ద్వాదశీం యే ప్రపన్నా హి నరా నరవరోత్తమ
నరశ్రేష్ఠుడా! ద్వాదశిని ఆచరించే వారు,
స్రగ్విణః పీతవస్త్రాశ్చ ప్రయాన్తి హరిమన్దిరమ్
పుష్పమాలలు ధరించి, పసుపు వస్త్రాలు వేసుకుని, హరిదేవుని ఆలయానికి వెళ్తారు.
పాపేన్ధనస్య ఘోరస్య పావకాఖ్యో మహీపతే
రాజా! ఘోరమైన పాపభారం ఉన్నవారి కోసం పవక అనే అగ్ని ఉంది.
ఇచ్ఛద్భిర్విపులాన్యోగాన్పుత్రపౌత్రాదికాంస్తథా
ఎవరైనా ఎంతో శ్రమపడి, కుమారులు, మనవళ్లు మొదలైనవారు కావాలని కోరుకుంటే—
బహువృజినసమేతో ఽకామతః కామతో వా వ్రజతి పదమనన్తం లోకనాథస్య విష్ణోః
ఎంతటి పాపాలు చేసినవాడైనా, కోరికలు లేని వాడైనా, కోరికలతో ఉన్నవాడైనా, ఎవరు అయినా ఈ లోకాల యజమాని అయిన అనంతుడు విష్ణువు నివాసాన్ని చేరతారు.
పప్రచ్ఛుర్మునయః సూతం వ్యాసశిష్యం మహామతిమ్
మహర్షులు, వ్యాసుని శిష్యుడైన జ్ఞానవంతుడైన సూతుని అడిగారు.
మాహాత్మ్యం కథయామాస ఉపవాసవిధిం తథా
అతడు ఆ మహిమను, అలాగే ఉపవాసం చేసే విధానాన్ని వివరించసాగాడు.
మాహాత్మ్యం చక్రిణశ్చాపి సర్వపాపౌఘ శాన్తిదమ్
చక్రధారి పరమాత్ముడి మహిమను, అది అన్ని పాపాలను తొలగించి శాంతిని ఇస్తుందని కూడా చెప్పాడు.
అష్టాదశ పురాణాని భవాన్ జానాతి మానద
గౌరవాన్ని ఇచ్చేవాడా, నువ్వు పదహారూ ఎనిమిది పురాణాలను తెలుసు.
తన్నాస్తి యన్న వేత్సి త్వం పురాణేషు స్మృతిష్వపి
పురాణాలలో లేదా స్మృతులలో నీవు తెలియని విషయం ఏదీ లేదు.
అస్మాకం సంశయః కశ్చిద్ధృదయే సంప్రవర్తతే
మన హృదయాలలో ఒక సందేహం కలిగింది.
తిథేః ప్రాన్తముపోష్యం స్యాదాహోస్విన్మూలమేవ చ
తిథి చివరలో ఉపవాసం చేయాలా, లేక మొదట్లోనే చేయాలా?
తిథేః ప్రాన్తం సురాణాం హి ఉపోష్యం ప్రీతివర్ద్ధనమ్
దేవతలకు ఆనందాన్ని పెంచేది తిథి చివరలో ఉపవాసం చేయడమే.
అతః ప్రాన్తముపోష్యం హి తిథేర్దశఫలేప్సుభిః
కాబట్టి, పది రెట్లు ఫలితం కోరేవారు తిథి చివరలో ఉపవాసం చేయాలి.
పూర్వవిద్ధా న కర్తవ్యా ద్వితీయా చాష్టమీ తథా
మునుపటి రోజుతో తాకిన తిథిలో, లేదా రెండవ, ఎనిమిదవ తిథిలో ఉపవాసం చేయకూడదు.
పూర్వవిద్ధా ద్విజశ్రేష్ఠాః కర్తవ్యా సప్తమీ సదా
ద్విజశ్రేష్ఠులారా, మునుపటి రోజుతో తాకిన ఏడవ తిథిని ఎప్పుడూ పాటించాలి.
పూర్వవిద్ధానిమాంస్త్యక్త్వా నరకం ప్రతిపద్యతే
ఈ మునుపటి రోజుతో తాకిన తిథులను వదిలేస్తే నరకంలో పడతారు.
ఏతచ్ఛ్రుతం మయా విప్రాః కృష్ణద్వైపాయనాత్పురా
బ్రాహ్మణులారా, నేను ఈ విషయాన్ని క్రిష్ణ ద్వైపాయనుని నుండి ముందే విన్నాను.
పూర్వవిద్ధా తు మన్తవ్యా ప్రభూతా నోదయం వినా
మునుపటి రోజుతో తాకిన తిథి, అది ఎక్కువగా ఉంటే మాత్రమే అలా భావించాలి; ఉదయం సూర్యోదయముండకపోతే కాదు.
పిత్ర్యే ఽస్తమనవేలాయాం స్పర్శే పూర్ణా నిగద్యతే
పితృకార్యానికి, సూర్యాస్తమయం సమయంలో తాకితే అది పూర్తిగా జరిగినదిగా చెప్పబడుతుంది.
ప్రత్యహం శోధయేత్ప్రాజ్ఞస్తిథిం దైవజ్ఞచిన్తకాత్
ప్రతి రోజు, జ్ఞానులు జ్యోతిష్కుని సలహాతో తిథిని తెలుసుకోవాలి.
చన్ద్రార్కచారవిజ్ఞానాత్కాలం కాలవిదో విదుః
చంద్రుడు, సూర్యుడు ఎలా సంచరిస్తున్నారో తెలుసుకునే వారు కాలాన్ని నిర్ణయిస్తారు.
వర్జయన్తి నరాస్తజ్జ్ఞా యామాంశ్చ చతురో ద్విజాః
దానిని తెలుసుకున్న వారు దూరంగా ఉంటారు, ద్విజులు నాలుగు యామాలను వదిలిపెడతారు.
న దివా శుద్ధిమాప్నోతి తదా రాత్రౌ విధీయతే
పగలు పవిత్రత లభించదు; ఆ సమయంలో రాత్రిపూట చేయాలని నియమించబడింది.
విధిరేష మయా ఖ్యాతో నరాణాముపవాసినామ్
ఉపవాసం చేసే మనుషులకు ఈ నియమాన్ని నేను వివరంగా చెప్పాను.
స్నానార్చనక్రియా కార్య్యా దానహోమాదిసంయుతా
స్నానం, పూజ, దానం, హోమం వంటి కర్మలు తప్పక చేయాలి.
శతయజ్ఞాధికం వాపి నరః ప్రాప్నోత్యసంశయమ్
వంద యజ్ఞాలకన్నా ఎక్కువ ఫలితం నిస్సందేహంగా మనిషికి లభిస్తుంది.
పితృతర్పణసంయుక్తం న దృష్ట్వా ద్వాదశీదినమ్
పితృ తర్పణంతో కూడిన ద్వాదశి రోజు గమనించకపోతే,
కరోతి ధర్మహరణమస్నాతేవ సరస్వతీ
అతడు ధర్మాన్ని ఉల్లంఘించినవాడవుతాడు, సరస్వతి స్నానం చేయనట్టే.
ఉపోష్యా ద్వాదశీ పుణ్యా పూర్వవిద్ధాం వివర్జయేత్
పుణ్యమైన ద్వాదశిని ఉపవాసంతో ఆచరించాలి; పూర్వవిధ్ధ ద్వాదశిని తప్పుకోవాలి.