కథం శాసతి దుర్మేధాస్తస్య వాసరసేవినమ్
పగటి సారాన్ని ఆస్వాదించే వాడిని, దుష్టబుద్ధులు ఎలా నియంత్రించగలుగుతారు?
తదస్మాకం కృతం మానం మే తత్త్వం నావబుధ్యసే
ఈ గౌరవాన్ని మేమే చేశాం; దాని నిజమైన స్వరూపాన్ని నువ్వు గ్రహించలేవు.
కృత్స్నాయాసేన సంయుక్తః స తైర్నిగ్రాహ్యతే పునః
పూర్తిగా శ్రమతో ఉన్న వాడిని, వారు మళ్లీ అదుపులోకి తీసుకుంటారు.
స్వామిప్రసాదాత్సిద్ధాస్తే వినిన్యుర్వ్వై నియోగినమ్
యజమాని అనుగ్రహంతో, వారు సిద్ధులై ఆ నియోగితను నడిపించారు.
కథం సంయమితా తేషాం బాల్యాద్భాస్కరనన్దన
భాస్కరుని కుమారుడా, వారు చిన్నప్పటి నుంచే ఎలా నియమించబడ్డారు?
కరోమి తవ సాహాయ్యం హరిభక్తైర్న భాస్కరే
భాస్కరా, నీకు సహాయం చేస్తాను కాని హరిభక్తులతో కాదు.
సర్వేషామేవ దేవానామాదిస్తుపురుషోత్తమః
అన్ని దేవతల్లోను పరమపురుషుడే మొదటివాడు.
వ్యాజేనాపి కృతా యైస్తు ద్వాదశీ పక్షయోర్ద్వయోః
ఎవరైనా ద్వాదశి రోజున రెండు పక్షాల్లోనైనా, కనీసం దాఖలుగా ఆచరిస్తే,
విపర్యయో బ్రహ్మపదాత్సుపుణ్యాత్కృతేవ మార్గే సహ విష్ణుభక్తైః
బ్రహ్మ స్థితి నుండి మార్పు వచ్చినా, గొప్ప పుణ్యంతో విష్ణుభక్తులతో కలిసి మార్గంలో ఆచరించినట్లే అవుతుంది.
నాహం గచ్ఛామి యోగాన్తం పునరేవ జగత్పతే
ప్రభూ, నేను యోగాంతాన్ని మళ్లీ చేరుకోలేను.
తమేకం దేవతాశ్రేష్ఠం సంప్రాప్తే హరివాసరే
హరివాసరము వచ్చినప్పుడు, నేను ఆ ఒక్క దేవతాశ్రేష్ఠుని చేరుకుంటాను.
స మే శత్రుర్మహాన్దేవ తేన లుప్తః పటో మమ
అతడే నా గొప్ప శత్రువు, దేవా; అతని వల్ల నా వస్త్రం పోయింది.
కృతకృత్యో భవిష్యామి గయాపిణ్డప్రదో యథా
గయలో పిండం ఇచ్చినవాడిలా, నేను కూడా సఫలుడవుతాను.
ఉపోషితః స్తుతోవాపి న నియమ్యా మయా హి తే
వారు ఉపవాసం చేసినా, స్తుతించబడినా, నేను వారిని నియంత్రించలేను.
సౌతిరువాచ
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు:
ర్చితయామాస దేవేశో విరిఞ్చిః కుశలాఞ్ఛనః
దేవతల అధిపతి అయిన విరించుడు, సృష్టిలో నిపుణుడై, వాటిని రూపొందించాడు.
భూతత్రాసనమాత్రం తు రూపం స జగృహే విభుః
అఖండశక్తి కలవాడు, భూతాలకు భయాన్ని కలిగించేందుకు మాత్రమే ఒక రూపాన్ని ధరించాడు.
సర్వయోషిద్వరా దేవీమనసా నిర్భితా బభౌ
అన్ని స్త్రీలలో శ్రేష్ఠురాలైన ఆ దేవి, దృఢమైన మనస్సుతో ప్రకాశించింది.
దృష్ట్వా పితామహస్తాం తు రూపద్రవిణసంయుతామ్
ఆమె అందం, ఐశ్వర్యంతో అలంకరించబడినదాన్ని చూసి, పితామహుడు ఆశ్చర్యంగా చూశాడు.
ప్రత్యవాయభయాద్బ్రహ్యా చక్షుషీ సంన్యమీలయత్
పాపభయంతో బ్రహ్మ తన కళ్లను మూసుకున్నాడు.
చిన్తయేద్వీక్షయేద్వాపి జననీం వా సుతామపి
తల్లి లేదా కుమార్తెను మనసులో ఆలోచించినా, చూడగలిగినా,
స యాతి నరకం ఘోరం సంచిన్త్య శ్వపచీమపి
తక్కువ జాతికి చెందిన స్త్రీని కూడా ఆలోచించినా, అతడు ఘోరమైన నరకానికి పోతాడు.
తస్య జన్మకృతం పుణ్యం వృథా భవతి నాన్యథా
జన్మంతో పొందిన పుణ్యం వృథా అవుతుంది; వేరేలా ఉండదు.
పుణ్యస్య సంక్షయాత్పాపీ పాషాణాఖుర్భవేద్ధ్రువమ్
పుణ్యం తగ్గిపోతే, పాపి ఖచ్చితంగా రాయి లా కఠినుడవుతాడు.
జనన్యా అపి పాదౌ తు నాదేయౌ ద్వాదశాబ్దికైః
పన్నెండు సంవత్సరాలు వచ్చినవాడు తన తల్లి పాదాలను కూడా తాకకూడదు.
షష్ట్యతీతాం సుతో ఽభ్యఙ్గే నియుఞ్జీత విచక్షణః
అరవై సంవత్సరాలు దాటి, తెలివైన కుమారుడు తల్లికి అభ్యంగనం చేయవచ్చు.
ఉభయోః పతనం ప్రోక్తం రౌరవే ఽఙ్గారసంచయే
రౌరవ నరకంలో, అగ్నికుండల్లో ఇద్దరికీ పతనం జరుగుతుందని చెప్పబడింది.
వధూహస్తేన యః పాపః పాదశౌచం కరోతి హి
కొత్త వధువు చేతితో ఎవరు పాదాలను శుభ్రం చేయిస్తే, వారు పాపం చేస్తారు.
సూచీముఖైః కృష్ణవక్త్రోర్భుజ్యతే కల్పసంస్థితిమ్
అటువంటి వారు సూచి వంటి నోరు ఉన్న నల్ల ముఖాల ప్రాణుల చేత కల్పకాలం భక్షింపబడతారు.
సాభిలాషేణ మనసా తత్క్షణాత్పతతే నరః
మనసులో కోరికతో ఉన్నవాడు, ఆ క్షణంలోనే పతించిపోతాడు.