ఓ మహర్షీ, శ్రద్ధగా వినుము. జడ పదార్థాలకు సంబంధించి రెండు విభక్తులు వాడుతారు—మనస్సులో జరిగే చర్య లేదా నిర్లక్ష్య భావాన్ని సూచించేందుకు. నాల్గవ విభక్తి ప్రయోజనార్థకంగా, అలాగే 'తుమ్' అనే ప్రత్యయంతో వచ్చే అర్థాలకూ ఉపయోగిస్తారు. ఏడవ విభక్తి కాలాన్ని, స్థితిని సూచించేందుకు ఉపయోగించబడుతుంది; ఈ సందర్భాల్లో ఆరో విభక్తినీ వర్తింపజేస్తారు. నిర్దిష్టతను తెలియజేయాలంటే రెండు విభక్తులు అవసరం అవుతాయి; కారణాన్ని తెలియజేయాలంటే ఆరో విభక్తిని వినియోగిస్తారు. హానికరమైన క్రియలను ఉపయోగించే సందర్భాల్లో, చర్య ఉపకరణం లేదా కర్త ద్వారా జరిగినప్పుడు, ఈ విభక్తులను అనుసరిస్తారు. 'భూ' అనే ధాతుతో ప్రారంభమయ్యే ధాతురూపాల్లో, పదిహేను లక్షారాలు—అంటే కాలములు, విధిలింగాలు—వాడుకలో ఉన్నాయి. 'మి', 'వస్', 'మస్', 'సః' అనే ప్రతయాలు ఆత్మనేపదానికి చెందుతాయి; 'పా', 'నా', 'మ్', 'ప', 'నే', 'దమ్' అనే ప్రతయాలు పరస్మైపదానికి వర్తిస్తాయి. 'ఏ', 'వహే', 'మహ' అనే ప్రత్యయాలు ఇతరులకు, ముఖ్యంగా విధిలింగంతో ప్రారంభమయ్యే రూపాల్లో వర్తిస్తాయని తెలుసుకోవాలి. మధ్యమ పురుషాన్ని 'యుష్మద్', ఉత్తమ పురుషాన్ని 'అస్మద్' సూచిస్తాయి. 'లట్' అనే కాలప్రత్యయం వర్తమానాన్ని, అలాగే నేటికి చెందని గతాన్ని తెలియజేస్తుంది. విధిలింగాది ఇతర లింగాలు, ఆశీర్వాదాత్మక విధిలింగం రెండు విధాలుగా ఉంటాయని తెలుసుకో, మహర్షీ. 'ళిట్' అనే కాలప్రత్యయం భవిష్యత్తుకి వర్తిస్తుంది, అయితే ధాతువు స్వయంగా భవిష్యత్ సంకేతాన్ని ఇస్తే తప్ప. సంప్రదాయంలో సమాహిత మొదలైన ఉదాహరణలతో పూర్వకాలాన్ని వివరించబడింది. 'హోతృ', 'కార', 'సేయం', 'లాంగలీ', 'షా' వంటి రూపాలు పరంపరగా స్థిరించబడ్డాయి. అలాగే, 'శీతార్త', 'సేంద్ర', 'సౌకార' వంటి రూపాలు కూడానే. ఈ ప్రాథమిక రూపాలు ఇక్కడ విష్ణువుకే చెందుతాయి; అందుకే గురువుకు క్రింద నైవేద్యం సమర్పించబడుతుంది. 'శౌరీ', 'ఎతౌ' అనే పదాలు విష్ణువును సూచిస్తాయి; 'ఇమౌ' దుర్గను, 'అమూ' మనలను, 'అర్జునః' కూడా అలాగే. 'షడ్' అనగా ఆరు, 'షణ్మాతరః' అంటే ఆరు తల్లులు; 'వాక్చుర', 'వాగ్దస్రితా' వంటి పదాలు కూడా ఇలానే. 'ప్రశ్న' అనే పదం హరిలో ఆరో రూపాన్ని సూచిస్తుంది; 'కృష్ణష్టీక' అనే పదం కూడా అలాగే. నీవే చక్రధారి, నీవే దొంగ, నీవే పరాక్రమవంతుడవు. ఆమె శక్తులను గంగగా భావిస్తుంది; హరి కోస్తే మరణం, శివుడు కోస్తే వినాశనం. కేశం కనిపిస్తుంది; ఇక్కడ బలహీనులు నిద్రలో ఉన్నారు; ఇవన్నీ ఆ కారణంగా కోరబడతాయి. ఈయన శారంగధన్వి, ఈయనే రాముడు; ఈ విధంగా సమాహారం ప్రకటించబడింది. నా మనస్సు రామునందు, స్వచ్ఛంగా, నిర్మలంగా ఆనందిస్తుంది; ఓ రామా, నేను నీకు నమస్కరిస్తున్నాను. పాలకులు మొదలుకొని అందరూ స్నేహితులే; హరి భర్తగా ఉన్నాడు. తప్పులేకుండా, ఆవు అవయవాలు కలిగి, రెండు, మూడు, నాలుగు కూడా ఉంటాయి. ఎనిమిది, ఓ మునీ, ఈ చక్రవర్తి, చంచలమైన రూపం, మనస్సుతో కూడి ఉన్నాడు. ఉశనస్, ఆవి అనే శక్తులు మనుష్యునిలో ఉంటాయి; అవి ఎరుపు రంగులో, ముగింపు గుర్తుతో ఉంటాయి. ఆవు, పడవ, రూపాలు, పాలు, ఆకలి, ఆకాశం, అప్పుడప్పుడు జ్ఞానం కూడా అంతే. నాయకుడు, నీరు, వాక్కు, అలాగే కర్త, అధికం, గాలి కూడా. ఇది బ్రహ్మ, దండధారి, రక్తం, చిన్నదనం, మొదలు. పక్కదారి, కష్టం, ఇచ్చే స్వభావం, అవ్వడం, తినడం, కొట్టడం—ఇవి అన్నీ. ఎన్ని గుణాలు, పదార్థాలు, క్రియలు, సంయోగాలు, లింగాలు ఉన్నాయో నేను ప్రకటిస్తున్నాను. నిపుణుడు, స్వయంభూవు, కర్త, తల్లి—కాని తండ్రి కాదు. ధనం, చంద్రుడు, ఆవు కడుపు, రథం, బంగారం, ఇంకా అనేక పదార్థాలు. అంచు నుండి జనించినవాడు, విషం, వజ్రం, పాము; అలాగే, అన్నీ, విశ్వం, రెండు, పరస్పర సంబంధాలు. పూర్వం, ఉత్తరం, దక్షిణం, పై, కింది—ఇవి అన్నీ. మొదటి, చివరి, చిన్నది, అర్ధం, నీవు, మేము. అంతే కాక, స్వీయ, పర, వ్యతిరేకం, మార్పు, నశించనిది కూడా. గార్గ్య, నాడాయణ, ఆత్రేయ, గాంగేయ—ఇవన్నీ మాతుల మేనల్లుళ్లు. ఈ విధంగా, మహర్షీ, సంస్కృత వ్యాకరణంలోని గంభీరమైన విధానాలు, పదార్థాల పరంపర, పరమార్థాలు నీకు వివరించబడ్డాయి.