ఉవాచ కనకాభాం తాం భర్తుర్జ్యేష్ఠాం ప్రియాం తదా
అప్పుడు అతడు బంగారు వర్ణముగల, భర్తకు పెద్దదైన ప్రియమైన భార్యతో ఇలా చెప్పాడు.
విద్వద్భిర్మునిభిర్య్యత్తు గీయతే నారదాదిభిః
పండితులు, నారదుడు వంటి మునులు పాడే దానిని,
క్రియతామపరం దేవి మరణాదధికం తవ
మరణం కన్నా గొప్పదైన మరొకటి నీ కోసం చేయించు, దేవీ.
కస్యేష్టమాత్మహననం కస్యేష్టం విషభక్షణమ్
తనను తానే నాశనం చేసుకోవాలని ఎవరికీ ఇష్టం? విషం తినాలని ఎవరు కోరుకుంటారు?
వ్యాఘ్రసింహాభిగమనం సముద్రతరణం తథా
పులులు, సింహాలు దగ్గరికి వెళ్లడం, సముద్రాన్ని దాటి పోవడం కూడా,
అపథ్యభక్షణం లోకే తథాభక్ష్యస్య భక్షణమ్
లోకంలో తినకూడని వాటిని తినడం, అలాగే నిషిద్ధమైన వాటిని తినడం,
ఛేదనం తృణకాష్ఠానాం లోష్టానామవమర్ద్దనమ్
పుల్లలు, మట్టికట్టలు కోయడం, మట్టికట్టలు నలిపేయడం,
దైవావిష్టో వరారోహే నరః సర్వం కరోతి వై
దైవబలంతో ఆక్రమించబడినవాడు, సుందర నితంబాలవాడా, ఏ పని అయినా చేస్తాడు.
నరకార్హే నరో దేవి కరోత్యశుభకర్మ తత్
నరకానికి అర్హుడైన మనిషి, దేవీ, అశుభమైన పనిని చేస్తాడు.
యాదృశేన హి భావేన యోనౌ శుక్రం సముత్సృజేత్
ఎలాంటి భావంతో మనిషి గర్భంలో వీర్యాన్ని విడిచినా,
సాహం వివాదభావేన రాజ్ఞో రుక్మాఙ్గదస్య హి
అలాగే నేనూ రాజు రుక్మాంగదుని పట్ల వాదభావంతో ఉన్నాను.
దుష్టభావా తథా జాతా కర్త్రీ దుష్టం నృపస్య తు
దుష్టమైన మనసుతో, రాజుకు చెడు చేసినవాడిని అయ్యాను.
తత్కాలభావనా గ్రాహ్యా తద్భావో జాయతే సుతః
ఆ సమయానికి మనసులో ఉన్న భావనను పట్టుకోవాలి. ఎందుకంటే, ఆ భావంతోనే బిడ్డ జన్మిస్తాడు.
న చ వ్రీడా న చ స్నేహో న ధర్మో దేవి విద్యతే
అక్కడ neither సిగ్గు, ప్రేమ, ధర్మం ఏదీ ఉండవు, ఓ దేవి.
జానన్నపి యథాయుక్తస్తం భావమనువర్తతే
తెలుసుకున్నా కూడా, యోగ్యంగా ఉన్న భావాన్ని మనిషి అనుసరిస్తాడు.
ధర్మాపహం వాచ్యకరం మమాపి కర్తుం న శక్యం మనసాపి భీరు
ధర్మాన్ని నాశనం చేసే, అపకీర్తి తెచ్చే పనిని నేను, ఓ భయపడే వాడా, మనసులోకైనా చేయలేను.
భర్తుర్యశః స్యాత్త్రిదివే గతిస్తే పుత్రే ప్రశంసా మమ ధిగ్వివాదః
నీ భర్త పేరు మూడు లోకాల్లో ప్రసిద్ధి అయితే, నీ మార్గం, నీ కుమారుడి కీర్తి నాకు సంతృప్తి. వాదానికి నిందే మిగిలింది.
ధైర్యమాలంబ్య తాం తన్వీం బ్రూహి బ్రూహీత్యచోదయత్
ఆ సన్నని స్త్రీ ధైర్యాన్ని పట్టుకుని మాట్లాడమని ప్రోత్సహించాడు.
భర్తురర్థే ప్రకుర్వన్త్యా రాజ్యనాశే న మే వ్యథా
భర్త కోసం ఆమె చేసినా, రాజ్యం పోయినందుకు నాకు బాధ లేదు.
సమృద్ధాయాః సపాపాయాస్తస్యాః ప్రోక్తా హ్యధోగతిః
ఆ సంపన్నమైనా పాపం చేసిన ఆ స్త్రీకి దిగజారే మార్గమే చెప్పబడింది.
తతశ్ఛుఛున్దరీ స్యాచ్చ సప్త జన్మాని భారతే
తర్వాత చుచుందరి, భారత్ దేశంలో ఏడు జన్మలు పొందుతుంది.
భర్తురర్థే తు యా విత్తేం విద్యమానం న యచ్ఛతి
భర్త కోసం ఉన్న ధనాన్ని ఇవ్వని స్త్రీ—
క్రిమియోనివినిర్ముక్తా కాష్ఠీలా జాయతే శుభే
కీటకాల జన్మ నుంచి బయటపడిన తర్వాత, ఓ మంగళకరమైనవాడా, ఆమె చెక్క పురుగు జన్మను పొందుతుంది.
అగ్నిప్రజ్వాలనాథ హి కాష్ఠం పాటయతే చిరమ్
నిప్పు అంటించాక, చెక్కను చాలా కాలం చీల్చుతుంది.
కాష్ఠం పాటయతస్తస్య సమీపమగమం తదా
ఆ చెక్కను చీలుస్తున్నప్పుడు, నేను దగ్గరికి వెళ్లాను.
నవనీతనిభం దేహం బిభ్రాణా చాఞ్జనత్విషమ్
ఆమె శరీరం నూతన వెన్నెముద్దలా మెత్తగా, మినుమినుకల రంగుతో మెరిసిపోతూ కనిపించింది.
తాం దృష్ట్వా పతితాం భూమౌ హన్తుం ధ్వాఙ్క్షః సమాగతః
ఆమె నేలపై పడిపోయినదాన్ని చూసి, ఒక గద్ద వచ్చి చంపబోయింది.
తావన్నివారితః సద్యో మయా లోష్టేన తత్క్షణాత్
ఆ సమయంలోనే నేను వెంటనే ఒక మట్టికట్టుతో ఆ గద్దను తరిమేశాను.
సక్షతా తుణ్డసంస్పృష్టా న చ శక్తా పలాయితుమ్
గద్ద ముక్కుతో గాయపడి తాకబడిన ఆమె పారిపోవడానికి శక్తి లేకపోయింది.
సిక్తా కిఞ్చిజ్జలైనైవ తతః స్వాస్థ్యముపాగతా
కొంత నీళ్లు చల్లి తడిపిన తర్వాత, ఆమె మళ్లీ ఆరోగ్యంగా అయింది.