శ్రద్ధగా విను. మనకు తెలిసిన ఇంద్రియాలు ఐదు—శ్రవణం, ఘ్రాణం, రుచిచూపు, స్పర్శ, దృష్టి. ఇవే మనకు అనుభూతిని ఇస్తాయి. కానీ స్థావర జీవుల్లో, అంటే మొక్కల వంటి వాటిలో, ఈ ఐదు భూతాలు స్పష్టంగా కనిపించవు. చెట్ల శరీరంలో కూడా ఐదు భూతాలు కనబడవు. అవి స్పర్శను గ్రహించలేవు, కాబట్టి ఐదు భూతాలు ఎలా ఉంటాయో? అంతేకాదు, ఆకాశ తత్వం అపరిమితమైనది కనుక, చెట్లలో ఆ భౌతిక ఆకాశ తత్త్వం ఉండదు. అయినా, చెట్లలో ఎల్లప్పుడూ పుష్పాలు, ఫలాలు పుట్టడం కనిపిస్తుంది. అవి ఎండిపోవడం, పాడవడం కూడా జరుగుతుంది. దీని ద్వారా స్పర్శ కూడా చెట్లలో ఉందని తెలుస్తుంది. శబ్దాన్ని మనం చెవుల ద్వారా గ్రహిస్తాం కాబట్టి, చెట్లు కూడా వినగలవని అర్థం. కనబడని మార్గం లేదనగా, చెట్లకు చూపు కూడా ఉంది. అవి ఆరోగ్యంగా ఉండి, పుష్పాలు పండించగలవు కాబట్టి, ఘ్రాణశక్తి కూడా ఉంది. నేను చెట్లలో జీవాన్ని గ్రహిస్తున్నాను. అవి చైతన్యరహితంగా లేవు. ఆహారం మార్పిడి ద్వారా, తేమ, పెరుగుదల వస్తాయి. ఈ మార్పులు ఒక్కొక్కటిగా విభజించబడి, శరీరం పనిచేయడానికి కారణమవుతాయి. ఈ విధంగా, శరీరంలో ఉన్న ఈ సముదాయం భూమి తత్త్వంతో కూడి ఉంటుంది. అగ్ని ద్వారా జననం జరుగుతుంది; శరీరధారులు ఐదు అగ్నులవల్ల ఏర్పడతారు. ఆకాశం నుండి ఈ ఐదు భూతాలు జీవుల శరీరాల్లో ఉద్భవిస్తాయి. నీరు ఐదు రూపాల్లో ఎల్లప్పుడూ జీవుల శరీరాల్లో ఉంటుంది. ప్రాణవాయువుతో జీవి పోషణ పొందుతుంది; అలాగే వ్యాన వాయువు ద్వారా జీవి నిలుస్తుంది. ఈ ఐదు వాయువులు శరీరాన్ని చుట్టుముట్టి ఉంటాయి. ఇప్పుడు, ఆ పరిమళ లక్షణాలను వివరంగా చెప్పుతాను—అవి ఆకర్షణ, ఘనత్వం, పిసుకు, పొడి, పారదర్శకం. కళ్ళతో వెలుతురు చూడగలం, గాలితో స్పర్శను అనుభవించగలం. ఇప్పుడు రుచిజ్ఞానం గురించి చెబుతాను. రుచులు ఆరు—తీపి, ఉప్పు, చేదు, వగరు, పులుపు, కారం. శబ్దం, స్పర్శ, రూపం—ఈ మూడు లక్షణాలు వెలుతురుకి చెందాయి. చిన్నది, పొడవైనది, మందమైనది, నాలుగు మూలలది, సూక్ష్మమైనది, గుండ్రంగా ఉండేది; అలాగే గట్టి, అతుక్కునే, మృదువైన, లిప్తమైన, మృదువైన, కఠినమైన లక్షణాలు ఉన్నాయి. వాటిలో, ఆకాశానికి ఒక్క లక్షణం మాత్రమే ఉంది, అదే శబ్దం. షడ్జ, ఋషభ, గాంధార, మధ్యమ, ధైవత మొదలైన ఏడు స్వర లక్షణాలు ఆకాశం నుండే ఉద్భవిస్తాయి. మృదంగం, డోలు, శంఖం, మేఘగర్జన, రథధ్వని—ఇవి అన్ని శబ్ద లక్షణాలకు ఉదాహరణలు. గాలి లక్షణం స్పర్శ. స్పర్శ అనేక విధాలుగా ఉంటుంది—కఠినమైనది, మృదువైనది, మృదువైనది, తేలికైనది, బరువైనది. ఈ విధంగా, గాలి లక్షణం పదకొండు విధాలుగా చెప్పబడింది. అది నిరంతరంగా తొందరగా, తొమ్మిది రకాల ఊపిరి ప్రవాహాలుగా కదులుతుంది; దాని ప్రయాణం అచ్చంగా ఉండదు. నీరు, అగ్ని, గాలి—ఈ మూడు ఎల్లప్పుడూ శరీరంలో చురుకుగా ఉంటాయి. బలమైన జీవి భూమి తత్త్వాన్ని పొందినట్లే, ప్రాణవాయువు తలలో లేదా వాక్కు అగ్నిలో ఉన్నప్పుడు అది కదులుతుంది. మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారం, భూతాలు, ఇంద్రియాలు—ఇవి అన్నీ సమమైన వాయువుతో కలిసి, వాటి వాటి మార్గాన్ని చేరుకుంటాయి. ఇలా, ఈ శరీరంలో భూతాల, ఇంద్రియాల, ప్రాణవాయువుల, రుచుల, పరిమళాల, శబ్దాల, స్పర్శల లక్షణాలను నీవు తెలుసుకో.