స్వకర్మత్యాగినశ్చాపి దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
తన కర్తవ్యాన్ని వదిలేసినవాడికి ఇచ్చిన దానం ఫలించదు.
నక్షత్రసూచకస్యాపి దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
నక్షత్రాల గురించి చెప్పేవాడికి ఇచ్చిన దానం కూడా ఫలించదు.
అయాజ్యయాజకస్యాపి దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
యజ్ఞాలు చేయడానికి అర్హుడు కానివాడికి ఇచ్చిన దానం కూడా ఫలించదు.
ధర్మవిక్రయిణో విప్ర దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
ధర్మాన్ని అమ్ముకునే వాడికి ఇచ్చిన దానం కూడా ఫలించదు, బ్రాహ్మణా.
పరోపతాపినశ్చాపి దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
ఇతరులకు హాని చేసే వాడికి ఇచ్చిన దానం కూడా ఫలించదు.
ధావకో వా భవేత్తేషాం దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
వారు సేవకుడైనా, అలాంటి వాడికి ఇచ్చిన దానం ఫలించదు.
అభక్ష్య భక్షకస్యాపి దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
తినకూడని పదార్థాలు తినేవాడికి ఇచ్చిన దానం కూడా ఫలించదు.
పైంశ్వలాన్నభుజశ్చాపి దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
శవకర్మానికి ఉపయోగించే అన్నం తినేవాడికి ఇచ్చిన దానం కూడా ఫలించదు.
దుష్ప్రతిగ్రహదగ్ధస్య దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
తప్పుగా దానం తీసుకునే వాడికి ఇచ్చిన దానం ఫలితం ఇవ్వదు.
సధ్యాభోజిన ఏవాపిదత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
ఇచ్చిన వెంటనే తినే వాడికి ఇచ్చిన దానం కూడా ఫలించదు.
కుణ్డస్య చాపి గోలస్య దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
తలపై జుట్టు లేని వాడికైనా, వంకరమైన వాడికైనా ఇచ్చిన దానం ఫలితం ఇవ్వదు.
స్త్రీజితస్యాతిదుష్టస్య దత్తం భవిత నిష్ఫలమ్
స్త్రీల వల్ల వశమైనవాడికైనా, చాలా దుష్టుడైనవాడికైనా ఇచ్చిన దానం ఫలించదు.
చౌరస్య పిశునస్యాపి దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
దొంగకైనా, ఇతరులను నిందించే వాడికైనా ఇచ్చిన దానం ఫలితం ఇవ్వదు.
సత్కర్మనిరతాయాపి దేయం యత్నేన నారద
నారదా! మంచి పనుల్లో నిమగ్నుడైనవారికైనా శ్రమతో దానం చేయాలి.
యాచితం వాపి పాత్రేణ భవేత్తద్దానముత్తమమ్
యోగ్యుడైనవాడు అడిగినప్పుడు ఇచ్చే దానమే ఉత్తమమైన దానం.
యద్దానం దీయతే పాత్రే తత్కామ్యం మధ్యమం స్మృతమ్
యోగ్యుడైనవారికి కోరికతో ఇచ్చే దానం మధ్యమంగా భావించబడుతుంది.
క్రుద్ధేనాశ్రద్ధయాపాత్రే తద్దానం మధ్యమం స్మృతమ్
కోపంతో, విశ్వాసం లేకుండా, అర్హత లేని వాడికి ఇచ్చే దానం మధ్యమమైనదిగా చెప్పబడుతుంది.
ఉత్తమం హరిప్రీత్యర్థం ప్రాహుర్వేదవిదాం వరాః
హరిని సంతుష్టిపర్చేందుకు ఇచ్చే దానమే శ్రేష్ఠమని వేదాన్ని తెలిసిన వారు చెబుతారు.
దానభోగవినాశాశ్చ రాయః స్యుర్గతయస్త్రిధా
దానం, భోగం, ధనం — ఇవి ముగ్గురకూ నష్టమయ్యే మార్గాలు మూడు అని అంటారు.
ధనం ధర్మఫలం విప్ర ధర్మో మాధవతుష్టికృత్
బ్రాహ్మణా! ధనం ధర్మఫలం, ధర్మం మాధవుడు సంతోషించేందుకు కారణం.
యత్ర మూలఫలైర్వృక్షాః పరకార్యం ప్రకుర్వతే
వృక్షాలు తమ వేర్లు, ఫలాలతో ఇతరులకు ఉపయోగపడే చోట
పరకార్యం న యే మర్త్యాః కాయేనాపి ధనేన వా
శరీరంతోనైనా, ధనంతోనైనా ఇతరులకు ఉపకారం చేయని మానవులు
అత్రేతిహాసం వక్ష్యామి శృణు నారద తత్త్వతః
ఇక్కడ ఒక పురాతన కథను చెబుతాను, నారదా! నీవు శ్రద్ధగా విను.
గఙ్గామాహాత్మ్యసహితం సర్వపాపప్రణాశనమ్
అది గంగామహిమ గురించి, అన్ని పాపాలను నశింపజేసే కథ.
ఆసీద్భగీరథో రాజా సగరాన్వయసంభవః
సగరుని వంశంలో జన్మించిన భగీరథుడు అనే రాజు ఉన్నాడు.
సర్వధర్మరతో నిత్యం సత్యసంధః ప్రతాపవాన్
అతడు ఎల్లప్పుడూ అన్ని ధర్మాలలో నిమగ్నుడై, నిజాయితీగా ఉండి, గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్నాడు.
ప్రాలేయాద్రిసమో ధైర్యే ధర్మే ధర్మసమో నృపః
ధైర్యంలో హిమాలయాల్లా అచంచలంగా ఉండేవాడు, ధర్మంలో ధర్మదేవుడితో సమానంగా ఉన్న రాజు.
సర్వసంపత్సమాయుక్తః సర్వానన్దకరో మునే
అతడు అన్ని సంపదలతో కూడి, అందరికీ ఆనందాన్ని పంచేవాడు, ఓ మునీశ్వరా!
పరాక్రమీ గుణనిధిర్మైత్రః కారుణికః సధీః
అతడు పరాక్రమవంతుడు, మంచి లక్షణాల ఖజానా, అందరితో స్నేహపూర్వకంగా, దయతో, వివేకంతో ఉండేవాడు.
ధర్మరాజో ద్విజశ్రేష్ఠ కదాచిద్ద్రష్టుమాగతః
ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! ఒకసారి ధర్మరాజు అతడిని చూడటానికి వచ్చాడు.