ఏవం బ్రువాణే తనయే మోహినీ విస్మయం గతా
తన కుమారుడు ఇలా మాట్లాడగా, మోహిని ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యింది.
వినీతస్య హ్యపాపస్య ఔచిత్యం పాపినో గృహే
ధర్మవంతుల ప్రవర్తన, దుష్టుల ఇంట్లోనైనా, యోగ్యంగానే ఉంటుంది.
ఏవం గుణాధికస్యాహం కర్తుం కర్మ జుగుప్సితామ్
అతని వద్ద ఎన్నో మంచి లక్షణాలు ఉన్నా, నేను చేయబోయే పని అసహ్యంగా ఉందని నాకు తెలుసు.
ఏవం విమృశ్య బహుధా మోహినీ లోకసుందరీ
ఇలా ఎన్నో విధాల ఆలోచించిన మోహిని, అందరిలోనూ అందమైనది,
న శక్నోమి వినా తేన ముహూర్తమపి వర్తితుమ్
ఆయన లేక ఒక్క క్షణం కూడా నేను ఉండలేను.
కనిష్ఠా జననీ తాత శీఘ్రం త్వాం ద్రష్టుమిచ్ఛతి
తండ్రి, నీ చిన్న తల్లి నిన్ను వెంటనే చూడాలని కోరుకుంటోంది.
పుత్రవాక్యేన నృపతిరతత్క్షణాద్గన్తుముద్యతః
కొడుకుయొక్క మాట విని రాజు వెంటనే వెళ్లడానికి సిద్ధమయ్యాడు.
సంప్రవిశ్య గృహే రాజా దదర్శ శయనస్థితామ్
ఇంటి లోపలికి వెళ్లిన రాజు, ఆమెను మంచంపై పడుకున్నదిగా చూశాడు.
ఉపాస్య మానాం ప్రియయా సంధ్యావల్యా శనైః శనైః
తన ప్రియమైన సంధ్యావళిని గౌరవించి, రాజు మెల్లగా ఆమె దగ్గరకు వెళ్లాడు.
దృష్ట్వా రుక్మాఙ్గదం ప్రాప్తం శయనే మోహ్య సుందరీ
రుక్మాంగదుడు మంచంపైకి వచ్చినప్పుడు, ఆ అందమైన మహిళ భావోద్వేగంతో అక్కడే పడుకుంది.
ఇహోపవిశ్యతాం కాన్త పర్యఙ్కే మృదుతూలకే
ప్రియమా, ఈ మృదువైన మంచంపై వచ్చి కూర్చో.
అద్యాపి నహి తే వాఞ్ఛా రాజ్యే పరినివర్తతే
ఇప్పటికీ నీకు రాజ్యం మీద ఆసక్తి తగ్గలేదు.
యః సమర్థం సుతం జ్ఞాత్వా స్వయం పశ్యేన్నృపశ్రియమ్
తన కుమారుడు సమర్థుడని తెలిసినా, ఇంకా తానే రాజ్య మహిమను కోరుకుంటే,
సుపుత్రాణాం పితౄణాం హి సుఖం యాతి క్షణం నృప
రాజా, మంచి కుమారులు ఉన్న తండ్రులకు సంతోషం క్షణకాలమే ఉంటుంది.
సర్వాశ్చ ప్రకృతీ రాజంస్తవేష్టాః పూర్ణపుణ్యజాః
రాజా, నీ ప్రజలందరూ నీకు అంకితభావంతో ఉన్నారు; వారు గొప్ప పుణ్యఫలంతో పుట్టారు.
పరిత్యజ్య ప్రియాసౌఖ్యం కీనాశ ఇవ దుర్బలః
తన ప్రియమైనవారి సుఖాన్ని వదిలిపెట్టి, అతడు బలహీనుడై, మరణించబోయే వాడిలా అయ్యాడు.
నిష్ప్రయోజనమానీతా క్షీరసాగరమస్తకాత్
పాలు సముద్రపు శిఖరంలా, ప్రయోజనం లేకుండా ఇక్కడికి తీసుకొచ్చారు.
యో భార్యాం యౌవనోపేతాం న సేవేదిహ దుర్మతిః
యువతితో కూడిన భార్య ఉన్నా, ఆమెతో ఆనందించని వాడు నిజంగా మూర్ఖుడు.
అసేవితా వ్రజేద్భార్యా అదత్తం హి ధనం వ్రజేత్
భర్త ఆనందించని భార్య వెళ్ళిపోతుంది; ఇవ్వని ధనం పోతుంది.
నాలసైః ప్రాప్యతే విద్యా న భార్యా వ్రతసంస్థితైః
ఆలస్యం ఉన్నవారికి విద్య రాదు; ఉపవాసాల్లో మునిగిపోయినవారికి భార్య లభించదు.
నోద్యమీ సుఖమాప్నోతి నాభార్యః సంతతిం లభేత్
శ్రమపడని వాడు సుఖాన్ని పొందడు; భార్య లేని వాడికి సంతానం కలగదు.
అపృచ్ఛన్నైవ జానాతి అగచ్ఛన్న క్వచిద్వ్రజేత్
ఏదీ అడగకుండానే తెలుసుకుంటాడు; ఎక్కడికీ వెళ్లకుండానే అక్కడికి చేరుకుంటాడు.
కస్మాద్భూపాల మాం త్యక్త్వా ధర్మాఙ్గదగృహే శుభే
ఓ రాజా! ధర్మాంగదుని ఇంటిలో నన్ను ఎందుకు వదిలేసావు?
వీక్ష్యసే రాజ్యపదవీం సమర్థే తనయే విభో
ప్రభూ! నీ తగిన కుమారునిలో రాజ్యపదవిని చూస్తున్నావు.
వ్రీడాన్వితః పుత్రసమీపవర్తీ ప్రోవాచ వాక్యం నృపతిః ప్రియాన్తామ్
సిగ్గుతో కుమారుని దగ్గర నిలబడి, రాజు అతనికి ఇష్టమైన మాటలు చెప్పాడు.
శ్రమాతురస్య నిద్రా మే ప్రవృత్తా ముఖదాయినీ
శ్రమతో అలసిన నాకిప్పుడు నిద్ర వచ్చింది; అది ముఖానికి శాంతిని ఇస్తోంది.
పూజయస్వ యథాన్యా మమేషా పత్నీ ప్రియా మమ
ఇతరులను ఎలా గౌరవిస్తావో, ఈమెను కూడా అలాగే గౌరవించు; ఈమె నా భార్య, నాకు ఎంతో ప్రియమైనవారు.
నిర్వాతవాతసంయుక్తం సర్వర్తుసుఖదాయకమ్
సున్నితమైన గాలులతో కలసి, ఇది అన్ని ఋతువుల్లో ఆనందాన్ని ఇస్తుంది.
శయనం ప్రాప్య కష్టాత్తే అభాగ్యో హి ధనం యథా
పలకపై చేరుకున్నాక, దురదృష్టవశాత్తు ధనం లభించినట్టు, నువ్వు కూడా బాధపడుతున్నావు.
యద్వ్రవీషి వచో దేవి తత్కరోమి న సంశయః
దేవి! నువ్వు చెప్పినది ఏదైనా నేను చేస్తాను; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.