ఒకప్పుడు, మానవులకు కాలమును, శుభాశుభాలను తెలియజేయడానికి, ఋషులు ముహూర్తాల విశేషాలను వివరించారు. ప్రతి రోజును పదిహేనవ భాగంగా విభజించి, రాత్రిని కూడా అదే విధంగా లెక్కించాలి. ఆ ముహూర్తాలలో కొన్ని ప్రత్యేకమైన పేర్లు ఉన్నాయి—అర్యమన్, రాక్షస, బ్రాహ్మ, పిత్ర్య, అగ్నేయ, అభిజిత్ అనే ముహూర్తాలు ప్రసిద్ధి చెందాయి. శుభకార్యాల రోజున ఈ ముహూర్తాలను నివారించాలి; అయితే, ఒక ముహూర్తానికి దేవత అధిపతి అయినప్పుడు, ప్రయాణాలు వంటి పనులు ఎప్పుడైనా చేయవచ్చు. శూల ముహూర్తం ఎనిమిదవ, పదవ ముహూర్తాలలో ఉంటుంది; శాని ముహూర్తం పద ఎనిమిదవ ముహూర్తం తరువాత వస్తుంది. వజ్రపాతం అనే దుర్ఘటన ఐదవ, తొమ్మిదవ ముహూర్తాలలో సంభవిస్తుంది. ఇరవై ఒక్కవ నక్షత్రం నుండి, ప్రతి ముహూర్తాన్ని క్రమంగా గుర్తించాలి. సూర్య, పితృ, త్వష్టృ, మిత్ర, పతభ నక్షత్రాలు, ధిష్ణ్యలో ఎన్నో ఉంటాయి; ఇక్కడ, యోగము అశుభంగా ఉంటే, దుర్ఘటనలు సంభవిస్తాయి. చంద్రదినాలు, వారాల యోగాన్ని కలిపి పదమూడు ముహూర్తాలు ఉంటాయి. ఏడు చంద్రదినం ఆదివారానికి, మొదటి చంద్రదినం సోమవారానికి వస్తే, ఆనంద, కాలదండ, ధూమ్రధాత్రి, సుధాకర, మిత్ర, మానస, పద్మ, లుంబక, ఉత్పాత, మృత్యు, రాక్షస, వర, స్థైర్య, వర్ధమాన—ఈ ముహూర్తాలు వరుసగా ఉంటాయి. ఆదివారంలో దస్ర, భార్దిదు, భార్ద్విధ; వైశ్వదేవ నుండి భాగుసుత, వారుణ నుండి భాస్కరాత్మజ; సోమవారంలో మిత్రభ, ఆచార్య, తిష్య, పౌష్ణ, భృగుపుత్ర; ఆదిత్య, భౌమకి నందా; శుక్ర, శశాంకకి భద్రా; శుక్రవారంలో నందా, సోమవారంలో భద్రా, మంగళవారంలో జయా; పదకొండవ చంద్రదినం సోమవారానికి, పన్నెండవది ఆదివారానికి; మంగళవారంలో ఐదవ, తొమ్మిదవ చంద్రదినాలు "దగ్ద యోగం"గా పిలుస్తారు. బుధవారం శ్రవిష్ట, ఆర్యమభ; గురువారం జ్యేష్ట, భృగుదినం; విశాఖ నుండి, నాలుగు సమూహాలు, సూర్యునికి, ఆదివారానికి వరుసగా ఉంటాయి. రోజు, చంద్రదినం కలయికలు, అలాగే రోజు, నక్షత్రం కలయికలు శుభంగా ఉండవు. కఠిన, ఎనిమిది కన్నులు, పెద్ద పొట్ట, మందగతి, మంధాకినీ—ఈ లక్షణాలు వరుసగా: శూద్రుడు, దొంగ, వైశ్యుడు, భూమి, దేవత, రాజు, పశువు. ఉదయం రాజులకు హాని, మధ్యాహ్నం బ్రాహ్మణులకు, సాయంత్రం సామాన్యులకు హాని కలుగుతుంది. రాత్రి, రాత్రి సంచారులకు, నటులకు, రాత్రి చివర్లో చురుకైన వారికి హాని కలుగుతుంది. సూర్యుడు మేషరాశిలోకి ప్రవేశిస్తే, దుర్భాగ్యం, కలహం వస్తుంది. అశ్వాలు, కుక్కలు, ఒంటెలు, ఎద్దులు, కాలాళ్ళు, ఆయుధాలు, వాహనాలు—క్లబ్లు, గదలు, కత్తులు, దండలు, బాణాలు, విల్లు, శూలాలు—అన్నం, పాయసం, దానం, సూప్, పాలు, పెరుగు—పశువులు, వ్యాపారులు, ప్రజలు, పిల్లలు, పశువుల మధ్య నివసించే వారు—all these are affected. నాలుగు కాళ్ళు ఉన్న జంతువు, నువ్వులు, పాము నిద్రిస్తే, మార్పు సంభవిస్తుంది. ఆయుధాలు, వాహనాలు, ఆహారం, వ్యక్తి కులానికి సంబంధించినవి—all these are influenced. కనికరం, మందమైన స్వభావం, మధ్యస్థ స్వభావం, అందమైన కన్నులు—ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. సూర్యుడు స్థిరరాశిలోకి ప్రవేశిస్తే, దానిని విష్ణుపదగా పిలుస్తారు. సూర్యుడు తుల, మేషరాశిలో సమాన రేఖను దాటి ప్రవేశిస్తే, దానిని సమాన రేఖ ప్రవేశం అంటారు. సమాన రేఖ సమయంలో పదహారు శుభ మార్గాలు ప్రకటించబడ్డాయి. శుభం తూర్పు, పడమర, దక్షిణ, ఉత్తర దిశల్లో ఉంటే, అది ముందుగా లేదా తరువాతి రోజున కలుగుతుంది. ఇలా ఋషులు ముహూర్తాల విశేషాలను, శుభాశుభాలను, కాలచక్రాన్ని తెలియజేశారు.