மநுவந்வாத்மநேபாஷௌ ஸ்வரிதேத்த்க்ரு'ஞுதாஹ்ரு'தஃ
மனு, வன், ஆத்மன் ஆகிய வடிவங்களில், ஸ்வரித ச்வரத்துடன் சொல்லப்படும் வேர் 'க்ரிஞ்' என்று அழைக்கப்படுகிறது.
க்யாத்யாஃ ஸப்தோபயேபாஷாஃ ஸௌத்ராஃ ஸ்தம்ப்வாதிகாஸ்ததா
'க்யா' என்று தொடங்கும் ஏழு வேர் சொற்கள் இருபக்கமாகவும், அதுபோல் 'சௌத்ர' மற்றும் 'ஸ்தம்ப்வாதிக' என்று தொடங்கும் சொற்களும் இருபக்கமாகும்.
த்வாவிம்ஶதிருதாத்தேதஃ குதாத்யா தாதவோ மதாஃ
'குதா' என்று தொடங்கும் இருபத்து இரண்டு வேர் சொற்கள் உதாத்த ச்வரத்துடன் உள்ளதாக கருதப்படுகின்றன.
பரஸ்மைபதிநஶ்சாத ஸ்வரிதேத்க்ரஹ ஏவ ச
மேலும், பரஸ்மைபத வேர் சொற்கள் ஸ்வரித ச்வரத்துடன் எடுத்துக்கொள்ளப்பட வேண்டும்.
சுராத்யா தாதவோ ஞ்யந்தா ஷட்ர்த்ரிம்ஶததிகஃ ஶதம்
'சுர்' என்று தொடங்கி 'ஞ்ய்' என்று முடியும் வேர் சொற்கள் நூற்றி முப்பத்தாறு என எண்ணப்படுகின்றன.
சர்சாத்யா ஆத்ரு'ஷீயாஸ்து ப்யந்தா வா பரிகீர்திதாஃ
'சர்சா' என்று தொடங்கி 'ஆத்ருஷீய' அல்லது 'ப்ய்' என்று முடியும் வேர் சொற்களும் இங்கு குறிப்பிடப்பட்டுள்ளன.
பதாத்யாஸ்து தஶ ப்ரோக்தா தாதவோ ஹ்யாத்மநேபதே
'பத்' என்று தொடங்கும் பத்து வேர் சொற்கள் ஆத்மனேபதமாகும் என்று கூறப்பட்டுள்ளது.
தாத்வர்தே ப்ராதிபதிகாத்வஹுலம் சேஷ்டவந்மதம்
வேர் பொருளில், பிரதிபதிகத்திலிருந்து பலவகை பயன்பாடுகள் ஏற்கப்படுகின்றன.
தாத்வர்தே கர்த்ரு'கரணாஞ்சித்ராத்யாஶ்சாபி தாதவஃ
வேர் பொருளில், 'சித்ர' என்று தொடங்கும், செய்பவர் மற்றும் கருவி தொடர்புடைய வேர் சொற்களும் சேர்க்கப்படுகின்றன.
ஸ்தோமாத்யாஃ ஷோடஶ ததா அந்ததஸ்யம் நிதர்ஶநம்
'ஸ்தோம' என்று தொடங்கும் பதினாறு வேர் சொற்கள் இங்கே கொடுக்கப்பட்டுள்ளன; இது 'அந்ததஸ்ய' என்பதற்கான எடுத்துக்காட்டு.
ஸர்வே ஸர்வகணீயாஶ்ச ததாநேகார்தவாசிநஃ
இவை அனைத்தும் எல்லா குழுக்களிலும் சேர்க்கப்பட்டவை; மேலும், பலவகை அர்த்தங்களைத் தெரிவிக்கின்றன.
ஸம்க்ஷேபோ ऽயம் ஸமுத்திஷ்டோ விஸ்தரஸ்தத்ர தத்ர ச
இது ஒரு சுருக்கமாக கூறப்பட்டது; விரிவான விளக்கம் இடம் இடமாக வழங்கப்பட்டுள்ளது.
வ்ரு'ங்வ்ரு'ஞ்ப்யாம் ச விநைகாசோ ऽஜந்தேஷு நிஹதாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ
'வ்ரிங்' மற்றும் 'வ்ரிஞ்' தவிர, 'அ' என்ற எழுத்தில் முடியும் வேர் சொற்கள் அனைத்தும் விலக்கப்பட்டவை எனக் கருதப்படுகின்றன.
பஞ்ஜ்புஜ்ப்ரஸ்ஜ்மத்ஜியஜ்யுஜ்ருஜ்ரஞ்ஜவிஜிர்ஸ்வஞ்ஜிஸஞ்ஜ்ஸ்ரு'ஜஃ
பஞ்ச், புஜ், ப்ரஸ்ஜ், மத், ஜி, யஜ், யுஜ், ருஜ், ரஞ்ச், அவி, ஜிர், ஸ்வஞ்ச், இசஞ்ச், ஸ்ரிஜ் என்பவை அந்த வேர் சொற்கள்.
ஶத்ஸதீ ஸ்வித்யதிஃஸ்கந்திர்ஹதீ க்ருத்க்ஷுதிபுத்யதீ
சட், சதி, சுவித்யதி, ஸ்கந்திர், ஹதி, க்ருத், க்ஷுதி, புத்தி ஆகிய சொற்கள்.
மந்யஹந்நாப்க்ஷிப்சுபிதப்திபஸ்த்ரு'ப்யதித்ரு'ப்யதீ
மன்ய, அன்னா, ப்க்ஷிப், சுபித, ப்திப, ஸ்திருப்யதி, திருப்யதி என்ற சொற்கள்.
க்ருஶிர்தம்ஶிதிஶீ த்ரு'ஶ்ம்ரு'ஶ்ரிருஶ்லிஶ்விஶ்ஸ்ப்ரு'ஶஃ க்ரு'ஷிஃ
க்ருஷி, தம்ஷி, திசீ, த்ருஷ், ம்ருஷி, ருஷ், லிஷ், விஷ், ஸ்ப்ருஷ, க்ருஷி ஆகிய சொற்கள்.
வஸதிர்தஹதிஹிதுஹோ நஹ்மிஹ்ருஹ்லிஹ்வஹிஸ்ததா
வசதி, தஹதி, ஹிதுஹோ, நஹ்மிஹ், ருஹ்லி, ஹ்வஹி என்பனவும் அதுபோலவே.
சாத்யா நிபாதா கவயஃ ப்ராத்யா திக்தேஶகாலஜாஃ
சாத்யா என்பது அவ்விதமான மாற்றமில்லா சொற்கள்; கவய, ப்ராத்யா என்பவை திசை, இடம், காலம் ஆகியவற்றிலிருந்து உருவாகும்.
கணபாடஃ ஸூத்ரபாடோ தாதுபாடஸ்ததைவ ச
கணப்பாடம், சூத்திரப்பாடம், அதுபோலவே தாது பாடமும் உள்ளன.
ஶப்தாஃ ஸித்தா வைதிகாஸ்து லௌகிகாஶ்சாபி நாரத
நாரதா, நிலைபெற்ற சொற்கள், வேதசொற்கள், உலகியலான சொற்களும் உள்ளன.
லகுமார்கேண ஶப்தாநாம் ஸாதூநாம் ஸம்நிரூபணம்
சுருக்கமான முறையில் நல்ல சொற்களைத் தேர்வு செய்வது.
ப்ரக்ரு'திப்ரத்யயாதேஶலோபாகமமுகைஃ க்ரு'தம்
மூலம், பிரத்தியயம், மாற்றம், கழித்தல், சேர்த்தல் ஆகியவற்றால் உருவாகின்றன.
காத்ஸ்ந்யேர்ந வக்துமாநந்த்யாத்கோ ऽபிஶக்தோ ந நாரத
அவை முழுமையாகவும், அளவிட முடியாத அளவிலும் இருப்பதால், யாராலும் அனைத்தையும் கூற முடியாது, நாரதா.
யஸ்ய விஜ்ஞாந மாத்ரேண தர்மஸித்திர்பவேந்ந்ரு'ணாம்
யாருடைய அறிவால் மட்டும் மனிதர்களுக்கு தர்மம் நிறைவேறும்.
கணிதம் ஜாதகம் விப்ர ஸம்ஹிதாஸ்கந்தஸம்ஜ்ஞிதாஃ
கணிதம், ஜாதகம், பிராமணா, ஸங்கிரகங்கள் ஸ்கந்தம் என்று அழைக்கப்படுகின்றன.
அநுயோகஶ்சந்த்ரஸூர்யக்ரஹணம் தசோதஸ்யாகம்
வினா, சந்திர, சூரிய கிரகணம், அதுபோல உதாஸ்யம்.
ஜாதகே ராஶிபேதாஶ்ச க்ரஹயோநிஶ்ச யோநிஜம்
ஜாதகத்தில் ராசி வகைகள், கிரகங்களின் தோற்றம், பிறப்புடன் தொடர்புடையவை.
கர்மாஜீவம் சாஷ்டவர்கோ ராஜயோகாஶ்ச நாபஸாஃ
கர்மம், ஆயுள், எட்டுவகை, அரச யோகங்கள், ஆகாய யோகங்கள்.
க்ரஹபாவபலம் சைவாஶ்ரயயோகப்ரகீர்ணகே
கிரக நிலைகளின் பலன், ஆதரவு தரும் கலந்த யோகங்கள்.