ஸம்பந்தாத்காரணாத்யைஸ்தத்போகௌத்ஸுக்யேந சோதநாத்
கருவிகள் மற்றும் பிறவற்றுடன் தொடர்பும், அனுபவிக்கும் ஆசையாலும் அது உந்தப்படுகிறது.
அகர்த்ரு'த்வாப்யுபகமே போக்த்ரு'த்வாக்யா வ்ரு'தாஸ்ய து
செய்யும் தன்மை இல்லை என்று ஒப்புக்கொண்டால், அனுபவிப்பவன் என்ற பெயர் வீணாகும்.
கர்த்ரு'த்வரஹிதே பும்ஸி கரணாத்யப்ரயோஜகே
மனிதனில் செயல் செய்யும் தன்மை இல்லையெனில், கருவிகள் மற்றும் பிறவைப் பயன்பாடில்லை.
கரணாதிப்ரயோக்த்ரு'ஆத்வம் வித்யயைவாஸ்ய ஸம்மதம்
கருவிகள் முதலியவற்றுக்கு காரணமான தன்மை, அறிவால் மட்டுமே ஏற்கப்படுகிறது.
யேந போக்யாய ஜநிதா பித்யங்கே புருஷே புநஃ
அதன் மூலம், அனுபவத்திற்காக உடல் கொண்ட மனிதனில் மீண்டும் வேறுபாடு உண்டாகிறது.
ஏபிஸ்தத்த்வைஶ்ச போக்த்ரு'த்வதஶாயாம் கலிதோ யதா
இந்த தத்துவங்களால், அவன் அனுபவிப்பவன் என்ற நிலையில் நிலைபெறுகிறான்.
கலைவ ப்ரஶ்சாதவ்யக்தம் ஸூதே போக்யாய சாஸ்ய து
நேரம் வந்தபோது, மறைந்துள்ளதை அதற்கே உரிய அனுபவத்திற்காக வெளிப்படுத்துகிறது.
குணாநாமவிபாகோ ऽத்ர ஹ்யாதாரே க்ஷ்மாதிபாகவத்
முனிவரே, நிலம் முதலான ஆதாரங்களில் குணங்களின் வேறுபாடு இல்லை.
த்ரய ஏவ குணா ஹ்யஷாமவ்யக்தாதேவ ஸம்பவஃ
மறைந்துள்ளதிலிருந்து மூன்று குணங்களே தோன்றுகின்றன.
குணதோ தீஶ்ச விஷயாத்யவஸாயஸ்வரூபிணீ
குணங்களிலிருந்து, பொருள்களை உறுதி செய்யும் புத்தி பிறக்கிறது.
மஹத்தத்தவாதஹ்ரூ'ங்காரோ ஜாதஃ ஸம்ரம்பவ்ரு'த்திமாந்
பெரும் தத்துவத்திலிருந்து, துவக்க செயல்பாட்டுடன் அகங்காரம் உருவாகிறது.
ஸத்த்வா த்விகுணபேதேந ஸ புநஸ்த்ரிவிதோ பவேத்
அந்த அகங்காரம், குணங்கள் இருவகையாகப் பிரிவதால், மீண்டும் மூன்று வகையாகும்.
தத்ர தைஜஸதோ ஜ்ஞாநேந்த்ரியாணி மநஸா ஸஹ
அதில், ஒளி போன்ற (சத்த்வ) பகுதியிலிருந்து அறிவு உறுப்புகள் மற்றும் மனம் தோன்றுகின்றன.
ராஜஸாஞ்ச க்ரியாஹேதோஸ்ததா கர்மேந்த்ரியாணி து
ஆற்றல் நிறைந்த (ரஜஸ்) பகுதியிலிருந்து, செயல் செய்வதற்காக செயல் உறுப்புகள் தோன்றுகின்றன.
இச்சாரூபம் ச ஸம்கல்பவ்யாபாரம் தத்ர வை மநஃ
அங்கு, மனம் ஆசை மற்றும் எண்ணம் செயல் ஆகிய இயல்புகளைக் கொண்டது.
பஹிஃ கரணபாவேந ஸ்வோசிதேந யதஃ ஸதா
அது எப்போதும் தன் இயல்புக்கு ஏற்ப வெளியில் ஒரு உறுப்பாக செயல்படுகிறது.
கரோத்யந்தஃஸ்திதம் பூயஸ்ததோ ऽந்தஃ கரணம் மநஃ
மற்றவற்றை விட அது உள்ளே அதிகம் செயல் படுகிறது; ஆகவே மனம் உள்ளுறை உறுப்பாக அழைக்கப்படுகிறது.
இச்சாஸம்ரம்பபோதாக்யா வ்ரு'த்தயஃ க்ரமதோ ऽஸ்ய து
இதன் இயல்புகள் வரிசையாக ஆசை, துவக்கம், அறிவு என அழைக்கப்படுகின்றன.
க்ராஹ்யாஶ்ச விஷயா ஹ்யேஷாம் ஜ்ஞேயாஃ ஶப்தாதயோ முநே
இவை grasp செய்யும் பொருள்கள், முனிவரே, ஒலி முதலியவை என்று அறியப்பட வேண்டும்.
வாக்பாணிபாதபாயூபஸ்தாஸ்து கர்மேந்த்ரியாண்யபி
வாக்கு, கை, கால், புறப்பாதை, உபஸ்தானம் ஆகியவை செயல் உறுப்புகள் ஆகும்.
கரணாநி ச ஸித்திநா ந க்ரு'திஃ கரணைர்விநா
உறுப்புகள் சாதனங்கள்; உறுப்புகள் இல்லாமல் செயல் இல்லை.
சேஷ்டந்தே கார்யமாலம்ப்ய விபுத்வாத்கரணாநி து
உறுப்புகள் தங்களுடைய வல்லமையால் பொருள்களை அடிப்படையாக கொண்டு செயல்களைச் செய்கின்றன.
தேப்யோ பூதாந்யேககுணாந்யாக்யாதாநி பவந்தி ஹி
இவற்றிலிருந்து ஒவ்வொன்றும் ஒரு குணம் கொண்ட பஞ்சபூதங்கள் தோன்றுகின்றன என்று கூறப்படுகிறது.
ரூபம் த்ரிஷு ரஸஶ்சைவ த்வயோர்கந்தஃ க்ஷிதௌ ததா
மூன்றில் உருவம், இரண்டில் ருசி, நிலத்தில் வாசனை உள்ளது.
பாகஶ்ச ஸம்க்ரஹஶ்சைவ தாரணம் சேதி கத்யதே
சமைத்தல், சேர்த்தல், காப்பாற்றுதல் என்ற மூன்றும் கூறப்பட்டுள்ளன.
பாஸ்வதக்நௌ ஜலே ஶுக்லம் க்ஷிதௌ ஶுக்லாத்யநேகதா
ஒளிரும் நெருப்பிலும், நீரிலும், பூமியிலும் வெண்மை மற்றும் பிற குணங்கள் பலவகையாக தோன்றுகின்றன.
கந்தஃ க்ஷிதாவஸுரபிஃ ஸுரபிஶ்ச ப்ரகீர்திதஃ
பூமியில் மணம் 'சுரபி' என்று அழைக்கப்படுகிறது; அது புகழ்பெற்றதாகும்.
பூதஸ்ய து விஶேஷோ ऽயம் விஶேஷரஹிதம் து தத்
இது பஞ்சபூதத்தின் தனித்துவம்; வேறுபாடில்லாதது அதுவே ஆகும்.
பஞ்சபூதாத்மகம் ஸர்வம் ஜகத்ஸ்தாவரஜங்கமம்
உலகில் நிலையானவை மற்றும் நகர்வன அனைத்தும் ஐந்து பூதங்களால் ஆனவை.
தேஹே ऽஸ்திமாம்ஸகேஶத்வங்நகதந்தாஶ்ச பார்திவாஃ
உடலில் எலும்பு, மாமிசம், முடி, தோல், நகம், பற்கள் ஆகியவை பூமி tattuvaththினவை.