శ్రద్ధగా వినుము—శబ్దాల పరంపరలోని స్వరాల విశేషతలను నేను వివరిస్తున్నాను. సంగీతంలో, స్వరాల మధ్య ఉండే విరామాలు చిన్నవి, పొడవైనవి, హఠాత్తుగా వచ్చేవిగా ఉంటాయి. స్వరాన్ని ఎత్తుగా పలికినపుడు, అలాగే స్వరిత స్వరంలో కూడా, ప్రకాశం ఎలా ఉంటుందో జ్ఞానులు తెలుసుకుంటారు. స్వరాలు మూడు విధాలుగా ఉంటాయి: ఎత్తుగా ఉన్నవి (ఉదాత్త), ఎత్తుగా లేనివి (అనుదాత్త), స్వరితతో కూడినవి. ఇప్పుడు, పఠనంలో ఉన్న మూడు రకాల స్వరాలను నేను వివరించబోతున్నాను. ఇందులో, ఉదాత్త స్వరం వెంటనే స్వరిత స్వరం వస్తుంది. ఒక అక్షరం స్వరాన్ని దాటి పోయినపుడు, దానిని స్వరిత అంటారు; ఇది రెండు విధాలుగా చెప్పబడింది. ఈ స్వరం సందర్భాన్ని బట్టి ఏడు విధాలుగా పరిగణించాలి. ఈ ఏడు స్వరాలను కుడి చెవి వినికిడికి అనుగుణంగా ఉపయోగించాలి. ఎత్తైనదానికి మించినది ఏదీ లేదు, తక్కువదానికి కన్నా తక్కువది ఏదీ లేదు. ఎత్తైనదాని మధ్యలో, తక్కువదాని మధ్యలో ఉన్నదాన్ని 'మధ్యస్థం' అని సంప్రదాయంలో అంటారు. ఉదాత్త స్వరంలో నిషాద, గాంధార స్వరాలు ఉంటాయి; అనుదాత్త స్వరంలో ఋషభ, ధైవత స్వరాలు ఉంటాయి. గొట్ట, ఉచ్చారణ మూలంలో ఉచ్చరించబడే అక్షరాలు—గుట్టరాలూ, శస్పరాలూ, మూలభాగం నుండి ఉచ్చరించేవి—సహజంగా పుట్టి, త్వరగా, స్పష్టంగా, స్థిరమైన వ్యంజనాలతో ఉచ్చరించబడతాయి. ఇప్పుడు వీటి లక్షణాలను వేర్వేరుగా వివరించబోతున్నాను. 'క' లేదా 'వ'తో కూడిన అక్షరం కూడా స్వరితమవుతుంది. ఎక్కడైతే 'ఇ' స్వరం ఉదాత్తమవుతుందో, కొన్ని సందర్భాల్లో 'ప' మరియు 'వ'లో కూడా అదే జరుగుతుంది. రెండు ఉదాత్త స్వరాల నుండి 'ఏ' లేదా 'ఓ' ఉత్పన్నమయ్యే చోట, లేదా 'అ' స్పష్టంగా ఉచ్చరించబడే చోట, ఏదైనా ఉదాత్త స్వరాన్ని అనుసరిస్తే అది స్వరితమవుతుంది. అవగ్రహం తర్వాత వెంటనే స్వరితం వచ్చినచోట, 'ఇ' అక్షరం మరొక 'ఇ'తో కలిసినచోట, స్వరితం స్వతంత్రంగా లేదా కలిసినచోట, ఆ స్వరం స్వభావం వల్ల గానం ప్రారంభంలో ప్రాధాన్యమైన స్వరంగా పరిగణించబడుతుంది, త్వరగా పలికబడుతుంది. శబ్దం తొలగిపోయినచోట, దానిని ముడుచుకున్న విరామంగా పరిగణిస్తారు; కలిసిన స్వరాన్ని 'హీగోవర్ణ' అంటారు. ఒకే అక్షరాన్ని ఎత్తుగా పలికే ముందు మరొక అక్షరం ఉన్నచోట, నాలుగు ప్రారంభ స్వరాలు ఉంటాయి—వాటిని 'కంశ', 'పుంం', 'స్ఫుటి' అని శాస్త్రంలో అంటారు. ఒక పదం 'ఇ'తో ముగిసి, తదుపరి పదం 'ఉ'తో ప్రారంభమైతే, లేదా రెండు 'ఉ'లు కలిసిన పదం తరువాత వస్తే, మూడు దీర్ఘ స్వరాలను గుర్తించాలి, అలాగే అక్షర సంధిలో వచ్చే స్వరాలను కూడా. ఎక్కడైనా ఎన్నో ఉదాత్త అక్షరాల మధ్యలో అనుదాత్త అక్షరం వస్తే, లేదా రెండు లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ ఉదాత్త అక్షరాలు కలిసినచోట, 'ర' లేదా 'హ' ఎప్పుడూ ద్విగుణీకరణం చెందవు. మూడవది నాల్గవదితో, రెండవది మొదటిదితో కలిసివుంటుంది. ముందున్నది అంత్యంగా ఉన్నదైతే, అది అంత్యంగా ఉన్నదానివరకు నిత్యం కొనసాగుతుంది. అక్షర సమూహాలలో చివరి అక్షరాలు, అలాగే 'శ', 'ష', 'స', లేదా అవి చివరి అక్షరాలతో కలిసినచోట, మూడవది, నాల్గవది, అలాగే నాల్గవదినంతరం వచ్చే పదం, వాటి తర్వాత అనుస్వార, ఉపధ్మానీయ, మూర్ధన్య అక్షరాలు కొన్ని సందర్భాల్లో వరుసగా వస్తాయి. ఎక్కడైనా సంధి కనిపిస్తే, పదాంత్య వ్యంజనం ఉన్నచోట, సంధి ఉన్నచోట ఉదాత్త స్వరం వస్తుంది, అలాగే అది పొడిగించబడుతుంది. సంధి ద్వారా వచ్చే స్వరాలను కూడా సంధికి అనుగుణంగా గుర్తించాలి. పదాంత్య అనుస్వారం, అలాగే తన ప్రత్యయంలో వరుసగా వచ్చే అనుస్వారం కూడా ఇలానే పరిగణించాలి. ఇలా, స్వరాల, సంధుల, అక్షరల, స్వరితాల పరంపరలోని నియమాలను, వాటి స్వభావాన్ని, పరిమాణాన్ని, ప్రకాశాన్ని, పరిచయాన్ని మనం తెలుసుకోవాలి. ఇది వేదపాఠంలో స్వరాల మహత్త్వాన్ని ప్రతిపాదిస్తూ, పరంపరగా వచ్చిన నియమాలను మనకు తెలియజేస్తుంది.