இதீமம் ஹ்ரு'தயக்ரதிம் புத்திசிந்தாமயம் த்ரு'டம்
இதுபோன்று, இந்த மனதின் முடிச்சும், புத்தி எண்ணங்களால் உறுதியானதும் —
மலிநாஃ ப்ராண்நுயுஃ ஶுத்திம் யதா பூர்ணாம் நதீம் நராஃ
அழுக்கான மனிதர்கள், முழுமையாக தூய்மையான நதியை அடைந்து சுத்திகரிக்க முயல்வது போல,
மஹாநத்யா ஹி பாரஜ்ஞஸ்தப்யதே ந தரந்யதா
பெரிய நதியை எப்படி கடக்க வேண்டும் என்று அறிந்தவன் துன்பப்படுவதில்லை; அதுபோல் மற்றவரும் அல்ல.
ஏவம் யே விதுரத்யாத்மம் கைவல்யம் ஜ்ஞாநமுத்தமம்
அதேபோல், ஆத்மாவை அறிந்து, உயர்ந்த விடுதலை அறிவை பெற்றவர்கள்,
அவேக்ஷ்ய ச ஶநைர்புத்த்யா லபதே ச ஶமம் ததஃ
அவர்கள் தங்கள் புத்தியால் மெதுவாக கவனித்து, அதனால் அமைதியை அடைகிறார்கள்.
அந்விஷ்ய மநஸா யுக்தஸ்தத்த்வதர்ஶீ நிருத்ஸுகஃ
மனம் ஒருமித்துப் பொருளை ஆராய்ந்து, உண்மைதனை காண்பவன், ஆசை இல்லாதவன்,
தத்ர தத்ர விஸ்ரு'ஷ்டேஷு துர்வாபேஷ்வக்ரு'தாத்மாபிஃ
இடையிடையே சிதறி, அடைய முடியாதவர்களிடையே, தம்மை வளர்க்காதவர்களிடையே,
விஜ்ஞாய தத்தி மந்யந்தே கதக்ரு'த்யா மநீஷிணஃ
அதை உணர்ந்த பிறகு, அறிவுள்ளவர்கள் அதையே செய்ய வேண்டியது என்று கருதுகிறார்கள்.
நஹி கதிரதிகாஸ்தி கஸ்யசித்ஸதி ஹி குணேப்ரவதத்யதுல்யதாம்
யாருக்கும் இதைவிட உயர்ந்த வழி இல்லை; நல்லது இருந்தால், எந்த வேறுபாடும் இல்லை.
நாப்ரியம் ததுபயம் குதஃ ப்ரியம் தஸ்ய தஜ்ஜநயதீஹ குர்வதஃ
அவருக்குப் பிடிக்காததும் இல்லை, பிடித்ததும் இல்லை; இங்கு செயலில் இருந்து இன்பம் அல்லது துன்பம் எப்படிக் கிளம்பும்?
தத்ர பஶ்ய குஶலாந்ந ஶோசதே ஜாயதே யதி பயம் பதம் ஸதா
அங்கு திறமைசாலிகளைப் பார்த்து அவர் வருந்துவதில்லை; பயம் வந்தாலும், அது எப்போதும் தற்காலிகம்.
யஜ்ஜ்ஞாத்வா முச்யதே ப்ரஹ்மந்நரஸ்த்ரிவிததாபதஃ
பிரம்மனே, அதை அறிந்தால் மனிதன் மூன்று விதமான துன்பங்களிலிருந்து விடுபடுகிறான்.
யம் ஜ்ஞாத்வா ஶாஶ்வதீம் ஸித்திம் கச்சந்தீஹ மஹர்ஷயஃ
அதை அறிந்ததால், இங்கு மகா முனிவர்கள் நிலையான Siddhi-யை அடைகிறார்கள்.
மஹர்ஷயோ ஜ்ஞாநத்ரு'ப்தா நிர்வாணகதமாநஸாஃ
மகா முனிவர்கள் அறிவால் திருப்தியடைந்து, அவர்களின் மனம் விடுதலையில் நிலைத்திருக்கிறது.
ஜந்மதோஷபாரீக்ஷீணாஃ ஸ்வபாவே பர்யவஸ்திதாஃ
பிறப்பில் உள்ள குறைகளை முற்றிலும் நீக்கி, அவர்கள் தங்கள் இயல்பில் நிலைத்திருக்கிறார்கள்.
அஸம்காந்ய விதாதீநி மநஃ ஶாந்திகராணி ச
எந்த செயலும் பற்றில்லாமல், மனதிற்கு அமைதியளிக்கும் செயல்களும் கூட,
பிண்டீக்ரு'த்யேந்த்ரியக்ராமமாஸீநஃ காஷ்டவந்முநிஃ
அறிவை ஒன்றாகக் கூடி, முனிவர் மரம்போல் அமைதியாக அமர்கிறார்.
ரூபம் ந சக்ஷுஷா விந்த்யாஜ்ஜிஹ்வயா ந ரஸாம்ஸ்ததா
அவர் கண்களால் உருவை காண்பதில்லை; நாவால் சுவையையும் உணர்வதில்லை.
பஞ்சவர்கப்ரமாதீநி நேச்சேஞ்சைதாநி வீர்யவாந்
அந்த ஐந்து குழுக்களும் மனதை கலக்கினாலும், வலிமைமிக்க அவர் அவற்றை விரும்புவதில்லை.
ஸமாதத்யாந்மநோ ப்ராந்தமிந்த்ரியைஃ ஸஹ பஞ்சபிஃ
மனம் ஐந்து அறிவியங்களுடன் சேர்ந்து அலைந்தாலும், அவர் அதை கட்டுப்படுத்துகிறார்.
பூர்வத்யாநபதே தீரஃ ஸமாதத்யாந்மநஸ்த்வரா
முன்னதாக கூறப்பட்ட தியானப் பாதையில் மனதை உறுதியாக வைத்து, அவசரமாக செலுத்த வேண்டும் என்று உறுதியானவன் செய்ய வேண்டும்.
ஏஷ த்யாநபதஃ பூர்வோ பயா ஸமநுவர்ணிதஃ
இந்த முன்னதாக கூறப்பட்ட தியானப் பாதையும் அதில் உள்ள அபாயங்களும் விரிவாக விளக்கப்பட்டுள்ளன.
ஸ்புரிஷ்யதி ஸமுத்ராந்தா வித்யுதம்புதரே யதா
மழைமுகிலில் மின்னல் கடலின் எல்லை வரை பளிச்சென்று பிரகாசிப்பதைப் போல, அது வெளிப்படும்.
ஏவமேவாஸ்ய சித்தம் ச பவதி த்யாநவர்த்மநி
அதேபோல், அவனுடைய மனமும் தியானப் பாதையில் செல்கிறது.
புநர்வாயுபதம் ப்ராந்தம் மநோ பவதி வாயுவத்
மீண்டும், மனம் காற்றைப் போல அலைந்து திரிகிறது.
ஸமாதத்யாத்புநஶ்சேதோ த்யாநேந த்யாநயோகவித்
தியானத்தில் நிபுணரானவன், தியானத்தின் மூலம் மனதை மீண்டும் நிலைநிறுத்த வேண்டும்.
முநேஃ ஸமாதியுக்தஸ்ய ப்ரதமம் த்யாநமாதிதஃ
சமாதியில் நிலைத்திருக்கும் முனிவருக்கு, தியானமே முதலில் செய்யப்பட வேண்டியது.
ந நிர்வேதம் முநிர்கச்சேத்குர்யாதேவாத்மநோ ஹிதம்
முனிவன் மனச்சோர்விற்கு இடமளிக்காமல், தன் ஆத்மாவின் நன்மைக்காக செயல்பட வேண்டும்.
ஸஹஸா வாரிணா ஸிக்தா ந யாந்தி பரிபாவநாஃ
திடீரென நீரால் நனைக்கப்பட்ட பொருட்கள் முழுமையாக ஊறுவதில்லை.
க்ரமேண து ஶநைர்கச்சத்ஸர்வம் தத்பரிபாவநம்
ஆனால், நீர் மெதுவாக ஊறினால், எல்லாம் முழுமையாக ஊறும்.