న వ్రతం కిఞ్చిదస్త్యన్యన్నృపస్య ద్విజసత్తమాః
ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా! రాజుకు వేరే వ్రతం ఏదీ లేదు.
తద్దేవకార్యం స చ యజ్ఞహోమో యద్రక్తపాతో న భవేత్ స్వరాష్ట్రే
తన రాజ్యంలో రక్తపాతం లేకుండా జరిగే కార్యమే దేవతలకు యజ్ఞం, హోమం.
తథ్యమిత్యేవముక్త్వా తు రాజానం వాక్యమబ్రువన్
‘ఇది నిజమే’ అని చెప్పి, వారు రాజును ఇలా ఉద్దేశించి పలికారు:
ఏకాదశ్యాం న భోక్తవ్యం పక్షయోరుభయోరపి
ఏకాదశి రోజున, రెండు పక్షాల్లోనూ ఆహారం తినకూడదు.
సాగ్రీనాం ప్రాశనం ప్రోక్తముభయోః సంధ్యయోః కిల
రెండు సంధ్యాకాలాల్లో ‘సాగ్రీ’ తినడం నియమంగా చెప్పబడింది.
విశేషాద్భూమిపాలానాం కథం యుక్తముపోషణమ్
ప్రత్యేకంగా రాజులకు ఉపవాసం ఎలా సముచితమవుతుంది?
శాస్త్రతో ఽశాస్త్రతో వాపి యస్త్వయా శపథః కృతః
శాస్త్రబద్ధంగా అయినా, కాకపోయినా, నీవు చేసిన ప్రతిజ్ఞ ఏదైనా,
వ్రతభఙ్గో న తే ఽస్తీహ భుక్ష్వం విప్రసమన్వితః
నీ వ్రతం భంగం కాలేదు; బ్రాహ్మణులతో కలిసి భోజనం చేయు.
యో ఽన్యథా మన్యతే వాక్యం విప్రాణాం నృపసత్తమ
ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, బ్రాహ్మణుల మాటను వేరే విధంగా అర్థం చేసుకునేవాడు ఎవడైనా,
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం రోద్రం రాజా కోపసమన్వితః
ఆ కఠినమైన మాటలు విని, రాజు కోపంతో నిండిపోయాడు.
సర్వేషామేవ భూతానాం భవన్తో మార్గదర్శినః
మీరు అన్ని జీవులకు మార్గదర్శకులు,
విమార్గగామినాం చైతన్మతం న సాత్వతాం క్వచిత్
బాట తప్పినవారికి ఈ అభిప్రాయం సాత్వతులలో ఎప్పుడూ ఆమోదించబడదు.
తత్ర వాక్యాని శృణుత వైష్ణవా చారలక్షణే
ఇప్పుడు వైష్ణవుల ఆచరణ గురించి చెప్పబడిన మాటలు వినండి.
ఏకా దశ్యాం న భోక్తవ్యం పక్షయోరుభయోరపి
పక్షంలో ఏ ఎకాదశి వచ్చినా, ఆ రోజున భోజనం చేయకూడదు.
క్రీడేన్నాక్షైస్తు ధర్మజ్ఞో నాశ్నీయాద్ధరివాసరే
ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు హరివాసరంలో పాశా ఆటలు ఆడకూడదు, భోజనం చేయకూడదు.
ఏకాదశ్యాం భోజనం చ పతనస్యైవ కారణమ్
ఎకాదశి రోజున భోజనం చేయడం పతనానికి కారణమవుతుంది.
కో హి సంచేష్టమానస్తు భునక్తి హరివాసరే
హరివాసరంలో కార్యచరణలో ఉండి ఎవరు భోజనం చేస్తారు?
ఉత్తరాశాస్థితైర్విప్రైర్విష్ణుధర్మపరాయణైః
ఉత్తర దిశలో స్థిరంగా ఉండి, విష్ణుధర్మానికి నిబద్ధులైన బ్రాహ్మణులచే,
నోపక్షీణశరీరో ఽహం నామయావీ ద్విజోత్తమాః
ఓ ద్విజోత్తములారా, నేను శరీరం క్షీణించినవాడిని కాదు, మోసగాడిని కూడా కాదు.
ధర్మభూషణసంజ్ఞేన రక్ష్యమాణే ధరాతలే
ధర్మభూషణులని పిలవబడే వారు భూమిని కాపాడుతున్నప్పుడు,
ఏవం జ్ఞాత్వా ద్విజశ్రేష్ఠా వైష్ణవవ్రతశాలినః
ఇలా తెలుసుకొని, ద్విజశ్రేష్ఠులైన వైష్ణవవ్రతాన్ని పాటించే వారు,
అసంపరీక్ష్య యే దద్యుః ప్రాయశ్చిత్తం ద్విజాతయః
పరిశీలించకుండా expiation చేసే ద్విజాతులు,
దేవో వా దానవో వాపి గన్ధర్వో రాక్షసో ఽపి వా
దేవుడు అయినా, దానవుడు అయినా, గంధర్వుడు అయినా, రాక్షసుడు అయినా,
హరిర్వాపి హరో వాపి మోహినీజనకో ఽపి వా
హరి అయినా, హరుడు అయినా, మోహిని సృష్టికర్త అయినా,
యో హి రుక్మాఙ్గదో రాజా విఖ్యాతో భూతలే ద్విజాః
ఓ ద్విజులారా, రుక్మాంగదుడు అనే రాజు భూమిపై ప్రసిద్ధి పొందాడు.
ద్యుపతేః క్షీయతే తేజో హిమవాన్పరివర్త్తతే
దేవేంద్రుని తేజస్సు తగ్గిపోతుంది, హిమవంతుడూ మారిపోతాడు.
తథాపి న త్యజే విప్రా వ్రతమేకాదశీదినే
అయినా కూడా, ఓ బ్రాహ్మణులారా, ఏకాదశి రోజున వ్రతాన్ని ఆయన వదలడు.
గ్రామేషు దేశేషు పరేషు వాపి యే భుఞ్జతే రుక్మవిభూషణస్య
పల్లెల్లో, దేశాల్లో, ఇతరుల మధ్య అయినా, బంగారు అలంకారాలున్న సంపదను అనుభవించే వారు—
హరేర్దినే సర్వమఖప్రధానే పాపాపహే ధర్మవివర్ద్ధనే చ
హరి దినాన, అన్ని యజ్ఞాలలో శ్రేష్ఠమైన, పాపాలను తొలగించే, ధర్మాన్ని పెంచే రోజున—
ఏంవవిధే ప్రోద్గత ఏవ శబ్దే యద్యస్మి భోక్తా వృజినస్య కర్త్తా
ఇలాంటి సందర్భంలో, ఎవరు పాపాన్ని చేయువారు లేదా తినేవారు అని ప్రకటించబడితే—