యదుపోష్యం హరిదినం తదవశ్యమితి స్థితిః
హరిదినాన్ని తప్పక పాటించాలి అని స్థిరంగా నిర్ణయించబడింది.
న దివా న చ శర్వర్యాం శేతే ధర్మాం గదః సదా
ధర్మబాధతో ఉన్నవాడు పగలు గానీ, రాత్రి గానీ ఎప్పుడూ నిద్రపోవడు.
పటహో రటతే నిత్యం మృగారిరిపుమస్తకే
మృగారిశత్రువు తలపై డప్పు ఎప్పుడూ మోగుతూనే ఉంటుంది.
త్రివిధేషు చ కార్యేషు దేవేశశ్చిన్త్యతాం హరిః
మూడు విధాల కార్యాలలో దేవతలాధిపతి హరిని ఎప్పుడూ మనసులో ఉంచాలి.
సూర్యే యో హి కృశాకాశే విసర్గే జగతాం పతిః
సూర్యునిలో క్షీణమైన రూపంలో, సృష్టి లయ సమయంలో, జగత్తులన్నిటికీ అధిపతి ఆయన.
స్వజాతివిహితో ఽప్యేవం సన్మార్గే చైవ మాధవః
తన వంశపరంపరలో చెప్పిన విధమైనా, సన్మార్గంలో మాధవుని అనుసరించాలి.
వినియోగస్తు తస్యైవ సర్వకర్మసు యుజ్యతే
అన్ని కార్యాల ఫలితాన్ని ఆయనకే అర్పించాలి.
ఏవం ధర్మమవాప్యాథ పితాం ధర్మాఙ్గదస్య హి
ఇలా ధర్మాన్ని పొందిన తర్వాత, ధర్మాంగదుని తండ్రి—
ఉవాచ భార్యాం సంహృష్టః స్థితాం లక్ష్మీమివాపరామ్
ఆయన ఆనందంతో, తన ముందున్న మరో లక్ష్మీలా నిలబడ్డ భార్యతో మాట్లాడాడు.
ఉభయోర్జనితః పుత్రః శశాఙ్కధవలః క్షితౌ
వారిద్దరికీ చంద్రుడిలా తెల్లగా ఉన్న కుమారుడు భూమిపై జన్మించాడు.
సో ఽస్మాభిరధికం ప్రాప్తో మోక్షః సత్పుత్రసంభవః
ఆ సత్పుత్రుని జననంతో మేము మరింత గొప్ప మోక్షాన్ని పొందాము.
ప్రతాపిని వరారోహే పితుర్మోక్షో గృహే ధ్రువమ్
ప్రతాపమయమైన అందమైన నడుము కలదానీ, ఇంట్లో తండ్రికి మోక్షం నిశ్చయంగా లభిస్తుంది.
పితా భవతి చార్వఙ్గి సత్కర్మకరణైః శుభైః
చక్కటి అవయవాల కలదానీ, తండ్రి మంచి పనుల వల్లే అలా అవుతాడు.
సత్పుత్రః పితురాదాయ భారముద్వహతే తు యః
తండ్రి భారాన్ని మోసే వాడే నిజమైన కుమారుడు.
స్వేచ్ఛాచరశ్చాథ విశాలనేత్రే విముక్తపాపో జనరక్షణాయ
విశాలమైన కళ్ల కలదానీ, తన ఇష్టానుసారం ప్రవర్తిస్తూ, పాపం లేని వాడు ప్రజలను రక్షిస్తాడు.
సత్యముక్తం త్వయా రాజన్పుత్రసౌఖ్యాత్పరం సుఖమ్
రాజా! నీవు చెప్పింది నిజమే; కుమారుని ఆనందానికి మించిన సుఖం లేదు.
తుల్యం భవతి లోకే ఽస్మిన్ విష్ణ్వాఖ్యస్య పరస్య హి
ఈ లోకంలో విష్ణు అనే పరమానందానికి సమానం మరొకటి లేదు.
మార్గీ హింసాం పరిత్యజ్య యజ్ఞైరిష్ట్వా జనార్దనమ్
హింసను విడిచిపెట్టి, యజ్ఞాలతో జనార్దనుని ఆరాధించే వాడు—
ఏతన్న్యాయ్యం భవతి భో న న్యాయ్యో మృగనిగ్రహః
ఇది సరైనది మహానుభావా, జంతువులను చంపడం న్యాయమేమీ కాదు.
తథా విషయసేవా హి పితౄణాం పుత్రిణాం విదుః
అలాగే, కుమారుడు తల్లిదండ్రులను సేవించాలి అని జ్ఞానులు చెబుతారు.
నిర్దేషమృగయూథానాం న యుక్తం సూదనం తవ
నిర్దోషమైన జంతు గుంపులను నీవు నాశనం చేయడం సమంజసం కాదు.
కుర్వన్నపి వృథా ధర్మాన్యో హింసామనువర్తతే
వృథాగా ధర్మకార్యాలు చేసినా, హింసను అనుసరించినవారవుతారు.
షడ్విధం నృప తే ప్రోక్తం విద్వద్భిర్జీవఘాతనమ్
ఓ రాజా, జీవులను చంపడంలో ఆరు విధాలున్నాయని పండితులు వివరించారు.
హిం సయా సంయుతం ధర్మమధర్మం చ విదుర్బుధాః
హింస కలిసిన ధర్మం, నిజానికి అధర్మమే అని జ్ఞానులు గుర్తిస్తారు.
ధర్మం సమాశ్రయమన్సమ్యక్సంజాతపలితః పితా
తండ్రి వృద్ధాప్యంలోకి వచ్చి, ధర్మాన్ని ఆశ్రయించాలి.
మృగశీలా హి రాజానో వినష్టాః శతశో న-ప
వేటలో మక్కువ కలిగిన రాజులు నూరుకోట్లు నాశనం అయ్యారు.
దయా వరా మృగే రీజ్ఞాం ధర్మిణామపి దృశ్యతే
జంతువులపై దయ ధార్మిక రాజులలో కూడా కనిపిస్తుంది.
ఏవం బ్రువాణాం తాం భార్యాం నృపో వచనమబ్రవీత్
ఆమె ఇలా చెప్పగా, రాజు తన భార్య మాటకు సమాధానం చెప్పాడు.
పర్య్యటిష్యే ధనుష్పాణిః కుర్వన్కణ్టకశోధనమ్
నేను విల్లు చేతబట్టి, రాజ్యంలో చెడును తొలగిస్తూ తిరుగుతాను.
శ్వాపదేభ్యశ్చ దస్యుభ్యః ప్రజా రక్ష్యా మహీభృతా
రాజు తన ప్రజలను మృగాలనుంచి, దొంగలనుంచి కాపాడాలి.