దుర్లభః శిష్టసంసర్గో దుర్లభా భక్తిరుచ్యతే
మంచి వారి సాంగత్యం అరుదు, భక్తి కూడా అరుదైనదే అంటారు.
కృతం శ్రాద్ధం త్రయోదశ్యాం దుర్లభం వరవర్ణిని
మంచి వర్ణం కలదానివా,Trayodashi రోజున శ్రాద్ధం చేయడం నిజంగా అరుదైనదే.
ధేనుస్తిలమయీ సుభ్రు దుర్లభా విప్రగామినీ
ఓ సుందరీ! నువ్వు విను, నువ్వు చెప్పిన ఆ తిలలతో చేసిన ఆవు, దుర్లభమైన స్త్రీ, బ్రాహ్మణుని ఇంటికి వెళ్ళే వారు — ఇవన్నీ ఈ లోకంలో అరుదుగా ఉంటాయి.
దుర్లభం పర్వకాలే తు స్నానం శీతలవారిణా
పర్వకాలంలో చల్లని నీటితో స్నానం చేయడం చాలా అరుదుగా జరుగుతుంది.
యథాశాస్త్రోదితం కర్మ తద్దేవి భువి దుర్లభమ్
దేవీ! శాస్త్రంలో చెప్పినట్టు కర్మలు చేయడం ఈ భూమిపై నిజంగా చాలా అరుదు.
వ్యాధేర్విఘాతకరణం దుర్లభం శాస్త్రమార్గతః
వ్యాధిని పోగొట్టే మార్గాలు శాస్త్రంలో చెప్పినట్టు దొరకడం చాలా కష్టం.
ఏవం వచో వరారోహే కురు మే ధర్మరక్షకమ్
ఇలా నేను చెప్పినట్టు, ఓ సన్నని నడుము కల సుందరీ! నీ చేతుల ద్వారా ధర్మాన్ని కాపాడే పని చేయి.
సేవితా విషయాః సమ్యక్కృతం రాజ్యమకణ్టకమ్
ఇక్కడ అన్ని విషయ సుఖాలు సరిగా అనుభవించబడ్డాయి, రాజ్యాన్ని కూడా ఎలాంటి కష్టాలు లేకుండా పాలించాను.
అదృష్టవిషయం పుత్రం నాహం హింస్యే కదాచన
తప్పు చేయని కుమారుని నేను ఎప్పుడూ హింసించను.
ధర్మాఙ్గదో న మే శత్రుర్నాహం హన్మి సుతం తవ
ధర్మాన్ని పాటించే వాడు నాకు శత్రువు కాదు, నీ కుమారుని నేను చంపను.
వసుధాం స్వేచ్ఛయా రాజంస్త్వం శాధి బహువత్సరమ్
రాజా! నువ్వు ఎన్నాళ్ళైనా నీ ఇష్టానుసారం ఈ భూమిని పాలించు.
మమ భూమిపతే కార్యం న పుత్రనిధనే తవ
ఓ భూమిపాలకా! నీ కుమారుని మరణంలో నాకు ఎలాంటి ప్రయోజనం లేదు.
కిం విలాపైర్మహీపాల ఏతైర్ద్ధర్మబహిష్కృతైః
ఓ రాజా! ధర్మానికి విరుద్ధంగా ఉన్న ఈ విలాపాలకు ఏమి ప్రయోజనం?
ఏవం బ్రువాణాం తాం రాజన్మోహినీం తనుమధ్యమామ్
ఓ రాజా! ఆ మోహినీ, సన్నని నడుము కల స్త్రీ, ఇలా మాట్లాడుతుండగా—
ఏతదేవ గృహాణ త్వం మా శఙ్కాం కురు భామిని
భామినీ! ఇదే స్వీకరించు, ఎలాంటి సందేహం పెట్టుకోకు.
ఆత్మానం చ ప్రత్యువాచ సత్యధర్మవ్యవస్థితః
సత్యధర్మంలో స్థిరమైన వాడు ఆమెకు తానే ప్రత్యుత్తరం చెప్పాడు.
మన్మాతుర్వచనం సత్యం కురు భూప ప్రతిశ్రుతమ్
రాజా! నా తల్లి చెప్పిన మాటను నీవు నెరవేర్చు, అది నిజమైన వాగ్దానం.
అపత్యం ధర్మకామార్థం శ్రేయస్కామస్య భూపతేః
ధర్మం, కామం, అర్థం కోసం, శ్రేయస్సు కోరే రాజుకు సంతానం అవసరం.
తవాపి నిర్మనా లోకాః స్వవాక్యపరిపాలనాత్
రాజా! నువ్వు నీ మాటను నిలబెట్టుకున్నందువల్ల నీకూ లోకాలు పవిత్రంగా ఉంటాయి.
దేహత్యాగే మమారంభో నరదేహే భవిష్యతి
నా శరీరాన్ని వదిలే సంకల్పం నరదేహంలోనే జరుగుతుంది.
పితురర్థే హతా యే తు మాతురర్థే హతాస్తథా
తండ్రి కోసం ప్రాణాలు విడిచినవారు, తల్లి కోసం కూడా అలాగే ప్రాణత్యాగం చేసినవారు,
భూమ్యర్థే పార్థివార్థే వా దేవతార్థే తథైవ చ
భూమి కోసం, రాజు కోసం, లేదా దేవతల కోసం ప్రాణాలు కోల్పోయినవారు,
తదలం పరితాపేన జహి మాం త్వం వరాసినా
ఇలాంటి విషాదానికి అవసరం లేదు; నీవు నీ గొప్ప ఖడ్గంతో నన్ను సంహరించు.
ధర్మార్థే తనయం హన్యాద్భార్యాం వాపి మహీపతే
ధర్మం కోసం రాజు తన కుమారుని గానీ, భార్యను గానీ సంహరించవచ్చు.
అశ్వమేఘే మఖవరే న దోషో జాయతే నృప
అశ్వమేధ యాగంలో, మహారాజా, ఎలాంటి దోషం కలగదు.
తత్త్వయా హ్యవిచారేణ కర్త్తవ్యం వచనం ధ్రువమ్
కాబట్టి, ఎలాంటి సందేహం లేకుండా నీవు ఆ ఆజ్ఞను తప్పకుండా నెరవేర్చాలి.
విమోచయేథా నృపతే సుఘోరాద్వాక్యానృతాన్మోహినిహస్తయోగాత్
మహారాజా, మోహినీ వల్ల కలిగిన అబద్ధపు మాటల భయంకరమైన బంధనాల నుండి నీవు విముక్తి కలిగించాలి.
యశః ప్కాశాద్భవితా హి కీర్తిస్తథాక్షయా తాత న సంశయో ఽత్ర
దీనివల్ల నీకు మహత్తరమైన కీర్తి ప్రసరిస్తుంది, నీ యశస్సు ఎప్పటికీ నిలిచిపోతుంది, తండ్రి, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
సంధ్యావలీముఖం ప్రేక్ష్య ప్రహృష్టకమలోపమమ్
సంధ్యావళి ముఖాన్ని, ఆనందంగా వికసించిన కమలంలా ప్రకాశిస్తున్నదాన్ని చూసి,
మా భుఙ్క్ష్వ తనయం హింస చేత్యాగ్రహసమన్వితమ్
నీ కుమారునికి హాని చేయవద్దు అని, మక్కువతో మళ్ళీ మళ్ళీ కోరింది.