగిస్తుంది.
యమమార్గస్య విస్తారః కథైతః పూర్వసూరిభిః
యముని మార్గం ఎంత విస్తారంగా ఉందో, పురాతన మునులు వివరంగా చెప్పారు.
ధర్మశూన్యా నరా యాన్తి దుఃఖేన భృశమర్దితాః
ధర్మం లేని మనుషులు తీవ్రమైన బాధతో ఆ మార్గంలో వెళ్తారు.
క్రదన్తో విస్తరం దీనాః పాపినో యాన్తి తత్పథి
పాపులు ఏడుస్తూ, దుఃఖంతో ఆ మార్గాన్ని పూర్తిగా దాటి వెళ్తారు.
హన్యమానా యమభటైః ప్రతోదాద్యైస్తథాయుధైః
యముని సేవకులు కొరడాలతో, ఆయుధాలతో వారిని కొడుతుంటారు.
క్వచిద్వై దావరుపేణః తీక్ష్ణధారాః శిలాః క్వచిత్
కొన్ని చోట్ల అగ్ని మండుతుంటుంది, మరికొన్ని చోట్ల పదునైన రాళ్లు ఉంటాయి.
గాఢాన్ధకారాశఅచ గుహాః కణ్టకావరణం మహత్
ఎక్కడికక్కడ లోతైన చీకటి గుహలు, పెద్ద ముల్లుల పొదలు కనిపిస్తాయి.
శర్కరాశ్చ తథా లోష్టాః సూచీతుల్యాశ్చ కణ్టకాః
అక్కడ చిన్న రాళ్లు, మట్టికట్టలు, సూదిలా పదునైన ముల్లు ఉంటాయి.
క్వచివ్ద్యావ్రాశ్చ గర్జన్తే వర్ధన్తే చ క్వచిజ్జ్వరాః
కొన్ని చోట్ల అడవి జంతువులు గర్జిస్తుంటాయి, మరికొన్ని చోట్ల జ్వరాలు పెరుగుతుంటాయి.
క్రోశన్తశ్చ రుదన్తశ్చ మ్లాయన్తశ్చైవ పాపినః
పాపులు అరుస్తూ, ఏడుస్తూ, శక్తి కోల్పోతూ ఉంటారు.
శాస్త్రాస్త్రైస్తాడ్యమానాశ్చ పృష్టతో యాన్తి పాపినః
వారు వెనుక నుంచి ఆయుధాలతో, శాస్త్రాలతో కొట్టించుకుంటూ ముందుకు సాగుతారు.
వహౄన్తశ్చాయసాం భారం శిశ్రాగ్రేణ ప్రయాన్తి వై
వారు ఇనుప భారాలు మోస్తూ, తల వంచి ముందుకు నడుస్తారు.
కర్ణాభ్యాం చ తథా కేచిద్వహౄన్తో యాన్తి పాపినః
కొంతమంది పాపులు చెవులతో కూడా భారాలు మోస్తూ వెళ్తారు.
అత్యర్థోచ్ఙ్వసితాః కేచిత్కేచిదాచ్ఛత్రలోచనాః
కొంతమందికి శరీరం బాగా ఉబ్బిపోతుంది, మరికొందరికి గొడుగు లాంటి కళ్లుంటాయి.
శోచన్తః స్వాని కర్మణి జ్ఞానాజ్ఞానకృతాని చ
వారు తాము చేసిన పనులకూ, తెలిసీ తెలియక చేసిన దుర్మార్గాలకు పశ్చాత్తాపపడుతూ ఉంటారు.
అతీవ సుఖసంపన్నాస్తే యాన్తి ధర్మమన్దిరమ్
అత్యంత సుఖసంపద కలవారు ధర్మమందిరానికి వెళ్తారు.
ఘృతదా మధుదాశ్చైవ క్షీరదాశ్చ ద్విజోత్తమ
నీవు గొప్ప బ్రాహ్మణుడవు, నెయ్యి, తేనె, పాలను దానం చేసినవారు అక్కడికి చేరుతారు.
శాకదాః పాయసం భుఞ్జంన్దీపదో జ్వలయన్దిశః
కూరగాయలు దానం చేసినవారు, పాయసం తింటూ, దీపాలను వెలిగిస్తూ దిక్కులను ప్రకాశింపజేస్తారు.
పురాకరప్రదో యాతి స్తూయమానో ఽమరైః పథి
ఒకడు నగరం దానం చేస్తే, ఆ మార్గంలో దేవతలు అతన్ని పొగిడుతూ వెళ్ళిస్తారు.
భూమిదో గృహదశ్చైవ విమానే సర్వసంపది
భూమి లేదా ఇల్లు దానం చేసినవాడు, అన్ని సంపదలతో కూడిన విమానంలో ప్రయాణిస్తాడు.
హయదో యానదశ్చాపి గజదశ్చ ద్విజోత్తమ
ఒకడు గుర్రాలు, వాహనాలు లేదా ఏనుగులు దానం చేస్తే, ఓ ఉత్తమ ద్విజుడా,
అనడుద్దో మునిశ్రేష్ఠ యానారుఢః ప్రయాతి వై
ఒకడు ఎద్దులు దానం చేస్తే, ఓ మునిశ్రేష్ఠా, వాహనంపై కూర్చొని వెళ్ళిపోతాడు.
తాంబూలదో నరో యాతి ప్రహృష్టోర్ ధమమన్దిరమ్
తాంబూలం దానం చేసినవాడు, ఆనందంగా ధర్మమందిరానికి చేరుకుంటాడు.
స యాతి పరితుష్టాత్మా పూజ్యమానో దివిస్థితైః
అతడు, మనసారా తృప్తిగా, స్వర్గంలో నివసించే వారు సత్కరించగా వెళ్ళిపోతాడు.
ద్విజగ్ర్యబ్రాహ్మణానాం చ స యాత్వతిసుఖాన్వితః
ఉత్తమ ద్విజులు, బ్రాహ్మణులతో కలిసి, అతడు ఎంతో ఆనందంతో వెళ్ళిపోతాడు.
సర్వభోగాన్వితేనాసౌ విమానేన ప్రయాతి చ
అన్ని అనుభవాలు కలిగిన విమానంలో అతడు ప్రయాణిస్తాడు.