கார்க்யோ நாடாயநாத்ரேயௌ காங்கேயஃ பைத்ரு'ஷ்வஸ்ரீயஃ
கார்க்யன், நாடாயனன், ஆத்திரேயன், காங்கேயன் ஆகியோர் அத்தை பக்கத்து உறவினர்கள்.
க்ரியாயுஜோஃ கர்மகர்த்ரோர்தைரியஃ கௌங்குமம் ததா
செயலில் இணைந்த இருவரில், செயலைச் செய்பவர், தைரியம், மற்றும் குங்குமம்.
ஸ்வார்தே சௌரஸ்து துல்யார்தே சந்த்ரவந்முகமீக்ஷதே
தனது நலனுக்காக திருடன்; சம நலனில் சந்திரனைப் போல முகத்தை நோக்குகிறான்.
கோமாந்தநீ ச தநவாநஸ்த்யர்தே ப்ரமிதௌ கியாந்
பசு என்பது செல்வம்; செல்வவானும், துன்பத்தில் எவ்வளவு அளக்கப்படுகிறான்?
ஸ்ரக்வீ தபஸ்வீ மேதாவீ மாயாவ்யஸ்த்யர்த ஏவ ச
மாலையணிந்தவன், தவவான், புத்திசாலி, வஞ்சகர்—இவை எல்லாம் அந்த விஷயத்தில்தான்.
ஈஷதபரிஸமாப்தௌ கல்பவ்தேஶீய ஏவ ச
சிறிது குறைவாக நிறைவடையாதபோது, 'மிக அருகில்' அல்லது 'கிட்டத்தட்ட' என்று அழைக்கப்படுகிறது.
படுஜாதீயஃ குத்ஸாயாம் வைத்யபாஶஃ ப்ரஶம்ஸநே
பட்டு ஜாதியினர் குறை கூறும் போது; வைத்தியரின் கயிறு புகழ்ச்சி செய்யும் போது.
ப்ராசுர்யாதிஷ்வந்நமயோ ம்ரு'ண்மயஃ ஸ்ரீமயஸ்ததா
அதிகம் போன்றவற்றில், உணவால் ஆனது; மண்ணால் ஆனது, பொன்னால் ஆனதும் அதேபோல்.
க்ரு'ஷ்ணதரஃ ஶுக்லதமஃ கிம ஆக்யாநதோ ऽவ்யயாந்
கருப்பாகவும், வெள்ளையாகவும்—இதற்கு என்ன பெயர்? அழியாதவை.
பரிமாணே ஜாநுதக்நம் ஜாநுத்வயஸமித்யபி
அளவில், 'மூட்டு அளவு' என்றும், 'இரு மூட்டுகளுக்கு சமம்' என்றும் கூறுவர்.
கதமஃ கதரஃ ஸம்க்யேயவிஶேஷாவதாரணே
'எது' என்றும், 'இரண்டில் எது' என்றும் எண்ணிக்கையை குறிப்பதற்கு பயன்படுத்தப்படுகின்றன.
ஏதாதஶஃ கதிபயஃ கதிதஃ கதி நாரத
'இவ்வளவு', 'சில', 'எத்தனை முறை', 'எத்தனை' என்று கூறுவார்கள், நாரதா.
த்வேதா த்வைதா த்விதா ஸம்க்யா ப்ரகாரே ऽத முநீஶ்வர
'இரு விதமாக', 'இருமை', 'இரண்டாகப் பிரித்தல்'—இவை எல்லாம் எண்ணிக்கையின் வகைகள், முனிவர்களில் சிறந்தவரே.
த்விதயம் த்ரிதபம் சாபி ஸம்க்யாயாம் ஹி த்வயம் த்ரயம்
'இரட்டை', 'மூன்று பேர்', எண்ணிக்கையில் 'இரண்டு', 'மூன்று'.
த்ரைணஃ பௌஷ்ணஸ்துண்டிபஶ்ச வ்ரு'ந்தாரகக்ரு'ஷீவலௌ
த்ரைணன், பௌஷ்ணன், துண்டிபன், வ்ருந்தாரகன், கிருஷீவலன்.
அவடீடோவநாடே நிபிடம் சேக்ஷுஶாகிநம்
அவட்டீட்டன், வனாட்டன், நிபிடன், சேக்ஷுஷாகினன்.
வித்யாதுஞ்சுர்பஹுதிதம் பர்வதஃ ஶ்ரு'ங்கிணஸ்ததா
வித்யாதுஞ்சு, பகுதித, பர்வதன், சிறிங்கிணன் ஆகியோரும்,
சில்லஶ்ச சிபிடம் சிக்வம் வாதூலஃ குதபஸ்ததா
சில்ல, சிபிட்டன், சிக்வன், வாதூலன், குடபன் ஆகியோரும்,
ஊர்ணாயுஶ்ச மரூதஶ்சைகாகீ சர்மண்வதீ ததா
ஊர்ணாயு, மரூதன், ஏகாகி, சர்மண்வதி ஆகியோரும்,
ஆஸம்தீ வஞ்ச சக்ரீவத்தூஷ்ணீகாம் ஜல்பதக்யபி
ஆசந்தி, வஞ்சன், சக்கிரிவன், தூஷ்ணிகா, ஜல்பதகி ஆகியோரும்,
ஶந்தஃ ஶந்திஃ ஶம்யஶந்தௌ ஶம்யோஹம்யுஃ ஶுபம்யுவத்
சந்தன், சாந்தி, சாம்யசந்தன், சாம்யோஹம்யு, சுபம்யு ஆகியோரும்,
பவதி பகபூவ பவிதா பவிஷ்யதி பவத்வபவத்பகவேச்சாபி
பவதி, பகபூவ, பவிதா, பவிஷ்யதி, பவத், அபவத், பகவத், பவேச்சா ஆகியோரும்,
அத்தி ஜகாஸாத்தாத்ஸ்யத்யத்த்வாததத்யாத்த்விரகஸதாத்ஸ்யத்
அத்தி, ஜகாச, அத்தாத், ச்யதி, அத்த்வா, ததத், த்விரகச, தாத்ச்யத் ஆகியோரும்,
திதேவ தேவிதா தேவிஷ்யதி ச அதீவ்யத்தீவ்யேத்தீவ்யாத்வை
திதேவ, தேவிதா, தேவிஷ்யதி, அதீவ்யத், தீவ்யேத், தீவ்யாத் ஆகியோரும்,
ஸுநோத்வஸுநோத்ஸுநுயாத்ஸூயாதஶாவீதஸோஷ்யுத்துததி ச
சுனோத், அசுனோத், சுனுயாத், சூயாத், அசாவித், அசோஷ்யத், உதுததி ஆகியோரும்,
அதௌத்ஸீததோத்ஸ்யதிதி ச ருணத்தி ரூரோத ரோத்தா ரோத்ஸ்யதி வை
அதவுத், சீதத், ஓத்ச்யத், இதி, ருணத்தி, ரூரோத, ரோதா, ரோத்ச்யதி ஆகியோரும்,
தநோதி ததாந தநிதா தநிஷ்யதி தநோத்வதநோத்தநுயாத்தி
தனோதி, ததான, தனிதா, தனிஷ்யதி, தனோத், அதனோத், தனுயாத் ஆகியோரும்,
அக்ரீணாத்க்ரீணாத்க்ரீணீயாத்க்ரீயாதக்ரைஷீதக்ரேஷ்யஞ்சோரயதி சோரயாமாஸ சோரயிதா சோரயிஷ்யதி சோரயது
அக்ரீணாத், க்ரீணாத், க்ரீணியாத், க்ரீயாத், அக்ரைஷீத், அக்ரேஷ்யத், சோரயதி, சோரயாமாச, சோரயிதா, சோரயிஷ்யதி, சோரயது ஆகியோரும்,
க்ரியாஸமபிஹாரே து பண்டிதோ போபூயதே முநே
செயல்களின் தொகுப்பில், முனிவரே, அறிவாளி 'போபூயதே' என்று அழைக்கப்படுகிறார்.
அநுதாத்தஞிதோ தாதோஃ க்ரியாவிநிமயே ததா
அனுதாத்த ச்வரத்துடன் உள்ள தாதுவிலும், செயல்மாற்றத்திலும் கூட அதேபோல்.