జన్మప్రభృతి యత్పుణ్యం త్వయా యత్నేన సంచితమ్
పుట్టినప్పటి నుండి నువ్వు శ్రద్ధగా కూడబెట్టిన పుణ్యం—
ఏహి చార్వఙ్గి కర్త్తాస్మి యత్తే మనసి వర్తతే
ఓ సుందరాంగినీ, రా, నీ మనసులో ఉన్నది నేను చేస్తాను.
కిం పునర్గ్రామవిత్తాది ధరాయుక్తం చ భామిని
ఓ సుందరీ, గ్రామ సంపద, భూమి గురించి ఇంకేమీ చెప్పాలి?
నోపోష్యం వామరం విష్ణోర్భోక్తవ్యా యద్యహం ప్రియా
నువ్వు నన్ను ప్రేమిస్తే, విష్ణువుకు సమర్పించని అన్నాన్ని నేను తినకూడదు.
త్వత్సంయోగం వినా భూతా భవిష్యామి వరం వినా
నీతో కలిసిపోకపోతే, నేను ఎలాంటి వరం లేకుండానే ఉంటాను.
తదా త్యజోపవాసం హి భుజ్యతాం హరివాసరే
అప్పుడు ఉపవాసాన్ని వదిలిపెట్టి, హరివాసర దినాన భోజనం చేయు.
న చేద్దాస్యసి రాజేన్ద్ర భూత్వానృతవచాభవాన్
ఓ రాజేంద్రా, నువ్వు మాట ఇచ్చి ఇవ్వకపోతే, అబద్ధం చెప్పినవాడవుతావు.
మైవం త్వం వద కల్యాణి నేదం త్వయ్యుపపద్యతే
ఓ మంగళకరమైనవాడా, ఇలా మాట్లాడవద్దు. ఇది నీకు సరిపోదు.
జన్మప్రభృత్యహం నైవ భుక్తవాన్హరివాసరే
పుట్టినప్పటి నుంచి నేను హరివాసరంలో ఎప్పుడూ భోజనం చేయలేదు.
యౌవనాతీతమర్త్యస్య క్షీణేన్ద్రియబలస్య చ
యవ్వనం దాటి, ఇంద్రియబలము తగ్గిపోయిన మానవుడికి,
న కృతం యన్మయా బాల్యే యౌవనే న కృతం చ యత్
పిల్లగాడిగా నేను చేయని పనులు, యవ్వనంలో చేసినవి కాని పనులు—
ప్రసీద చపలాపాఙ్గి ప్రసీద వరవర్ణిని
ఓ చంచలదృష్టి కలవాడా, ఓ అందమైన వర్ణమున్నవాడా, దయచూపు, దయచూపు.
అథవా నేచ్ఛసి త్వం తత్కరోమ్యన్యత్సులోచనే
ఓ సుందరనేత్రాలవాడా, నువ్వు అది కోరుకోకపోతే, నేను ఇంకేదైనా చేస్తాను.
యత్రేచ్ఛసి నయిష్యామి పాదచారీ కలత్రయుక్
నువ్వు ఎక్కడికి కావాలంటే అక్కడికి, నీ పాదాల వెంట, నా భార్యతో కలసి తీసుకెళ్తాను.
తర్హి స్వర్ణమయౌ స్తంభౌ కృత్వా విద్రుమభూషితౌ
అప్పుడు, బంగారంతో రెండు స్తంభాలు చేసి, వాటిని పద్మరాగాలతో అలంకరిస్తాను.
తత్ర త్వాం దోలయిష్యామి బహూన్మాసానహర్నిశమ్
అక్కడ, ఎన్నో నెలలు, పగలు రాత్రి నిన్ను ఊయలలో ఊపుతాను.
వరం శ్వపచమాంసం హి శ్వమాంసం వా వరాననే
ఓ సుందరముఖినీ, మూడు లోకాల్ని నాశనం చేసే పాపం చేయడంకన్నా, శునకమాంసం లేదా శునకాహారుని మాంసం తినడం మేలే.
త్రైలోక్యఘాతినః పాపం మైథునే శశినః క్షయే
మూడు లోకాల్ని నాశనం చేయడం, లేదా చంద్రుడు క్షయమవుతున్నప్పుడు సంయోగం చేయడం కన్నా,
భోజనే వాసరే విష్ణోస్తైలే షష్ట్యాం వ్యవస్థితే
విష్ణువుకు అంకితమైన రోజున భోజనం చేయడం, లేదా నూనె అరవై భాగాల్లో ఒక భాగం మిగిలి ఉన్నప్పుడు చేయడం కన్నా,
ఆజ్యేషు పౌర్ణమాస్యాం వై సురాయాం రవిసంక్రమే
పౌర్ణమి రోజున నెయ్యిలో, లేదా సూర్యుడు రాశిచక్రాన్ని మారుతున్నప్పుడు మద్యం సేవించడం కన్నా,
నిక్షేపహారకే వాపి కుమారీవిఘ్నకారకే
ఇతరుల డబ్బు దోచడం, లేదా కన్యకు అడ్డంకులు కలిగించడం కన్నా,
దదామీతి ద్విజాగ్ర్యాయ ప్రతిశ్రుత్య న దాతరి
ఒక ఉత్తమ బ్రాహ్మణునికి 'ఇస్తాను' అని మాట ఇచ్చి, ఇవ్వకపోవడం కన్నా,
యత్పాతకం తదన్నే హి సంస్థితం హరివాసరే
అలాంటి ఆహారంలో ఉన్న పాపం అంతా హరివాసరంలో ఉంటుంది.
ఏకభుక్తేన నక్తేన తథైవాయాచితేన చ
ఒక్కసారి భోజనం చేయడం, రాత్రిపూట భోజనం చేయడం, లేదా అడిగిన ఆహారం తినడం ద్వారా—
గుర్విణీనాం గృహస్థానాం క్షీణానాం రోగిణాం తథా
గర్భవతులకూ, గృహస్థులకూ, బీదవారికీ, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారికీ,
యజ్ఞభోగోద్యతానాం చ సంగ్రామక్షితిసేవినామ్
యజ్ఞార్చనలో నిమగ్నులకూ, యుద్ధానికి సిద్ధమవుతున్నవారికీ, రాజు సేవలో ఉన్నవారికీ,
ఏతన్మే గౌతమః ప్రాహ స్థితాయా మన్దరాచలే
ఈ విషయాన్ని మందరాచల పర్వతంపై ఉన్నప్పుడు గౌతముడు నాకు చెప్పాడు.
తే గృహస్థా ద్విజా జ్ఞేయా యేషామగ్నిపరిగ్రహః
అగ్ని సంరక్షణ చేసేవారు ద్విజులలో గృహస్థులు అని తెలుసుకోవాలి.
గుర్విణీ హ్యష్టమమాసీయా శిశవశ్చాష్టవత్సరాః
గర్భిణీ ఎనిమిదో నెలలో ఉంటే, పిల్లలు ఎనిమిదేళ్ళ వయస్సులో ఉంటారు.
యే వివాహాదిమాఙ్గల్యకర్మవ్యగ్రా మహోత్సవాః
వివాహాది శుభకార్యాల్లో, లేదా పెద్ద ఉత్సవాల్లో నిమగ్నులైనవారు,