ప్రభోర్విత్తం సమశ్నాతి స భవేత్కాష్ఠకీటకః
ప్రభువు సంపదను దుర్వినియోగం చేసినవాడు చెక్కలో పురుగు అవుతాడు.
నియోగీ నరకం యాతి యావత్కల్పశతత్రయమ్
ఆ నియమితుడు మూడు వందల కల్పాలు నరకంలో ఉంటాడు.
భవేద్వేశ్మని మన్దాత్మా ఆఖుః కల్పశతత్రయమ్
మందమైన మనసు కలిగిన ఎలుకగా ఇంట్లో మూడు వందల కల్పాలు జన్మిస్తాడు.
భృత్యాన్వై కర్మకరణే రాజ్ఞో మార్జారతాం వ్రజేత్
రాజు సేవకులలో పనులు చేస్తూ, ఎవరైనా పిల్లిగా అవుతాడు.
పుణ్యేన పుణ్యకర్తారం పాపం పాపేన కర్మణా
పుణ్యంతో పుణ్యకారుడిని పొందుతారు; పాపంతో పాపఫలితాన్ని పొందుతారు.
కల్పాదౌ వర్తమానస్య యావద్యావద్దినం తవ
కల్పం ప్రారంభంలో, నీకు ఉన్న రోజులు ఎంత ఉంటాయో అంతవరకు.
కర్తుం రుక్మాఙ్గదేనాద్య పరాభూతో హి భూభుజా
ఈ రోజు రుక్మాంగదుని చేతిలో ఓడిపోయిన రాజు ఏమీ చేయలేకపోతున్నాడు.
న భుఙ్క్తే వాసరే విష్ణోః సర్వపాపప్రణాశనే
విష్ణువు రోజున, అన్ని పాపాలను తొలగించే రోజున, అతడు భోజనం చేయడు.
విహాయ దేవపూజాం చ తీర్థస్నానాదికస్త్రియామ్
దేవతల పూజను, తీర్థస్నానాన్ని, ఇతర పవిత్ర కార్యాలను ఒక స్త్రీ కోసం వదిలిపెడతాడు.
త్యక్త్వా స్వాధ్యాయహోమాంశ్చ కృత్వా పాపాని భూరిశః
స్వాధ్యాయం, హోమాలను వదిలి, ఎన్నో పాపాలు చేస్తాడు.
మనుజాః పితృభిః సార్ద్ధం తథైవ చ పితామహైః
మనుషులు తమ తండ్రులతో పాటు, తాతలతో కూడి వెళ్తారు.
తథా మాతామహా యాన్తి మాతుర్యే జనకాదయః
అలాగే వారు తల్లి వైపు తాతలతో, తల్లి పూర్వీకులతో కూడి వెళ్తారు.
ఏతద్దుఃఖం పునర్దేవ మమ మర్మవిభేదనమ్
ఈ బాధ మళ్లీ నా హృదయాన్ని చీల్చేస్తోంది, ఓ దేవా.
పితౄణాం బీజతో యస్మాద్ధాత్ర్యా కుక్షౌ ధృతో యతః
తండ్రుల విత్తనంతో, తల్లి గర్భంలో మోసుకొని పుట్టుతారు.
తతో ఽన్యస్య కృతం బ్రహ్మన్బీజం ధాత్రీసముద్భవమ్
కాబట్టి, బ్రహ్మన్, మరొకరి విత్తనం తల్లి గర్భంలో పుట్టినది వారి దానికాదు.
న భార్యాయా భవేద్వీజం న భార్యా కుక్షిధారిణీ
భార్యకు విత్తనం ఉండదు, భార్య గర్భంలో మోసుకొనదు కూడా.
జామాతుః పుణ్యమాహాత్మ్యత్తిన మే శిరసో రుజా
జామాతుడి పుణ్యం, గొప్పతనం వల్ల నాకు తలనొప్పి లేదు.
ఏకాదశ్యుపవాసీ యః స మాం త్యక్త్వా వ్రజేద్ధరిమ్
ఏకాదశి ఉపవాసం చేసే వాడు నన్ను వదిలి హరివైపు వెళ్తాడు.
త్యక్త్వా తు మామకం మార్గం ప్రయాతి హరిమన్దిరమ్
నా మార్గాన్ని వదిలి, హరిదేవుని మందిరానికి వెళ్తాడు.
న తీర్థైర్నాపి దానైర్వా న వ్రతైర్విష్ణువర్జితైః
తీర్థయాత్రల వల్ల కానీ, దానాల వల్ల కానీ, విష్ణువు లేని వ్రతాల వల్ల కానీ కాదు—
యోగేన సంప్రణష్టో వా భృగుపాతేన వా విధే
యోగం వల్ల పోయినా, భృగుపతనం వల్ల పోయినా, ఓ జ్ఞానీ—
గతిం మతిమతాం శ్రేష్ఠ సత్యమేతదుదీరితమ్
ఓ మేధావులలో శ్రేష్ఠుడా, ఇది నిజమే, మార్గం గురించి చెప్పబడినది.
ప్రయాతి లోకే ధరణీధరస్య విదుష్టకర్మాపి మనుష్యజన్మా
చెడుకార్యాలు చేసిన మనిషి కూడా భూమిపతికి లోకాన్ని పొందుతాడు.
విజ్ఞప్తి మాత్రాభయదాప్తికాలం కురుష్వ సర్గస్థితినాసహేతోః
సృష్టి, స్థితి, లయానికి కారణంగా, అభయాన్ని ఇవ్వే సమయాన్ని అడిగినప్పుడు మాత్రమే తెలియజేయు.
నియన్త్రితాః శృఙ్ఖలరజ్జుబన్ధనైః సమీపగా మే వశగా భవేయుః
బంధనాలూ గొలుసులతో కట్టబడి, నా దగ్గర ఉన్నవారు నా ఆధీనంలో ఉంటారు.
విముచ్య కుంభీం సకలో జనౌఘః ప్రయాతి తద్ధామ పరాత్పరస్య
కుంభిలో నుండి అందరినీ విడిపెట్టి, వారు ఆ పరమపదానికి చేరుకుంటారు.
అచ్ఛిద్రైర్గమ్యనానైశ్చ నరైస్త్రిభువనార్చిత
మూడు లోకాల్లో గౌరవింపబడే నిష్కళంకులైన పురుషులు, అనేక యాత్రికులు—
యో న పూర్యతి లోకైఘైః సర్వసత్వసరోరుహైః
ప్రపంచ సమూహాలతో కానీ, అన్ని జీవుల పద్మాలతో కానీ, ఎవ్వరూ ఆయనను నింపలేరు.
స్వకర్మస్థా వికర్మస్థాః శుచయో ఽశుచయో ఽపి వా
తమ తమ పనుల్లో ఉన్నవారు గానీ, తప్పు మార్గంలో ఉన్నవారు గానీ, పవిత్రులు అయినా కాని, అపవిత్రులు అయినా కాని,
సో ఽస్మాకం హి మహాన్ శత్రుర్భవతాం చ విశేషతః
అతడు నిజంగా మనకు గొప్ప శత్రువు, మీకు అయితే మరింత ఎక్కువగా.