ఒకప్పుడు, నారద muni, సనాతన ధర్మం యొక్క గూఢార్థాలను తెలుసుకోవాలనే తపనతో, ఋషుల సమక్షంలో ప్రశ్నలు అడిగాడు. ఆ సమయంలో, జ్ఞానవంతుడు అతనికి ఈ విధంగా వివరించసాగాడు: ‘‘బ్రహ్మా, దండధారి, రక్తం, చిన్నదనం, ఆది—ఇవి అన్నీ సృష్టి యొక్క మూలాలు. ఇవి పక్కదారి కదలడం, కష్టత, దానం, అవతరణ, భక్షణ, దెబ్బలు ఇచ్చే లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి. ఇప్పుడు, నేను ఎన్నో గుణాలు, పదార్థాలు, క్రియలు, సంయోగాలు, లింగాలను ఎలా ఉన్నాయో వివరిస్తాను. నైపుణ్యం కలిగినవాడు, స్వయం-జన్మ, కర్త, తల్లి—ఇవి ఉన్నా, తండ్రి మాత్రం లేదు. సంపద, చంద్రుడు, ఆవు చేతి, రథం, బంగారం మరియు మరెన్నో పదార్థాలు ఉన్నాయి. అంచు నుండి జన్మించినవారు, విషం, వజ్రం, పాము—ఇవి అన్నీ విశ్వంలో ఉన్నదానికీ, పరస్పర సంబంధాలకూ ఉదాహరణలు. మునుపటి, తరువాతి, దక్షిణ, పై, క్రింది—ఇవి దిక్కుల వివరణ. మొదటి, చివరి, తక్కువ, అర్ధం—ఇవి మన మధ్య సంబంధాలను సూచిస్తాయి. అలాగే, స్వీయ-పక్షం, ఇతరుల పక్షం మధ్య వ్యతిరేకత, తిరుగుబాటు, అవినాశి కూడా ఉన్నాయి. గార్గ్య, నాడాయన, ఆత్రేయ, గాంగేయ—ఇవరు మాతృబంధువులు. ఇద్దరు కలసి చేసిన పనిలో, కర్మాధికారి, స్థిరత్వం, కుంకుమ కూడా ఉంది. స్వప్రయోజనంలో దొంగ; సమప్రయోజనంలో, చంద్రునిలా ముఖాన్ని తిలకించడం జరుగుతుంది. ఆవు సంపద; ధనవంతుడు, కష్ట సమయంలో ఎంత కొలుస్తాడో తెలుసుకోవాలి. పుష్పమాల ధరించినవాడు, తపస్వి, జ్ఞాని, మోసగాడు—ఇవి విషయానికి అనుగుణంగా ఉంటాయి. కొంత తక్కువగా ఉన్నదాన్ని ‘సన్నిహితమైనది’ లేదా ‘దాదాపు’ అని పిలుస్తారు. పటు కులంలో నింద, వైద్యుని ఉచ్చు ప్రశంసలో. సమృద్ధి, ఆహారం, మట్టి, బంగారం—ఇవి పదార్థాల రూపాల్లో ఉంటాయి. నల్లగా, తెల్లగా—ఇవి నామధేయాలు; అవినాశి పదార్థాలు. కొలతలో, మోకాళ్ల వరకు, రెండు మోకాళ్లకు సమానం—ఇవి కొలతలు. ‘ఏది’, ‘ఇద్దరిలో ఏది’—ఇవి సంఖ్యను నిర్దేశించడంలో ఉపయోగించబడతాయి. ‘ఎంత’, ‘కొంత’, ‘ఎన్ని సార్లు’, ‘ఎన్ని’—ఇవి నారదా, సంఖ్యను సూచిస్తాయి. ‘రెండు మార్గాల్లో’, ‘ద్వయం’, ‘రెండు భాగాలు’—ఇవి సంఖ్యా విధానాలు, ఓ మునిశ్రేష్ఠ. ‘జోడీ’, ‘త్రయం’, ‘రెండు’, ‘మూడు’—ఇవి సంఖ్యా రూపాలు. ఇప్పుడు, త్రైన, పౌష్ణ, టుండిభ, వృందారక, కృషీవల; అవటీట, వనాట, నిబిడ, చెక్షుషాకిన్; విద్యాతుంచు, బహుతిథ, పర్వత, శృంగిణ; చిల్ల, చిపిట, చిక్వ, వాతూల, కుతప; ఊర్నాయు, మరుత, ఏకాకీ, చర్మణ్వతి; ఆసంది, వంచ, చక్రీవత్, తూష్ణీక, జల్పతకీ; శాంత, శాంతి, శంయశాంత, శంయోహంయు, శుభంయు—ఇవి నామాలు. భవతి, బగభూవ, భవితా, భవిష్యతి, భవత్, అభవత్, భగవత్, భవేచ్చ; అట్టి, జగ్ఘాస, అట్టాత్, స్యతి, అట్ట్వా, దదత్, ద్విరఘాస, దాత్స్యత్; దిదేవ, దేవితా, దేవిష్యతి, అదీవ్యత్, దీవ్యేత్, దీవ్యాత్; సునోత్, అసునోత్, సునుయాత్, సూయాత్, అశావిత్, అసోష్యత్, ఉతుదతి; అతౌత్, సీదత్, ఓత్స్యత్, ఇటి, రుణద్ధి, రూరోధ, రొద్ధా, రోత్స్యతి; తనోతి, తతాన, తనితా, తనిష్యతి, తనోత్, అతనోత్, తనుయాత్; అక్రీణాత్, క్రీణాత్, క్రీణీయాత్, క్రీయాత్, అక్రైషీత్, అక్రేష్యత్, చోరయతి, చోరయామాస, చోరయితా, చోరయిష్యతి, చోరయతు—ఇవి క్రియా రూపాలు. క్రియల సమాహారంలో, ఓ మునీ, జ్ఞానవంతుడు ‘బోభూయతే’ అని పిలవబడతాడు. మూలానికి అనుదాత్త స్వరం ఉన్నప్పుడు, క్రియల మార్పులో కూడా అదే జరుగుతుంది. పర్యస్మైపద రూపం, కర్తకి వర్తించాలి, వ్యాకరణశాస్త్ర ప్రకారం, మిగిలినవారికి కాదు.’’ అలా, ఋషి నారదుని ప్రశ్నలకు సమాధానంగా, సృష్టి, పదార్థాలు, గుణాలు, సంయోగాలు, లింగాలు, సంఖ్యలు, నామాలు, క్రియలు, వ్యాకరణ నియమాలు అన్నీ సుస్పష్టంగా వివరించి, ధర్మజ్ఞానం ప్రసాదించాడు.