ఒకసారి, ప్రాచీన కాలంలో, నారద మహర్షి శాస్త్రాల విశేషాలను తెలుసుకోవాలని ఆసక్తితో అడిగారు. అప్పుడు, జ్ఞానవంతుడు శాస్త్రకర్త ఇలా వివరించసాగారు: "నారదా! వ్యాకరణంలో 'క్య'తో ప్రారంభమయ్యే ఏడు ధాతువులు, అలాగే 'సౌత్ర' మరియు 'స్తంభ్వాదిక'తో మొదలయ్యే ధాతువులన్నీ రెండు విధాలుగా ఉంటాయి. 'కుధా'తో ప్రారంభమయ్యే ఇరవై రెండు ధాతువులు ఉదాత్త స్వరంతో పరిగణించబడతాయి. పరస్మైపద ధాతువులు స్వరిత స్వరంతో తీసుకోవాలి. 'చుర్'తో మొదలుకొని 'ఞ్య్'తో ముగిసే ధాతువులు మొత్తం నూట ముప్పై ఆరు ఉన్నాయి. 'చర్చా'తో ప్రారంభమయ్యే, 'ఆధృషీయ'తో ముగిసే, అలాగే 'ప్య్'తో ముగిసే ధాతువులన్నీ కూడా లెక్కించబడ్డాయి. 'పద్'తో ప్రారంభమయ్యే పది ధాతువులు ఆత్మనేపద రూపంలో ఉంటాయని ప్రకటించబడింది. ధాతువు భావంలో, మూల పదం నుంచి అనేక విధాలుగా వాడుకలు గుర్తించబడ్డాయి. 'చిత్ర'తో ప్రారంభమయ్యే, కర్త, కరణ సంబంధమైన ధాతువులు కూడా ఇందులో ఉన్నాయి. 'స్తోమ'తో ప్రారంభమయ్యే పదహారు ధాతువులు ఇచ్చినవి, ఇది 'అండతస్య'కు ఉదాహరణ. ఈ ధాతువులన్నీ అన్ని గుంపులకు చెందుతాయి; అలాగే, అవి అనేక అర్థాలను వ్యక్తీకరిస్తాయి. ఇది సంక్షిప్తంగా చెప్పబడింది; పూర్తి వివరణను వివిధ చోట్ల ఇవ్వబడింది. 'వృంగ్' మరియు 'వృంజ్' తప్ప, 'అ'తో ముగిసే అన్ని ధాతువులు తొలగించబడ్డవి. 'భంజ్', 'భుజ్', 'భ్రస్జ్', 'మత్', 'జి', 'యజ్', 'యుజ్', 'రుజ్', 'రంజ్', 'అవి', 'జిర్', 'స్వంజ్', 'ఇసంజ్', 'సృజ' వంటి ధాతువులు ఉన్నాయి. 'శద్', 'సదీ', 'స్విద్యతి', 'స్కందిర్', 'హదీ', 'క్రుధ్', 'క్షుధి', 'బుధ్యతి', 'మన్య', 'అన్నా', 'ప్క్షిప్', 'చుపిత', 'ప్టిప', 'స్తృప్యతి', 'దృప్యతి', 'క్రుషి', 'దంశి', 'దిశీ', 'దృశ్', 'మృషి', 'రుష్', 'లిశ్', 'విశ్', 'స్పృశ', 'కృషి' వంటి ఇతర ధాతువులు కూడా ఉన్నాయి. 'వసతి', 'దహతి', 'హిదుహో', 'నహ్మిహ్', 'రుహ్లీ', 'హ్వహి' వంటి ధాతువులు కూడా అలాగే ఉన్నాయి. 'చాద్యా' అనేవి అవ్యయాలు, 'గవయ'లు; 'ప్రాద్యా'లు దిశ, స్థలం, కాలం నుండి ఉద్భవిస్తాయి. గుంపుల పఠనం, సూక్తుల పఠనం, ధాతువుల పఠనం కూడా ఉన్నాయి. నారదా! వేద పదాలు, లోక పదాలు, స్థాపిత పదాలు అన్నీ ఉన్నాయి. సంక్షిప్త పద్ధతిలో, సరైన పదాలను నిర్ణయించవచ్చు. దీనికి మూలం, ప్రత్యయం, ఉపసర్గా, లోపం, యోగం వంటివి ఉపయోగించబడతాయి. అయితే, ఈ పదాల సంపూర్ణత, అనంతత్వం కారణంగా, ఎవ్వరూ అన్నింటినీ చెప్పలేరు, నారదా! ఇప్పుడు, ధర్మం సాధనకు, కేవలం జ్ఞానంతోనే ప్రజలకు ఫలితాలు కలుగుతాయి. లెక్కింపు, జాతకం, బ్రాహ్మణా! స్కంధా అనే సంగ్రహాలు కూడా ఉన్నాయి. విచారణ, చంద్రగ్రహణం, సూర్యగ్రహణం, అలాగే ఉదాస్యము. జాతకంలో, రాశుల విభాగాలు, గ్రహాల ఉద్భవం, జన్మ సంబంధ విషయాలు ఉన్నాయి. కార్యాలు, జీవితం, ఎనిమిది గుంపులు, రాజయోగాలు, దివ్యయోగాలు ఉన్నాయి. గ్రహస్థితుల ఫలితాలు, మిశ్రమయోగాలు, మద్దతు యోగాలు. నష్టమైన జన్మ నిర్ణయం, అలాగే ద్రేష్కాణ లక్షణాలు. తిథి, దినం, నక్షత్రం, అర్ధతిథి సంయోగాలు ఉన్నాయి. చంద్రుడి వWaxing, waning, అలాగే అన్ని నక్షత్ర కాలాలు. మొదటి జుట్టు కటింగ్, చెవి రంధ్రనం, ముండనం, కత్తి కట్టడం వంటి శుభకార్యాలు. ప్రయాణ ప్రారంభం, స్థల ప్రవేశం, ఆకస్మిక వర్షం, ప్రత్యేక కార్యాలు. ఒకటి, పది, వంద, వెయ్యి, పదివేలు, లక్ష సంఖ్యలు. 'నిరవర', 'మహాపద్మ', 'శంకు', సముద్రం వంటి పెద్ద లెక్కలు. క్రమంలోనూ, అక్రమంలోనూ, అవసరమైన ఫలితానికి అనుగుణంగా కలిపి లెక్కించాలి. భాగకర్త శుద్ధంగా ఉన్నప్పుడు, శేషాన్ని చివరి భాగం ద్వారా గుణించాలి, అదే ఫలితం. చివరి భాగం బేసి అయితే, బేసిని వదిలి, మూలాన్ని విడిగా పెట్టాలి. ఆ గుణితం, బ్రాహ్మణా, వదిలి, మూలంతో మళ్లీ భాగించాలి." ఇలా నారద మహర్షికి శాస్త్రజ్ఞుడు శాస్త్ర విశేషాలను, ధాతువుల లక్షణాలను, లెక్కింపు పద్ధతులను, జాతక విశేషాలను, వివిధ కార్యాల విధానాలను, పరిమితి, అనంతత్వాన్ని, పద్ధతులను ఎంతో నిశితంగా, క్రమంగా, ప్రేమతో వివరించారు.