ఆదిత్యశీతకిరణౌ గ్రాహ్యావస్తఙ్గతౌ యది
సూర్యుడు, చంద్రుడు అస్తమించే సమయంలో ఉన్నప్పుడు వాటిని పరిగణించాలి.
దృష్టచన్ద్రా సినీవాలీ నష్టచన్ద్రా కుహూః స్మృతా
చంద్రుడు కనబడితే దాన్ని సినీవాళి అంటారు; కనబడకపోతే కుహూ అని అంటారు.
సినీవాలీం ద్విజైర్గ్రాహ్యా సాగ్నికైః శ్రాద్ధకర్మణి
అగ్నితో కూడిన శ్రాద్ధకర్మలో ద్విజులు సినీవాళిని ఎంచుకోవాలి.
అపరాహ్నద్వయవ్యాపిన్యమావాస్యాతిథిర్యది
అమావాస్య తిథి రెండు అపరాహ్నాలవరకు కొనసాగితే,
అమావాస్యా ప్రతీతా చేన్మధ్యాహ్నాత్పరతో యది
అమావాస్య మధ్యాహ్నం తర్వాత కనిపిస్తే,
అత్యన్తక్షయపక్షే తు పరేద్యుర్నాపరాహ్నగా
చాలా తగ్గిన పక్షంలో, అమావాస్య అపరాహ్నం తర్వాత వస్తే, మరుసటి రోజున పరిగణించకూడదు.
అర్వాచీనక్షయే చచైవ సాయాహ్నవ్యాపినీ తథా
ఇంకా తగ్గిన పక్షంలో, సాయంత్రం వరకూ కొనసాగితే పరిగణించాలి.
అత్యన్తతిథివృద్ధౌ తు భూతవిద్ధాం పరిత్యజేత్
తిథి చాలా పెరిగినప్పుడు, గత రోజు కలిసినవాటిని వదిలేయాలి.
యథార్వాచీనవృద్ధౌ తు సంత్యాజ్యా భూతసంయుతాః
ఇంకా పెరిగినప్పుడు కూడా, గత రోజు కలిసినవాటిని వదిలేయాలి.
మధ్యాహ్నద్వితయే వ్యాత్పా హ్యమావాస్యా తిథిర్యది
అమావాస్య తిథి రెండు మధ్యాహ్నాలవరకు కొనసాగితే,
అన్వాధానం ప్రవక్ష్యామి సంతః సంపూర్ణవర్వణి
సంపూర్ణంగా పర్వదినాలలో అన్వాధానం చేసే విధానాన్ని ఇప్పుడు నేను మీకు వివరంగా చెప్పబోతున్నాను, మహానుభావులారా.
పర్వణో యశ్చతుర్థాంశ ఆద్యాః ప్రతిపదస్త్రయః
పర్వదినాలలో మొదటి మూడు తిథులు ఒక్కొక్కటి నాలుగవ వంతుగా పరిగణించాలి.
మధ్యాహ్నద్వితయే స్యాతామమావాస్యా చ పూర్ణిమా
మధ్యాహ్నంలో రెండు భాగాలు ఉంటాయి; అలాగే అమావాస్య, పౌర్ణమి కూడా ఉంటాయి.
పరేద్యురేవ విప్రేన్ద్ర సద్యః కాలో విధీయతే
బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా, నిర్ణయించిన సమయం మరుసటి రోజు లేదా వెంటనే చేయవలసినదిగా నిర్ణయించబడింది.
సద్యః కాలః పరేద్యుః స్యాజ్జ్ఞేయమేవం తిథిక్షయే
తిథి ముగిసినప్పుడు వెంటనే లేదా మరుసటి రోజు చేయవలసినదని అర్థం చేసుకోవాలి.
దశమీసంయుతా హౄన్తిపుణ్యం జన్మత్రయార్జితమ్
పదవ తిథి కలిసివుంటే, ఆ సమయంలో చేసిన పుణ్యం మూడు జన్మలకు ఫలిస్తుంది.
ద్వాదశీ చ త్రయోదశ్యామస్తి చేత్సా పరా స్మృతా
పన్నెండవ తిథి, పదమూడవ తిథిలో వస్తే, అది అత్యుత్తమమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది.
త్రఘయోదశీ చ రాత్ర్యన్తే తత్ర వక్ష్యామి నిర్ణయమ్
పదమూడవ తిథి రాత్రి చివరలో వస్తే, దాని గురించి నేను నిర్ణయాన్ని చెబుతాను.
గృహస్థాః సిద్ధిమిచ్ఛన్తి యతో మోక్షం యతీశ్వరాః
గృహస్థులు సిద్ధిని కోరుతారు, యతులు మాత్రం మోక్షాన్ని ఆశిస్తారు.
తదానీం దశమీవిద్ధాప్యుపోష్యైకాదశీ తిథిః
ఆ సమయంలో పదవ తిథి కలిసివున్నా, పదకొండవ తిథినాడు ఉపవాసం చేయాలి.
గృహస్థానాం తు పూర్వోక్తా యతీనాముత్తరా స్మృతా
గృహస్థులకు ముందుగా చెప్పిన నియమమే వర్తిస్తుంది; యతులకు తరువాత చెప్పినదే గుర్తించాలి.
దినక్షయే ద్వితీయైవ సర్వేషాం పరికీర్తితాం
దినం ముగిసినప్పుడు అందరికీ రెండవ తిథినే పాటించమని చెప్పబడింది.
అవిద్ధాపి నిషిద్ధైవ పరతో ద్వాదశీ యది
పదకొండవ తిథి కలిసిపోలేకపోయినా, తరువాత పన్నెండవ తిథి వస్తే, దానిని చేయకూడదు.
ద్వాదశద్వాదశీపుణ్యం త్రయోదశ్యాం తు పారణే
పన్నెండవ తిథిలో చేసే పుణ్యం, పదమూడవ తిథిలో ఉపవాస విరమణ చేస్తే లభిస్తుంది.
ద్వాదశీ చ త్రయోదశ్యాం నాస్తి వా విద్యతే ఽథవా
పన్నెండవ తిథి పదమూడవ తిథిలో ఉండవచ్చు, లేక ఉండకపోవచ్చు.
యదిభిశ్చోత్తరా గ్రాహ్యా హ్యవీరాభిస్తథైవ చ
తర్వాతి తిథిని స్వీకరించాలంటే, అది బలహీనంగా లేకపోతే మాత్రమే స్వీకరించాలి.
ద్వాదశీ చ త్రయోదశయామస్తి తత్ర కథం భవేత్
పన్నెండవ తిథి పదమూడవ తిథిలో వస్తే, దాన్ని ఎలా ఆచరించాలి?
ఉపోష్యైవ ద్వితీయేతి కేచిదాహుశ్చ భక్తితః
కొంతమంది భక్తితో, రెండవ తిథినే ఉపవాసంగా పాటించాలి అని అంటారు.
ద్వాదశీ చ త్రయోదశ్యామస్తి తత్రైవ చాపరే
అయితే, మరికొందరు ద్వాదశి, త్రయోదశి రోజుల్లో కూడా అదే విధంగా ఆచరిస్తారు.
కేచిదాహుశ్చ పూర్వాం తు తన్మతం న సమఞ్జసమ్
కొంతమంది ముందరి రోజున చేయాలని అంటారు, కానీ ఆ అభిప్రాయం సరైంది కాదు.