ఇహోపవిశ్యతాం కాన్త పర్యఙ్కే మృదుతూలకే
ప్రియమా, ఈ మృదువైన మంచంపై వచ్చి కూర్చో.
అద్యాపి నహి తే వాఞ్ఛా రాజ్యే పరినివర్తతే
ఇప్పటికీ నీకు రాజ్యం మీద ఆసక్తి తగ్గలేదు.
యః సమర్థం సుతం జ్ఞాత్వా స్వయం పశ్యేన్నృపశ్రియమ్
తన కుమారుడు సమర్థుడని తెలిసినా, ఇంకా తానే రాజ్య మహిమను కోరుకుంటే,
సుపుత్రాణాం పితౄణాం హి సుఖం యాతి క్షణం నృప
రాజా, మంచి కుమారులు ఉన్న తండ్రులకు సంతోషం క్షణకాలమే ఉంటుంది.
సర్వాశ్చ ప్రకృతీ రాజంస్తవేష్టాః పూర్ణపుణ్యజాః
రాజా, నీ ప్రజలందరూ నీకు అంకితభావంతో ఉన్నారు; వారు గొప్ప పుణ్యఫలంతో పుట్టారు.
పరిత్యజ్య ప్రియాసౌఖ్యం కీనాశ ఇవ దుర్బలః
తన ప్రియమైనవారి సుఖాన్ని వదిలిపెట్టి, అతడు బలహీనుడై, మరణించబోయే వాడిలా అయ్యాడు.
నిష్ప్రయోజనమానీతా క్షీరసాగరమస్తకాత్
పాలు సముద్రపు శిఖరంలా, ప్రయోజనం లేకుండా ఇక్కడికి తీసుకొచ్చారు.
యో భార్యాం యౌవనోపేతాం న సేవేదిహ దుర్మతిః
యువతితో కూడిన భార్య ఉన్నా, ఆమెతో ఆనందించని వాడు నిజంగా మూర్ఖుడు.
అసేవితా వ్రజేద్భార్యా అదత్తం హి ధనం వ్రజేత్
భర్త ఆనందించని భార్య వెళ్ళిపోతుంది; ఇవ్వని ధనం పోతుంది.
నాలసైః ప్రాప్యతే విద్యా న భార్యా వ్రతసంస్థితైః
ఆలస్యం ఉన్నవారికి విద్య రాదు; ఉపవాసాల్లో మునిగిపోయినవారికి భార్య లభించదు.
నోద్యమీ సుఖమాప్నోతి నాభార్యః సంతతిం లభేత్
శ్రమపడని వాడు సుఖాన్ని పొందడు; భార్య లేని వాడికి సంతానం కలగదు.
అపృచ్ఛన్నైవ జానాతి అగచ్ఛన్న క్వచిద్వ్రజేత్
ఏదీ అడగకుండానే తెలుసుకుంటాడు; ఎక్కడికీ వెళ్లకుండానే అక్కడికి చేరుకుంటాడు.
కస్మాద్భూపాల మాం త్యక్త్వా ధర్మాఙ్గదగృహే శుభే
ఓ రాజా! ధర్మాంగదుని ఇంటిలో నన్ను ఎందుకు వదిలేసావు?
వీక్ష్యసే రాజ్యపదవీం సమర్థే తనయే విభో
ప్రభూ! నీ తగిన కుమారునిలో రాజ్యపదవిని చూస్తున్నావు.
వ్రీడాన్వితః పుత్రసమీపవర్తీ ప్రోవాచ వాక్యం నృపతిః ప్రియాన్తామ్
సిగ్గుతో కుమారుని దగ్గర నిలబడి, రాజు అతనికి ఇష్టమైన మాటలు చెప్పాడు.
శ్రమాతురస్య నిద్రా మే ప్రవృత్తా ముఖదాయినీ
శ్రమతో అలసిన నాకిప్పుడు నిద్ర వచ్చింది; అది ముఖానికి శాంతిని ఇస్తోంది.
పూజయస్వ యథాన్యా మమేషా పత్నీ ప్రియా మమ
ఇతరులను ఎలా గౌరవిస్తావో, ఈమెను కూడా అలాగే గౌరవించు; ఈమె నా భార్య, నాకు ఎంతో ప్రియమైనవారు.
నిర్వాతవాతసంయుక్తం సర్వర్తుసుఖదాయకమ్
సున్నితమైన గాలులతో కలసి, ఇది అన్ని ఋతువుల్లో ఆనందాన్ని ఇస్తుంది.
శయనం ప్రాప్య కష్టాత్తే అభాగ్యో హి ధనం యథా
పలకపై చేరుకున్నాక, దురదృష్టవశాత్తు ధనం లభించినట్టు, నువ్వు కూడా బాధపడుతున్నావు.
యద్వ్రవీషి వచో దేవి తత్కరోమి న సంశయః
దేవి! నువ్వు చెప్పినది ఏదైనా నేను చేస్తాను; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
మమోద్వాహేన నిర్విణ్ణాన్నిరాశాన్కామభోగయోః
నన్ను పెళ్లి చేసుకున్నాక, నీవు కోరికల ఆనందం మీద ఆశను కోల్పోయావు, నిరుత్సాహంగా అయ్యావు.
మూర్ఘ్ని కీలం కనిష్ఠాఖ్యం యో హి రాజన్నిఖానయేత్
ఓ రాజా! తలపై 'కనిష్ఠ' అనే ముళ్లాన్ని పెట్టే వాడెవడైనా—
పతివ్రతాశ్రుదగ్ధాయాః కా శాన్తిర్మే భవిష్యతి
పతివ్రత కన్నీళ్లతో కాలిపోయినప్పుడు నాకు ఏ శాంతి ఉంటుంది?
కిం పునః ప్రాకృతం భూప త్వాదృశీం తథా
ఓ రాజా! అలాంటి నీలాంటి సాధారణ స్త్రీకి పరిస్థితి మరింత దుర్భరంగా ఉంటుంది కదా?
తవ స్నేహనిబద్ధాఙ్గీ సంభోజయతి షడ్రసైః
నీపై ప్రేమతో బంధపడిన ఆమె, ఆరు రుచుల భోజనాలతో నిన్ను పోషిస్తుంది.
ఏవంవిధా హి శతశో నార్యః సంతి గృహే తవ
ఇలాంటి వందలాది స్త్రీలు నీ ఇంట్లో ఉన్నారు.
మోహినీ వచనం శ్రుత్వా వ్రీడితో హ్యభవన్నృపః
మోహినీ మాటలు విని, రాజు సిగ్గుపడ్డాడు.
ఇఙ్గితజ్ఞః సుతో జ్ఞాత్వా దశావస్థాగతాం నృపమ్
సూచనల్ని అర్థం చేసుకునే కుమారుడు, రాజు పరిస్థితిని గ్రహించాడు.
మాతృః సర్వాః సమాహూయ సంధ్యావలిపురోగమాః
అందరు తల్లులను, సంధ్యావళి ముందుండగా, పిలిపించాడు.
విమోహినీ మే జననీ నవోఢా బ్రాహ్మణః సుతా
విమోహినీ నా తల్లి, కొత్తగా పెళ్లి అయినవారు, బ్రాహ్మణుడి కుమార్తె.