సర్వపాపహరా ధేనుః సా మే శాన్తిం ప్రయచ్ఛతు
అన్ని పాపాలను తొలగించే ఆ ఆవు నాకు శాంతిని ప్రసాదించుగాక.
విధానమేతద్ధేనూనాం సర్వాసామిహ పఠ్యతే
ఇక్కడ చెప్పిన విధంగా అన్ని ఆవులకు ఇదే విధానం.
తాసాం స్వరూపం వక్ష్యామి శాస్త్రోకం శృణు మోహిని
ఇప్పుడు వాటి స్వరూపాన్ని శాస్త్రంలో చెప్పినట్టు వివరించబోతున్నాను, మోహిని విను.
తిలధేనుస్తృతీయా చ చతుర్థీ జలసంజ్ఞితా
మూడవది నువ్వుల ఆవు, నాలుగవది నీటి ఆవు అని అంటారు.
సప్తమీ శర్కరాధేనుర్దధిధేనుస్తథాష్టమీ
ఏడవది శర్కరా ఆవు, ఎనిమిదవది పెరుగు ఆవు అని అంటారు.
కుంభాః స్యుర్ద్రవధేనూనాం చేతరాసాం తు రాశయః
ద్రవ ఆవులను కుండల్లో కొలుస్తారు; మిగతావాటిని మడలుగా కొలుస్తారు.
నవనీతేన తైలేన తథా కే ఽపి మహర్షయః
కొంతమంది మహర్షులు కూడా తాజా వెన్నతో, నూనెతో ఇలాంటి విధంగా ఆచరిస్తారు.
మన్త్రావాహనసంయుక్తాః సదా పర్వణి పర్వణి
ప్రతి పర్వదినాన మంత్రాలతో కూడిన ఆహ్వానం ఎప్పుడూ జరుగుతుంది.
అనేకయజ్ఞఫలదాః సర్వపాపహరాః శుభాః
అవి అనేక యజ్ఞఫలాలను ఇస్తాయి, సమస్త పాపాలను తొలగిస్తాయి, శుభాన్ని కలిగిస్తాయి.
యుగాదౌ చైవ మన్వాదౌ చోపరాగాదిపర్వసు
యుగాది, మన్వంతరాది, గ్రహణాది పర్వదినాలలో,
తీర్థేషు స్వగృహే వాపి గఙ్గాతీరే విశేషతః
తీర్థాలలో, స్వగృహంలో లేదా ముఖ్యంగా గంగాతీరంలో,
ప్రదక్షిణీకృత్య విప్రం దక్షిణాభిః ప్రతోష్య చ
విప్రుడిని ప్రదక్షిణగా తిరిగి, దక్షిణా ఇచ్చి సంతృప్తిపరిచిన తరువాత,
తతః సంపూజయేద్గఙ్గాం విధినా సుసమాహితః
అనంతరం, సరైన విధానంతో, ఏకాగ్రతతో గంగను పూజించాలి.
శాలితన్దులప్రస్థేన ద్విప్రస్థపయసా తథా
ఒక ప్రస్థం బియ్యం, రెండు ప్రస్థాలు పాలు తీసుకొని,
ప్రత్యేకం పలమాత్రం చ భక్తిభావేన సంయుతః
ప్రతి ఒక్కటి పళం పరిమాణంలో, భక్తితో సమర్పించాలి.
తథా గుఞ్జార్ద్ధమాత్రం చ సువర్ణం రూప్యమేవ చ
అలాగే అరగుంజా బంగారం, వెండి కూడా సమర్పించాలి.
బిల్వపత్రాణి దూర్వాశ్చ రోచనా సితచన్దనమ్
బిల్వదళాలు, దర్భా, రోజన, తెలుపు గంధం కూడా,
యథాశక్తి మహాభక్త్యా గఙ్గాయాం చైవ నిక్షిపేత్
తన శక్తికి తగిన విధంగా, గొప్ప భక్తితో గంగలో సమర్పించాలి.
ఓఙ్గఙ్గాయై నారాయణ్యై శివాయై చ నమోనమః
'ఓం గంగాయై, నారాయణ్యై, శివాయై నమః' అనే మంత్రంతో పూజించాలి.
పౌర్ణమాస్యామపాయాం వా కార్యం ప్రాతః సమాహితైః
పౌర్ణమి రోజునా, ప్రయాణ సమయంలోనూ, ఉదయాన్నే ఏకాగ్రతతో ఇది చేయాలి.
హవిష్యాశీ మితాహారో బ్రహ్మచర్యసమన్వితః
హవిష్య అన్నం తినాలి, తక్కువగా భోజనం చేయాలి, బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటించాలి.
సంవత్సరాన్తే తస్యేషా గఙ్గా దివ్యవపుర్ద్ధరా
సంవత్సరం ముగిసినప్పుడు, ఆ వ్యక్తికి గంగా దివ్యరూపంలో ప్రత్యక్షమవుతుంది.
ప్రత్యక్షరూపా పురతస్తిష్టత్యేవ వరప్రదా
ఆమె ప్రత్యక్ష రూపంలో ముందుగా నిలిచి, వరాలు ప్రసాదిస్తుంది.
దృష్ట్వా స్వ చక్షుషా మర్త్యః కృతకృత్యో భవేచ్ఛుభే
తన కళ్లతో గంగను దర్శించిన మానవుడు, సర్వసిద్ధుడై, శుభాన్ని పొందుతాడు.
నిష్కామస్తు లభేన్మోక్షం విప్రస్తేనైవ జన్మనా
కామములేని బ్రాహ్మణుడు అదే జన్మలో మోక్షాన్ని పొందుతాడు.
గఙ్గార్చనం ముక్తికరం వ్రతం త్త సాంవత్సరం శ్రీపతితుష్టిదం హి
గంగాదేవిని ఆరాధించడం మోక్షాన్ని ప్రసాదించే వ్రతం. దాన్ని ఒక సంవత్సరం పాటిస్తే శ్రీహరిదేవుని అనుగ్రహం లభిస్తుంది.
పునః పప్రచ్ఛ రాజేన్ద్రం తం విప్రం స్వపురోహితమ్
ఆ రాజు తన కుటుంబ పూజారైన ఆ బ్రాహ్మణునిని మళ్లీ అడిగాడు.
అధునా శ్రోతుమిచ్ఛామి గఙ్గావ్రతమనుత్తమమ్
ఇప్పుడు నాకు గంగావ్రతం గురించి వినాలని ఉంది.
కిం ఫలం వద సర్వజ్ఞ త్వామహం శరణం గతా
సర్వజ్ఞుడవైనవాడా, దాని ఫలం ఏమిటో చెప్పు. నేను నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాను.
పత్యా విరహితా చాహం పుత్రహీనా విదాంవర
జ్ఞానంలో శ్రేష్ఠుడవా, నేను భర్తతో వేరు అయి, కుమారుడు లేకుండా ఉన్నాను.