పాశం ఛిత్వా తథా తస్య కృచ్ఛ్రమేకం చరేద్దిజః
కట్టును కోసిన తరువాత ద్విజుడు ఒక ప్రకృచ్చ్ర వ్రతం చేయాలి.
కృచ్ఛ్రార్ధ్దమాచరేజ్జ్ఞానాదజ్ఞానాదైన్దవద్వయమ్
తెలుసుకుని చేసినపుడు అర్ధ ప్రకృచ్చ్ర వ్రతం చేయాలి; తెలియక చేసినపుడు రెండు ఇంద్ర వ్రతాలు చేయాలి.
అగమ్యాగమనే విప్రో మద్యగో మాంసభక్షణే
వేదపఠనుడైనవాడు నిషిద్ధ స్త్రీ సమీపించటం, మద్యం సేవించటం లేదా మాంసం తినటం చేస్తే,
మహాపాతకకర్త్తారశ్చత్వారో ఽథ విశేషతః
ఇలాంటి నాలుగు పెద్ద పాపాలు చేసే వారు ఉన్నారు.
రహస్యకరణో ఽప్యేవం మాసమభ్యస్య పురుషః
ఇవి రహస్యంగా చేసినా, పురుషుడు నెల రోజుల పాటు వ్రతం చేయాలి.
రజకశ్చర్మకారశ్చ నటో బురుడ ఏవ చ
ధోబీ, చర్మకారుడు, నాటుడు, బురుడవాడు—
భుక్త్వా చైషాం స్త్రియో గత్వా పీత్వా యఃప్రతిగృహ్యతే
వారితో కలిసి భోజనం చేసి, వారి స్త్రీలను చేరి, వారితో తాగి, వారివద్ద నుండి తీసుకున్నవాడు—
మాతరం గురుపత్నీం చ దుహితృభగినీస్నుషాః
తల్లి, గురుపత్ని, కుమార్తె, అక్కచెల్లెళ్లు, కోడళ్ళు—
రాజ్ఞీం ప్రవ్రజితాం ధాత్రీం తథావర్ణోత్తమామపి
రాణి అయినా, సన్యాసినిగా మారినవారు అయినా, పాలించే దాయాడు అయినా, అత్యున్నత వర్గానికి చెందిన మహిళ అయినా —
అమూషు పితృగోత్రాసు మాతృగోత్రగతాసు చ
వీరిలో ఎవరు తండ్రి వంశానికి చెందినవారైనా, తల్లి వంశానికి చెందినవారైనా,
వేశ్యాభిగమనే పాపం వ్యపోహన్తి ద్విజా స్తథా
ఇలాంటి సందర్భాల్లో, ద్విజులు వేశ్యలను ఆశ్రయించడం ద్వారా పాపాన్ని తొలగించుకుంటారు.
గురుతల్పగతో కుర్యార్ద్బాహ్మణో విధివద్రూతమ్
బ్రాహ్మణుడు గురుపత్నిని ఆశ్రయిస్తే, నిర్ణీతమైన ప్రాయశ్చిత్తాన్ని తప్పక చేయాలి.
దణ్డాదూర్ధ్వం ప్రహారేణ యస్తు గాం వినిపాతయేత్
ఎవరైనా దండుతో పైభాగంలో కొట్టి ఆవును కూల్చితే,
అఙ్గుష్ఠమాత్రస్థూలస్తు బాహుమాత్రఘప్రమాణకః
గాయం బొటనవేల పరిమాణంలోనైనా, లేక భుజం అంత పరిమాణంలోనైనా,
గవాం నిపాతనే చైవ గర్భో ఽపి సంభవేద్యది
ఆవును కూల్చినప్పుడు, దాని గర్భం కూడా బయటపడితే,
బన్ధనే రోధనే చైవ పోషణే వా గవాం రుజామ్
ఆవులను కట్టడం, నిర్బంధించడం, పోషణలో నిర్లక్ష్యం చేయడం, లేదా బాధ పెట్టడం జరిగినప్పుడు,
మూర్చ్ఛితః పతితో వాపి దణ్డేనాభిహతస్తతః
ఆవు మూర్చిపోయినా, పడిపోయినా, లేదా దండుతో కొట్టబడినా,
గ్రాసం వా యది గృహ్ణీయాత్తోయం వాపి పిబేద్యది
అలాంటి స్థితిలో ఆవు తిండి తిన్నా, నీరు తాగినా,
కష్టలోష్టాశ్మభిర్గావః శస్త్రైర్వా నిహతా యది
కట్టెలతో, మట్టితో, రాళ్లతో, ఆయుధాలతో ఆవులను చంపితే,
కాష్టే సాన్తపనం ప్రోక్తం ప్రాజాపత్యం తు లోష్టకే
కట్టెతో కొట్టినపుడు సాంతపన ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలి; మట్టితో కొట్టినపుడు ప్రాజాపత్య ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలి.
ఔషధం స్నేహమాహారం దద్యాద్గోబ్రాహ్మణేషు చ
ఆవులకు, బ్రాహ్మణులకు ఔషధం, నూనె, లేదా ఆహారం ఇవ్వాలి.
తైలభేషజపానే చ భేషజానాం చ భక్షణే
నూనెను ఔషధంగా తాగినప్పుడు, లేదా మందులు తిన్నప్పుడు,
వత్సానాం కణ్ఠబన్ధేన క్రియయాభేషజేన తు
పిల్లలని మెడకు కట్టడం ద్వారా, లేదా మందు విధానం చేయడం ద్వారా,
పాదే చైవాస్య రోమాణి ద్విపాదే శ్మశ్రు కేవలమ్
పాదంలో రోమాలను తీసివేయాలి; రెండు కాళ్లలో కేవలం మీసాన్ని మాత్రమే తీసివేయాలి.
సర్వాన్కేశాన్సముద్ధృత్య ఛేదయేదఙ్గులద్వయమ్
శరీరంలోని అన్ని రోమాలను తీసివేసి, రెండు వేళ్ల వెడల్పు వరకు కత్తిరించాలి.
న స్తియా వపనం కార్యం న చ వీరాసనం స్మృతమ్
స్త్రీకి తల కత్తిరించడం చేయరాదు; ఆమెకు వీరాసనం కూడా చెప్పబడలేదు.
రాజా వా రాజపుత్రఘో వా బ్రాహ్మణో వా బహుశ్రుతః
రాజు అయినా, రాజకుమారుడు అయినా, లేదా విద్యావంతుడైన బ్రాహ్మణుడు అయినా,
కేశానాం రక్షఘణార్థం చ ద్విగుణం వ్రతమాదిశేత్
తల వెంట్రుకలు పవిత్రంగా ఉండేందుకు, రెట్టింపు వ్రతాన్ని ఆచరించాలి.
ద్విగుణే గతు వ్రతే చీర్ణే ద్విగుణా వ్రతదక్షిణా
ఆ రెట్టింపు వ్రతాన్ని పూర్తిగా ఆచరించిన తర్వాత, వ్రతానికి ఇచ్చే దక్షిణ కూడా రెట్టింపు చేయాలి.
అశ్రౌతస్మార్తవిహితం ప్రాయశ్చిత్తం వదన్తి యే
శ్రుతి, స్మృతి ద్వారా నిర్దేశించని ప్రాయశ్చిత్తాన్ని చెప్పేవారు,