జ్యేష్ఠాసంమిశ్రితం మూలం రోహిణీ వహ్నింసంయుతా
జ్యేష్ఠతో మూల నక్షత్రం, అగ్ని నక్షత్రంతో రోహిణి కలిసినప్పుడు,
తతః స్యుస్తిథయః పుణ్యాః కర్మానుష్టానతో దివా
అప్పుడు ఆచరణ వల్ల ఆ తిథులు పుణ్యమైనవిగా మారుతాయి.
తిథిర్నక్షఘత్రయోగేన యా పుణ్యా పరికీర్తితా
చంద్రమాసంలో ఒక తిథి, ఒక నక్షత్రం, ఒక యోగం కలిసినప్పుడు ఆ రోజు పవిత్రమైనదిగా చెప్పబడింది.
ఉదయవ్యాపినీ గ్రాహ్యా శ్రవణద్వాదశీ వ్రతే
శ్రవణ ద్వాదశి వ్రతాన్ని, ఆ తిథి ఉదయానికి కొనసాగితే ఆ రోజునే ఆచరించాలి.
సంక్రాన్తిషు తు సర్వాసు పుణ్యకాలోనిగద్యతే
ప్రతి సంక్రాంతి సమయం పవిత్రమైనదిగా చెప్పబడింది.
తత్ర కర్కటకో జ్ఞేయో దక్షిణాయనసంక్రమః
వాటిలో కర్కాటక సంక్రమణమే దక్షిణాయణ ప్రారంభంగా గుర్తించాలి.
వృషభే వృశ్చికే చైవ సింహే కుమ్భే తథైవ చ
అలాగే వృషభం, వృశ్చికం, సింహం, కుంభం రాశుల్లో కూడా అలాగే ఉంటుంది.
తులాయాం చైవ మేషే చ పూర్వతః పరతస్తథా
తులా, మేష రాశుల్లో కూడా, ముందూ వెనుకా అలాగే ఉంటుంది.
కన్యాయాం మిథునే చైవ మీనే ధనుషి చ ద్విజ
కన్య, మిథున, మీన, ధనుస్సు రాశుల్లో కూడా అలాగే ఉంటుంది, ఓ ద్విజుడా.
మాకరం సంక్రమం ప్రాహురుత్తరాయణసంజ్ఞకమ్
మకర సంక్రమణాన్ని ఉత్తరాయణ ప్రారంభంగా అంటారు.
ఆదిత్యశీతకిరణౌ గ్రాహ్యావస్తఙ్గతౌ యది
సూర్యుడు, చంద్రుడు అస్తమించే సమయంలో ఉన్నప్పుడు వాటిని పరిగణించాలి.
దృష్టచన్ద్రా సినీవాలీ నష్టచన్ద్రా కుహూః స్మృతా
చంద్రుడు కనబడితే దాన్ని సినీవాళి అంటారు; కనబడకపోతే కుహూ అని అంటారు.
సినీవాలీం ద్విజైర్గ్రాహ్యా సాగ్నికైః శ్రాద్ధకర్మణి
అగ్నితో కూడిన శ్రాద్ధకర్మలో ద్విజులు సినీవాళిని ఎంచుకోవాలి.
అపరాహ్నద్వయవ్యాపిన్యమావాస్యాతిథిర్యది
అమావాస్య తిథి రెండు అపరాహ్నాలవరకు కొనసాగితే,
అమావాస్యా ప్రతీతా చేన్మధ్యాహ్నాత్పరతో యది
అమావాస్య మధ్యాహ్నం తర్వాత కనిపిస్తే,
అత్యన్తక్షయపక్షే తు పరేద్యుర్నాపరాహ్నగా
చాలా తగ్గిన పక్షంలో, అమావాస్య అపరాహ్నం తర్వాత వస్తే, మరుసటి రోజున పరిగణించకూడదు.
అర్వాచీనక్షయే చచైవ సాయాహ్నవ్యాపినీ తథా
ఇంకా తగ్గిన పక్షంలో, సాయంత్రం వరకూ కొనసాగితే పరిగణించాలి.
అత్యన్తతిథివృద్ధౌ తు భూతవిద్ధాం పరిత్యజేత్
తిథి చాలా పెరిగినప్పుడు, గత రోజు కలిసినవాటిని వదిలేయాలి.
యథార్వాచీనవృద్ధౌ తు సంత్యాజ్యా భూతసంయుతాః
ఇంకా పెరిగినప్పుడు కూడా, గత రోజు కలిసినవాటిని వదిలేయాలి.
మధ్యాహ్నద్వితయే వ్యాత్పా హ్యమావాస్యా తిథిర్యది
అమావాస్య తిథి రెండు మధ్యాహ్నాలవరకు కొనసాగితే,
అన్వాధానం ప్రవక్ష్యామి సంతః సంపూర్ణవర్వణి
సంపూర్ణంగా పర్వదినాలలో అన్వాధానం చేసే విధానాన్ని ఇప్పుడు నేను మీకు వివరంగా చెప్పబోతున్నాను, మహానుభావులారా.
పర్వణో యశ్చతుర్థాంశ ఆద్యాః ప్రతిపదస్త్రయః
పర్వదినాలలో మొదటి మూడు తిథులు ఒక్కొక్కటి నాలుగవ వంతుగా పరిగణించాలి.
మధ్యాహ్నద్వితయే స్యాతామమావాస్యా చ పూర్ణిమా
మధ్యాహ్నంలో రెండు భాగాలు ఉంటాయి; అలాగే అమావాస్య, పౌర్ణమి కూడా ఉంటాయి.
పరేద్యురేవ విప్రేన్ద్ర సద్యః కాలో విధీయతే
బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా, నిర్ణయించిన సమయం మరుసటి రోజు లేదా వెంటనే చేయవలసినదిగా నిర్ణయించబడింది.
సద్యః కాలః పరేద్యుః స్యాజ్జ్ఞేయమేవం తిథిక్షయే
తిథి ముగిసినప్పుడు వెంటనే లేదా మరుసటి రోజు చేయవలసినదని అర్థం చేసుకోవాలి.
దశమీసంయుతా హౄన్తిపుణ్యం జన్మత్రయార్జితమ్
పదవ తిథి కలిసివుంటే, ఆ సమయంలో చేసిన పుణ్యం మూడు జన్మలకు ఫలిస్తుంది.
ద్వాదశీ చ త్రయోదశ్యామస్తి చేత్సా పరా స్మృతా
పన్నెండవ తిథి, పదమూడవ తిథిలో వస్తే, అది అత్యుత్తమమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది.
త్రఘయోదశీ చ రాత్ర్యన్తే తత్ర వక్ష్యామి నిర్ణయమ్
పదమూడవ తిథి రాత్రి చివరలో వస్తే, దాని గురించి నేను నిర్ణయాన్ని చెబుతాను.
గృహస్థాః సిద్ధిమిచ్ఛన్తి యతో మోక్షం యతీశ్వరాః
గృహస్థులు సిద్ధిని కోరుతారు, యతులు మాత్రం మోక్షాన్ని ఆశిస్తారు.
తదానీం దశమీవిద్ధాప్యుపోష్యైకాదశీ తిథిః
ఆ సమయంలో పదవ తిథి కలిసివున్నా, పదకొండవ తిథినాడు ఉపవాసం చేయాలి.