பார்திவோ ऽயம் ததா தேஹஃ பார்திவைஃ பரமாணுபிஃ
இந்த உடலும் பூமியிலுள்ள அணுக்களால் ஆனது; அது பூமிக்குரியது.
குடஃ பலாநீதி ததா பார்திவாஃ பரமாணவஃ
வெல்லம், பழங்கள் ஆகியவை கூட பூமியிலுள்ள அணுக்களால் ஆனவை.
தந்மநஃ ஶமநாலபி கார்யம் ப்ராப்யம் ஹி முக்தயே
மனதை அடக்கி வைத்துக்கொள், அறிவுள்ளவரே; அதுவே விடுதலிக்கான வழி.
ப்ரணிபத்ய மஹாபாகோ நிதாகோ வாக்யமப்ரவீத்
வணங்கி, பெருமைமிக்க நிதாகன் இவ்வாறு சொன்னான்.
நஷ்டோ மோஹஸ்தவாகர்ண்ய வசாம்ஸ்யேதாநி மே த்விஜ
உன் இந்த வார்த்தைகளை கேட்டவுடன் என் மயக்கம் நீங்கிவிட்டது, இருமுறை பிறந்தவரே.
இஹாகதோ ऽஹம் தாஸ்யாமி பரமார்தம் ஸுபோதிதம்
நான் இங்கு வந்துள்ளேன்; உனக்கு உயர்ந்த உண்மையை தெளிவாக எடுத்துரைப்பேன்.
வாஸுதேவாபிதேயஸ்ய ஸ்வருபம் பராத்மநஃ
வாசுதேவன் என்று அழைக்கப்படும் பரமாத்மாவின் உண்மை இயல்பு.
பூஜிதஃ பரயா பக்த்யாநிச்சிதஃ ப்ரயயௌ விபுஃ
உயர்ந்த பக்தியுடன் போற்றப்பட்டு, வேண்டாமலிருந்தும் அந்த இறைவன் புறப்பட்டான்.
நிதாகஜ்ஞாநதாநாய ததேவ நகரம் குருஃ
நிதாகனுக்கு அறிவை அளிக்க அந்த நகரமே ஆசானாக ஆனது.
மஹாபலபரீவாரே புரம் விஶதி பார்திவே
பெரும் பலம் கொண்ட கூட்டத்துடன், அவன் பூமியில் உள்ள நகருக்குள் நுழைந்தான்.
க்ஷுத்க்ஷாமகண்டமாயாந்தமரண்யாத்ஸஸமித்குஶம்
அசைவும் பசியும் காரணமாகக் களஞ்சலான காடிலிருந்து, அவன் சமிதும் தரும்குசையும் எடுத்துக்கொண்டு வந்தான்.
உவாச கஸ்மாதேகாந்தம் ஸ்தீயத பவதா த்விஜ
அவன், 'இங்கு ஏன் தனியாக உட்கார்ந்திருக்கிறாய், இருமுறை பிறந்தவரே?' என்று கேட்டான்.
ப்ரவிவக்ஷௌ புரே ரம்யே தேநாத்ர ஸ்தீயதே மயா
'அழகான நகரத்தில் பேச விரும்புகிறேன்; அதற்காக இங்கே இருக்கிறேன்' என்று சொன்னான்.
கத்யதாம் மே த்விஜஶ்ரேஷ்ட த்வமபிஜ்ஞோ மதோ மம
'பிராமணருள் சிறந்தவரே, நீ அறிவாளி என்று நான் நினைக்கிறேன்; எனவே எனக்கு சொல்லிக் கொடு.'
அதிருடோ நரேந்த்ரோ ऽயம் பரிதோ யஸ்ததேதரஃ
'இந்த அரசன் மேல் ஏறி இருக்கிறான்; மற்றவர்கள் அவனைச் சுற்றி நிற்கிறார்கள்.'
பவதா நிர்விஶேஷேண ப்ரு'தக்வேதோபலக்ஷிதௌ
'நீங்கள் வேதத்தின் படி இருவரையும் வேறுபாடு இல்லாமல் தனித்தனியாகக் காட்டுகிறீர்கள்.'
ஜ்ஞாதுமிச்சாம்யஹம் கோ ऽத்ர கஜஃ கோ வா நராதிபஃ
'இங்கு யார் யானை, யார் மனிதர்களின் தலைவன் என்று தெரிந்து கொள்ள விரும்புகிறேன்.'
வாஹ்யவாஹகஸம்பந்தம் கோ ந ஜாநாதி வை த்விஜ
'யார் சவாரி செய்யும் ஒருவரும், சவாரி செய்யப்படுபவரும் என்ற தொடர்பை அறியாதவர் இருக்கிறார்கள், பிராமணனே?'
அதஃ ஸத்த்வவிபாகம் கிம் கிம் சோர்த்தமபிதீயதே
'கீழே உயிரினங்களின் வகை என்ன, மேலே என்ன என்று சொல்கிறார்கள்?'
ஶ்ரயதாம் கதயாம்யேஷ யந்மாம் த்வம் பரிப்ரு'ச்சஸி
'நீ என்னைக் கேட்டதை நான் சொல்கிறேன்; கேள்.'
அவபோதாய தே ப்ரஹ்மந்த்ரு'ஷ்டாந்தோ தர்ஶிதோ மயா
'உனக்கு விளங்கச் செய்ய, பிராமணனே, நான் உனக்கு ஒரு உதாரணம் காட்டினேன்.'
ததேவம் த்வம் ஸமாசக்ஷ்வ கதமஸ்த்வமஹம் ததா
'இப்போது நீயே சொல்; இதில் நீ யார், நானே யார் என்று.'
நிதாதஃ ப்ராஹ பகவந்நாசார்யஸ்த்வம்ரு'புர்மம்
நிதாகன் சொன்னான்: 'பெரியவரே, நீ என் ஆசானல்ல; நீ ரிபு என்பவர்.'
யதாசார்யஸ்ய தேந த்வாம் மந்யே ப்ராப்தமஹம் குரும்
'ஆசானைப் போலவே, உம்மை நான் வந்த ஆசானாக நினைக்கிறேன்.'
குருஸ்நேஹாத்ரு'புர்நாமநிதாகம் ஸமுபாகதஃ
'ஆசானுக்குள்ள அன்பால், ரிபு என்றவர் நிதாகனை நாடி வந்தார்.'
பரமார்தஸாரபூதம் யத்ததத்வைதமஶேஷதஃ
'உயர்ந்த உண்மையின் சாரமும், முழுமையான இரண்டற்ற தன்மையும் அதுவே.'
நிதாகோ ऽப்யுபதேஶேந தேநாத்வைதபரோ ऽபவத்
'அந்த உபதேசத்தின் மூலம், நிதாகனும் இரண்டற்ற உண்மையில் மனம் செலுத்தினான்.'
ததா ப்ரஹ்மதநௌ முக்திமவாச பரமாத்விஜஃ
'அவ்வாறு அந்த சிறந்த பிராமணன், பரம்பொருளின் உடலில் விடுதலை பற்றி கூறினார்.'
பவ ஸர்வகதம் ஜ்ஞாநமாத்மாநமவநீபதே
அரசே, ஆன்மா என்பது எல்லாவற்றிலும் பரவி இருக்கும் அறிவே என்று அறிந்து கொள்.
ப்ராந்தத்ரு'ஷ்டிபிராத்மாபி ததைகஃ ஸந்ப்ரு'தக் ப்ரு'தக்
ஆன்மா ஒரே ஒன்று என்றாலும், மயக்கம் காரணமாக அது பலவாகவும், வேறுபட்டதாகவும் தோன்றுகிறது.