భగ్నక్రియం యథా వైద్యం భగ్నశాఖం యథా ద్రుమమ్
పని ఆగిపోయిన వైద్యుడిలా, కొమ్మ విరిగిన చెట్టులా అయింది.
విధూమ ఇవ సప్తార్చిర్విరశ్మిరివ భాస్కరః
పొగ లేని ఏడుగుల మంటలతో ఉన్న అగ్నిలా, కాంతి లేని సూర్యుడిలా అయింది.
అతృప్తః కాన్తయా కాన్తః పన్నగశ్చ విషోజ్ఝితః
ప్రియతో తృప్తి పొందని ప్రియుడిలా, విషం లేని పాములా అయింది.
శిరోభ్రష్టా యథా మాలా పర్వతో ధాతువర్జితః
తలకట్టు పోయిన హారంలా, ఖనిజాలు లేని పర్వతంలా అయింది.
స్వరహీనం యథా సామ పద్మహీనం యథా సరః
సామవేదం రాగం లేకుండా ఉన్నట్లే, సరస్సు పద్మాలు లేకుండా ఉన్నట్లే,
జ్ఞానం మమత్వసంయుక్తం పుమాంసం ప్రకృతిం వినా
అలాగే, మమకారం కలిగిన జ్ఞానం, లేదా తన సహజ స్వభావం లేని మనిషి కూడా అలానే ఉంటారు.
తేజోహీనాం తథాపశ్యన్ మోహినీం తే దివౌకసః
అదే విధంగా, దేవతలు తేజస్సు లేని మోహినిని చూశారు.
ఆక్రోశవచనైః క్రూరైః పుత్రహత్యాసమన్వితామ్
కఠినమైన దూషణ మాటలతో, కుమారుని హత్య చేసిన పాపంతో కూడినదిగా,
స్వవాక్యపాలనాం చణ్డాముచుర్దేవాః సమాగతాః
తమ మాటను నిలబెట్టుకోవడంలో దేవతలు కూడి ఉగ్రంగా మాట్లాడారు.
నహి మాధవభక్తానాం విద్యతే మానఖణ్డనమ్
మాధవుని భక్తులకు గౌరవహానీ ఎప్పుడూ ఉండదు.
తన్న సిద్ధం వరారోహే స ప్రయాతో ఽధునాభవమ్
ఓ సుందరివని, అది పూర్తవలేదు; అతను ఇప్పుడు పరలోకానికి వెళ్లిపోయాడు.
ఏకాదశీ మహాపుణ్యా మోహినీ మాధవే సితే
మాధవుని శుభమైన మోహినీ ఏకాదశి పర్వదినాన—
తస్యైవాధ్యుష్టిరతులా యత్సత్యాచచ్చలితో న హి
అతని స్థిరత అపూర్వమైనది; సత్యం నుండి అతను ఎప్పుడూ తొలగలేదు.
కర్మణా మనసా వాచా పుత్రవ్యాపాదనే మతిమ్
తన చేతలతో, మనసుతో, మాటతో కుమారుని నాశనంలోనే అతని ధ్యాస ఉండేది.
తాదృశం నికషం ప్రోక్ష్య భగవాన్మధుసూదనః
ఇంతటి పరీక్ష చేసి, భగవాన్ మధుసూదనుడు—
పుత్రస్య చ ప్రియాయాశ్చ భావం ప్రేక్ష్య నృపస్య చ
కుమారుని, ప్రియమైనవారి, రాజు యొక్క భావాలను గమనించి—
సదేహాః క్షీణకర్మాణో హ్య్ అఙ్గారో ఽగ్నిరివాహితః
శరీరాలతో, కర్మలు ముగిసినవారు, అగ్నిలో మిగిలిన బొగ్గుల్లా ఉన్నారు.
సర్వయత్నేన సుభగే దోషః కో ఽత్ర తవాధునా
ఓ భాగ్యవతి, నీవు అన్ని ప్రయత్నాలు చేసిన తర్వాత, ఇప్పుడు నీకు ఏ తప్పు ఉంది?
సిద్ధౌ వాప్యథ వాసిద్ధౌ కర్మకృత్స్యాద్దృథా న హి
సిద్ధి వచ్చినా, రాకపోయినా, కర్మచేసేవాడు ఎప్పుడూ నశించడు.
సద్భావే ఘటమానస్య యది కర్మ న సిద్ధ్యతి
మనసారా శ్రమించినా, పని ఫలించకపోతే—
యో న తస్మై ప్రయచ్ఛేత జీవనం జీవనాయ వై
ప్రాణం కోసం బ్రతికేవాడికి ప్రాణం ఇవ్వని వాడు—
తస్మాద్ దేయం వరారోహే అభీష్టం వరసున్దరి
కాబట్టి, ఓ సుందరివని, నీవు కోరినది ఇవ్వాలి, ఓ అతి అందమైనవని.
కిం న కుర్వన్తి విబుధాస్ త్వయా సహ వరాననే
ఓ సుందరి, నీతో కలిసి దేవతలు చేయలేనిది ఏముంది?
విబుధైర్ ఏవమ్ ఉక్తా తు మోహినీ లోకమోహినీ
దేవతలు ఇలా అడిగినప్పుడు, లోకాలను మాయచేసే మోహిని—
ధిగిదం జీవితం మహ్యం యేన కార్యం న సాధితమ్
ఈ జీవితం నాకెందుకు, ఎందుకంటే నేను చేయాల్సిన పని పూర్తికాలేదు.
న తు లుప్తం హరిదినం న భుక్తం హరివాసరే
అయితే, హరివాసరాన్ని నేను నిర్లక్ష్యం చేయలేదు, దానిని భోగంలో కూడా గడపలేదు.
గతో మూర్ధ్ని పదం దత్వా మమ రుక్మాఙ్గదో హరిమ్
రుక్మాంగడుడు తన తల హరిచరణాల వద్ద ఉంచి వెళ్లిపోయాడు.
హంసం శుచిపదం వ్యోమ ప్రణవం బీజమవ్యయమ్
హంస, పవిత్రమైన పాదాలు కలవాడు, ఆకాశం, ఓంకార స్వరూపుడు, నశించని విత్తనం—
శూన్యం వియత్స్వరూపం చ ధ్యేయధ్యానవివర్జితమ్
శూన్యము, ఆకాశ స్వరూపము, ధ్యానం లేదా ధ్యేయం లేనివాడు—
పరం ధామ మనోగ్రాహ్యం పురుషాఖ్యం జగన్మయమ్
మనస్సుతో గ్రహించదగిన పరమధామం, పురుషునిగా పిలవబడే, జగత్తునంతా వ్యాపించినవాడు—